15-اقپانداعى ەل ءىشى حابارلارى
More>>
v كاسىپتەنۋ تانىمىنا بۇرىلىس جاساعا تيىپتەر
v شينجياثنعث جذمساق بولشةك كاسعبع ءوز ورنعندا تابان تعرةص تذرؤ نةضعزعندة، ورتا ازياغا بةتالغاندا غانا شعغار جولعن تابا الادع
More>>

سىرتقى ىستەر مينيسترىمىز ياڭ جيەچى رەسەيدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترى لاۆروۆپەن 14-اقپان تەلەفوندا تىلدەستى. ەكى جاق سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق سىناق جۇرگىزۋى جانە كەزەكتەگى كورەي تۇبەگىنىڭ جاعدايى جونىندە پىكىر اۋىستىردى. ەكى جاق وسى جونىندە تىعىز قارىم-قاتىناستى ساقتاۋدى قۇپتادى.

مەملەكەتتىك يادرولىق شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ سايكەستىرۋ كوميتەتى ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگى، جەر سىلكىنىسىن باقىلاۋ مەكەمەسى، اۋا رايى ستانسياسى، ارميانىڭ قاتىستى تاراۋلارى جانە قاتىستى عىلمي زەرتتەۋ ورىندارى، سونداي-اق لياۋنيڭ، جيلين، حيلۇڭجياڭ، شاندۇڭ ولكەلەرى سياقتى رايونداردىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ ناتيجەسىن جيناقتاپ بىلاي دەپ جاريالادى: سولتۇستىك كورەيانىڭ ءۇشىنشى رەتكى يادرولىق سىناعىنان كەيىن ەلىمىز تەرريتورياسىنان راديواكتيۆتىك نۋكلەين بايقالمادى، قازىر ەلىمىز بۇقاراسىنا جانە ورتاسىنا ىقپال تيگىزبەيدى، ەلىمىز بۇقاراسى ساقتىق شاراسىن قولدانۋى قاجەتسىز.

2013-جىلعى ورتالىقتىڭ 1-ءنومىرلى حۇجاتىندا، قالاداعى ونەركاسىپ-ساۋدا كاپيتالدارىن اۋىل-قىستاقتارعا بارىپ كاسىپورىننىڭ تيجارات جۇرگىزۋىنە ۇيلەسەتىن باعىمشىلىق كاسىبىن دامىتۋعا شابىتتاندىرۋ جانە باستاۋدى اتاپ كورسەتتى. اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلىگى اۋىل-قىستاق ەكونوميكا ءتۇزىلىسى جانە تيجارات باسقارۋ مەكەمەسىنىڭ جاۋاپتىسى جۋىردا: ونەركاسىپ-ساۋدا كاسىپورىندارىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا قوسىلۋى قوعامدىق كۇشتەردەن پايدالانىپ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى كاپيتال، عىلىم-تەحنيكا جانە جابدىق ۇسىنىلىمىن ارتتىرۋعا، وزىق تيجارات باسقارۋ ءتاسىلىن ەنگىزۋگە، ءداستۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعىنا وزگەرىس ەنگىزۋ مەن وسىزامان اۋىل شارۋاشىلىعىن قۇرىلىسىن تەزدەتۋگە ءتيىمدى،-دەدى. اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلىگىنىڭ العاشقى ساناعىنا قاراعاندا، 2012-جىلى جەلتوقساننىڭ سوڭىنا دەيىن، ەلىمىز بويىنشا وتباسىندىق كوتەرمەگە الىپ تيجارات ەتەتىن ەگىستىك جەردىڭ اينالىمعا تۇسكەن اۋماعى 270 ميلليون مۋعا جەتىپ، وتباسىندىق كوتەرمەگە الىنعان ەگىستىك جەر جالپى اۋماعىنىڭ %21.5 تىن ۇستاعان. مۇندا ونەركاسىپ-ساۋدا كاسىپورىندارىنا قوسىلعان ەگىستىك جەر اۋماعى 28 ميلليون مۋ بولىپ، 2009-جىلداعىدان %115 ارتىپ، اينالىمعا تۇسكەن جالپى جەر اۋماعىنىڭ %10.3 تىن ۇستاعان.

 جۇڭگو تەڭىز-مۇحيت ورتاسىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ كەمە اترەتىنىڭ دياۋ-يۇي ارالىن شارلاۋ كەمە قۇراماسى 14-اقپان جۇڭگونىڭ دياۋ-يۇي ارالى جانە وعان قاراستى تەڭىز ايدىنىندا داعدىلى ۇقىقتى قورعاۋ زاڭدى اتقارۋ مىندەتىن ورىندادى. ۇعىسۋعا قاراعاندا، وسى تەكتەس ۇقىقتى قورعاۋ شارلاۋ مىندەتى تاعى ءبىر مەزگىل جالعاسادى ەكەن.

