باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

وتباسى زورلىقتى كۇشىنە قارسى تۇرۋ زاڭى بۇگىننەن باستاپ اتقارىلادى

    كەلۋ قاينارى: جۇڭگو قازاق راديو تورابى    2016-03-17 19:16:38  
بۇگىننەن باستاپ «جۇڭحۋا حالىق رەسپوبليكاسىنىڭ وتباسى زورلىقتى كۇشىنە قارسى تۇرۋ زاڭى» رەسمي اتقارىلدى. جۇڭگونىڭ تۇڭعىش رەتكى وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋ زاڭى بولا وتىرىپ، بۇل زاڭ تارماقتارى وتباسىندىق زورلىقتى كۇشتىڭ سيپاتى مەن زاڭدىق جاۋاپكەرشىلگىن ايقىن تۇردە بەلگىلەگەن.
1. قانداي قيمىل–ارەكەت وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە جاتادى؟
وتكەن جىلى 12-ايدىڭ 27-كۇنى، «جۇڭحۋا حالىق رەسپوبليكاسىنىڭ وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋ زاڭى» بۇكىل مەمىلەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى جورالار ماجىلىسىندە ماقۇلداندى.
بۇگىننەن باستاپ رەسمي اتقارىلعان جاڭا زاڭ تارماقتارى وتباسى زورلىقتى كۇشىنىڭ كولەمىن جانە وتباسى مۇشەلەرى اراسىنداعى ۇرىپ –سوعۋ،بايلاپ –ماتاۋ، قاستىق قىلۋ، باس بوستاندعىنا قول سوعۋ نەمەسە ۇنەمىلىك ياناتتاۋ، قورقىتۋ قاتارلى تاسىلدەرمەن دەنە جانە رۋحاني جاقتان زيان سالۋ ارەكەتتەرىن ايقىندادى.
نازار سالۋعا تاتيتىنى، وتباسى مۇشەلەرىنەن سىرىت بىرلىكتە تۇرمىس كەشىرەتىن باسقا ادامدار اراسىندا جۇرگىزىلگەن زورلىقتى كۇش ارەكەتى دە وسى زاڭ -تارماق بەلگىلەمەلەرى بويىنشا اتقارىلادى، بۇل «بىرگە تۇرمىس كەشىرۋ زورلىقتى كۇشىن»دە قامتيتىندعىنان دەرەك بەرەدى.
2. وتباسى زورلىقتى كۇشىنە ۇشىراعاندا كىمنەن كومەك سۇراۋ قاجەت؟
بۇل ماسەلەلەرگە قاراتا وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋ زاڭ تارماقتارى،وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراعان زياندالۋشى نەمەسە زاڭدىق ۋاكىل، تىكە تۋىستارى زيان كەلتىرۋشىگە ياكي زيانكەستىككە ۇشىراۋشىنىڭ قىزىمەت ورنىنا، تۇرعىندار كوميتەتىنە،قىستاق كوميتەتىنە، ايەلدەر بىرلەستىگى قاتارلى ورگاندارعا ارىزدانۋىنا، اڭىس ەتۋىنە جانە كومەك سۇراۋىنا بولادى. قاتىستى ورگاندار وتباسىندىق زورلىقتى كۇش ارىزىن، اڭىسىن،كومەك سۇراۋىن تاپسىرىپ العاننان كەيىن دەر كەزىندە كومەك بەرۋ جانە ءبىرجايلى ەتۋ كەرەك دەپ ايقىن بەلگىلەگەن.
بۇدان سىرىت، زاڭ تارماقتارى جانەدە، وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراۋشى جانە زاڭدىق ۋاكىل، تىكە تۋىستارىدا قوعام قاۋىپسىزدىك مەكەمەسىنە دەلو مالىمدەۋى نەمەسە زاڭ ارقىلى حالىق سوت مەكەمەسىنە ارىزدانۋىنا بولادى، ال قاتىستى ورگان نەمەسە جەكەلەر وتباسىندىق زورلىقتى كۇش ارەكەتىن بايقاسا دەر كەزىندە اقىل ايتىپ اراشالاۋعا ۇقىقتى دەپ بەلگىلەگەن.
3. زيانكەستىككە ۇشىراۋشى قانداي كومەك پەن قورعاۋعا يە بولۋىنا بولادى؟
زاڭدا بەلگىلەنگەن تارماقتار بويىنشا، وتباسىندىق زورلىقتى كۇش ارەكەتنىڭ ءبىرشاما جەڭىلدەرىنە،قوعام قاۋىپسىزدىك ورگاندارى زيانكەستىك سالۋشعا تەك سىنداۋ تاربيەسى نەمەسە ەسكەرتۋ حاتىن بەرەدى.