 جۇڭگو تەڭىز-مۇحيت مۇناي شەكتى سەرىكتەستىگى جۋىردا مازمۇنداما جاريالاپ، جۇڭگو تەڭىز-مۇحيت مۇناي شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ كانادا نيكس سەرىكتەستىگىن ساتىپ الۋ ساۋدا ۇسىنىسىن ا ق ش-تىڭ شەتەل قارجى قوسۋ كوميتەتى بەكىتكەندىگىن ايتتى. بۇل جۇڭگو تەڭىز-مۇحيت مۇناي شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ كانادا نيكس سەرىكتەستىگىن ساتىپ الۋىنىڭ ەڭ سوڭعى وتكەلدەن وتكەندىگىن اڭعارتادى. وسىدان بۇرىن كانادا ۇكىمەتى مەن جۇڭگو ۇكىمەتى وسى ساۋدانى ماقۇلداعان بولاتىن. جۇڭگو تەڭىز-مۇحيت مۇناي شەكتى سەرىكتەستىگى ساتىپ الۋ ۇسىنىسىنىڭ اياق الىسى ۇيلەسىمدى مەزگىلدە جاريالاناتىندىعىن ايتتى.

 13-اقپان ساعات 14 مولشەرىندە گۋاڭدۇڭنىڭ جانجياڭ قالاسى پوتوۋ رايونى گۋاندۋ قالاشىعى گاۋشان قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ ليتيانشاڭ قىستاعىندا قوناعاسى بەرىپ جاتقان جاۋ فاميلليالىنىڭ ۇيىندە قوپارىلىس تۋىلعان. پوتوۋ رايونى ۇكىمەت جاعىنىڭ 14-اقپانداعى جاريالاعان ەڭ جاڭا حابارىنا قاراعاندا، وسى قوپارىلىس دەلوسىنان 3 ادام سول جەردىڭ وزىندە ءولىپ، 4 ادام شيپاحاناعا جەتكىزىلگەننەن كەيىن قۇتقارۋ ءونىم بەرمەي ولگەن، مۇنان تىس 18 ادام جارالانىپ، ەمدەلۋدە ەكەن. ساقشى جاقتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، وقيعا تۋىلعاننان كەيىن ساقشى جاق مەڭگەرگەن قىلمىس كۇماندىسى چىن فاميلليالى ازاتتىق 422-شيپاحاناسىنا قۇتقارۋعا جەتكىزىلگەن، ول قازىر شيپاحانادان شىققان.

سىرتقى ىستەر مينيسترىمىز ياڭ جيەچى 15-اقپان بەيجيڭگە ساپارلاي كەلگەن افريكا ەلدەرى وداعى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى زۋمامەن جۇڭگو-افريكا ەلدەرى وداعىنىڭ 5-رەتكى ستراتەگيالىق كەڭەسىن بىرلىكتە باسقاردى. ياڭ جيەچى بىلاي دەدى: سوڭعى جىلداردان بەرى، جۇڭگو مەن افريكا ەلدەرى وداعىنىڭ قاتىناسى كورنەكتى ىلگەرلەۋشىلىككە قول جەتكىزدى. ەكى جاقتىڭ ءار قايسى ساتىداعى قارىم-قاتىناسى كۇشەيىپ، ءار سالاداعى ءوزارا تيىمدىلىك جەتكىزىپ سەلبەسۋ ناتيجەسى اسا مول بولدى. افريكا ەلدەرى وداعى كوميتەتى جۇڭگو-افريكا ەلدەرى وداعىنىڭ سەلبەستىك تالقى مىنبەسىنە قاتىناستى، تالقى مىنبەسىنىڭ 5-كەزەكتى مينيستر دارەجەلىلەر ءماجىلىسى افريكا وداعىنىڭ سەلبەستىگىنە قاتىستى ءبىر قىدىرۋ شارالاردى شىعارىپ، ەكى جاق قاتىناسىنىڭ دامۋىنا بەرىك نەگىز قالادى. جۇڭگو جاق افريكا ەلدەرى وداعىمەن جوعارى ساتىداعى قارىم-قاتىناستى جالعاستى كۇشەيتىپ، نەگىزگى قۇرىلعى، اۋىل شارۋاشىلىعى، ادام كۇشى بايلىعىن اشۋ، اقپارات قۇرالدارى سياقتى سالالارداعى سەلبەسۋ ءورىسىن كەڭەيتۋدى، حالىقارالىق جانە رايوندىق ىستەردەگى سايكەسىپ سەلبەسۋىن كۇشەيتىپ، جۇڭگو مەن افريكا ەلدەرى وداعى قاتىناسىنىڭ جانە جۇڭگو مەن افريكا ەلدەرى قاتىناسىنىڭ تىڭ ساتىعا كوتەرىلۋىن ىلگەرلەتىپ، سەلبەسىپ ورتاق پايداعا قول جەتكىزۋدى قالايدى.

مەملەكەتتىك تەڭىز-مۇحيت مەكەمەسى توراپ بەكەتىنىڭ جاريالاعان حابارىنا قاراعاندا، 15-اقپان ساعات 8 دە، جۇڭگو تەڭىز-مۇحيت ورتاسىن باقىلاۋ، تەكسەرۋ كەمە اترەتىنىڭ 50-، 66-، 137-كەمە قۇراماسى جۇڭگونىڭ دياۋيۇي ارالىنىڭ تەرريتوريالىق تەڭىزىندە ۇزدىكسىز شارلاۋ جۇرگىزگەن.

بەس جىلدان بەرى، ەلىمىز بويىنشا جالپى 700 مىڭنان استام ورىنعا قازىنالىق باقىلاۋ ءجۇرىلىپ، كىرىستى ارتتىرىپ، شىعىمدى ازايتۋ جەبەلدى، ءارى ورنى تولتىرىلعان زيان سوماسى 800 ميلليارد يۋانعا جەتىپ، جولدانعان زاڭ-ەرەجەگە قايشى ءىرى دەلولاردىڭ دەرەگى 9 مىڭ 400 مىڭنان اسىپ، 30 مىڭنان استام ءتۇزىم كەمەلدەندىرىلدى. مۇنى جۋىردا ءتىلشى قازىنالىق باقىلاۋ مەكەمەسىنەن ۇعىستى.

مەملەكەتتىك ونەركاسىپ-ساۋدانى اكىمشىلىك جاقتان باسقارۋ باس مەكەمەسى بيىلعى «قىزىل قالقان اۋىل شارۋاشىلىعىن قورعاۋ» ارەكەتىن ورنالاستىرعاندا، جەر-جەردەگى ونەركاسىپ-ساۋدانى اكىمشىلىك جاقتان باسقارۋ تاراۋلارىنان، زاڭسىز تيجاراتشىلاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىق ءوندىرىس قۇرال-جابدىقتارى قاۋرىت ساتىلۋ مەزگىلىندە « عىلىم-تەحنيكانى اۋىل-قىستاقتارعا جەتكىزۋ»، «اۋىل شارۋاشىلىق ءوندىرىس قۇرال-جابدىقتارى بىلىمدەرىن ۇگىتتەۋ ۇيىرمەسى»، « زاۆوتتىڭ توتە ساتۋى»، « تاۋاردى اۋىل-قىستاقتارعا جەتكىزۋ» دەگەن اتتارمەن اۋىل-قىستاقتاردى ارالاپ وتباستارىنا بارىپ اۋىل شارۋاشىلىق ءوندىرىس قۇرال-جابدىقتارىن زاڭسىز ساتۋ ارەكەتتەرىنە قاتاڭ سوققى بەرۋدى تالاپ ەتتى.

شاعان مەزگىلىندە، ءىشىنارا ساۋدا ورىندارىنىڭ ارام ولجاعا كەنەلۋ ءۇشىن الدامكوستىق ىستەپ تۇتىنۋشىلاردى زيانعا ۇشىراتۋ ارەكەتى ۇنەمى بەلەڭ بەرىپ تۇردى. بۇل جونىندە مەملەكەتتىك ساپانى باقىلاۋ، تەكسەرۋ، كارەنتيندەۋ باس مەكەمەسى تۇتىنۋشىلارعا تاۋاردىڭ سالماعى ولشەنۋدەن بۇرىن، ەلەكتروندى تارازىنىڭ سالماق كورسەتكىشى ءنولدى كورسەتۋى كەرەك، تۇتىنۋشىلار زاتتى ساتىپ العاننان كەيىن دەركەزىندە «ورتاق تارازىعا» سالىپ زاتتى قايتا ولشەۋىنە بولادى دەگەندى ەسكەرتتى.

Editor :  molder    2013-02-17 12:32:57