جانەدە، اۋدان دارەجەلى نەمەسە قالا رايون دارەجەلى حالىق ۇكىمەتى جەكەلەي ياكي توپتىق ۋاقىتعشا تاسالانۋ الاڭىن قۇرۋعا ۇيىمداستىرىپ،وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراۋشىعا ۋاقىتتىق تۇرمىس كومەگىن ازىرلەۋى كەرەك دەپ بەلگىلەنگەن.
بۇدان سىرىت، زاڭدىق كومەك كورسەتۋ ورگاندارى-زاڭ بويىنشا وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراۋشىعا زاڭدىق جاردەم بەرۋى، حالىق سوتى زاڭ بويىنشا وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراۋشىنىڭ ارىزدانۋ اقىسىن كەشەۋىلدەتىپ الۋى، ازايتىپ الۋى نەمەسە كەشەىرىم ەتۋى تيىس.
جاڭا زاڭنىڭ باستى ءبىر ەرەكشەلگى بۇل زاڭ باس اماندىعىن قورعاۋ تۇزىمى نەگىزىندە قۇرىلعان. ادامدار وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراعان نەمەسە وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراۋدىڭ ناقتىلى قاۋىپىنە دۇپ كەلگەن كەزدە، حالىق سوتىنا ادام باسىندىق اماندىق قورعاۋ ءوتىنىشىن ۇسىنىس ەتۋى،جانە حالىق سوتىنىڭ ءبىرجايلى ەتۋى تيىس.
باس اماندىعىن قورعاۋ شارالارىنا قامتىلاتىندار:
ءوتىنىش ەتىلۋشىنىڭ وتباسى زورلىقتى كۇشىنن جۇرگىزۋىنە تىيىم سالۋ؛
ءوتىنىش ەتىلۋشىنىڭ ءوتىنىش ەتۋشىگە نەمەسە قاتىستى تىكە تۋىستارىنا مازالاۋ،ىزىنە تۇسىۋ،ارالاسۋ ارەكەتتەرىنىڭ الىپ بارىلۋىنا تيىم سالىنادى؛
ءوتىنىش ەتىلۋشىنىڭ ءوتىنىش ەتۋشىنىڭ تۇراعىنان كوشىپ شىعۋىنا، ءوتىنىش ەتۋشىنىڭ باس اماندعىن قورعايتىن باسقا شارالارعا بۇيرىق تۇسىرۋىنە بولادى.
4. قايسى ورگانداردىڭ باقىلاۋ مىندەتى بار؟
وتباسى زورلىقتى كۇشىنە قارسى تۇرۋ زاڭىندا اۋداننان جوعارى حالىق ۇكىمەتىنىڭ قاتىستى تاراۋلارى، ءادىليا ورگاندارى، ايەلدەر بىرلەستگى وتباسى زورلىقتى كۇش ارەكەتىنىڭ كاسىپتىك تاربيەلەنۋى مەن ساناق قىزىمەتىن نەمەسە ەمدەۋ ورگاندارىنىڭ وتباسىندىق زورلىقتى كۇشىنە ۇشىراعان زياندالۋشىنىڭ ەمدەلۋ ەستەلگىن جاقسى الۋ مىندەتى بار.
بۇدان سىرت، مەكتەپ، بالالار باقشاسى، ەمدەۋ ورگاندارى، تۇرعىندار كوميتەتى، قىستاق تۇرعىندار كوميتەتى، قوعامدىق قىزىمەت وتەۋ ورگاندارى، باسقارۋعا كومەك سۇراۋ ورگانى، يگىلىك ورگانى جانە باسقا قىزىمەتكەرلەر قىزىمەت بارىسىندا ازاماتتىق ءىس-ارەكەت قۋاتى جوق ادامداردىڭ وتباسىندىق زورلىقتى كۇشكە ۇشىراعانىن بايقاعاندا ورلادىڭ زياندالۋىن تەجەۋ، دەر كەزىندە قوعام قاۋىپسىزدىك مەكەمەسىنە دەلو مالىمدەۋى، قوعام قاۋىپسىزدىك مەكەمەسى دەلو مالىمدەۋشىنىڭ جەكەلىك ينفورماتسيالارىن قۇپيا ۇستاۋى تيىس. قوعام قاۋىپسىزدىك مەكەمەسى وتباسىندىق زورلىقتى كۇش دەلوسىن تاپسىىرىپ العاننان كەيىن دەر كەزىندە اتتانىسقا كەلۋى، وتناسىندىق زورلىقتى كۇش قيمىلىن شەكتەۋى، قاتىستى زاڭ تارماقتار بويىنشا تەكسەرىپ دالەل ىسپات توپتاۋى، زياندالۋشىنىڭ ەمدەلۋىنە كومەكتەسۋى كەرەك.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم