باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

ترامپ مىندەتكە وتىرعاننان كەيىن شۇعىل ارەكەتكە كىرىستى، ونىڭ ىشكە، سىرتقا قاراتقان ساياساتىندا قانداي وزگەرىستەر بولدى؟

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-01-26 17:38:00  
مىندەتكە وتىرعاننان كەيىن ترامپ دەرەۋ ا ق ش جەرگىلىكتى ۋاقىتى بويىنشا 23-قاڭتار كۇنى اكىمشىلىك جارلىققا قول قويىپ، ا ق ش-تىڭ «تىنىق مۇحيت ارا سەرىكتەستىك قاتىناس كەلىسىمىنەن» رەسمي شەگىنىپ شىعاتىندىعىن جاريالاپ، وسى ارقىلى ءوزىنىڭ ماڭىزدى دەپلوماتيا ساياساتىنداعى تۇرعىسىن بايقاتتى.
ول: بۇل ا ق ش جۇمىسشىلارى ءۇشىن الىپ ايتقاندا جاقسى ءىس، ــ دەدى. بۇدان سىرت ا ق ش تاعى سولتۇستىك امەريكا ەركىن ساۋدا كەلىسىمى جونىندە كانادا جانە مەكسيكامەن كەلىسسوزدى قايتادان وتكىزەتىن بولدى.
ترامپ بىلاي دەدى: ءبىزدىڭ ىزدەگەنىمىز ءادىل ساۋدا. ءادىل ساۋدا جاعىندا، ءبىز باسقا ەلدەرگە ءادىل مامىلە جاسايمىز، ولار دا بىزگە ءادىل مامىلە جاسايتىن بولۋى كەرەك.
حاباردا بىلاي دەلىندى: «تىنىق مۇحيت ارا سەرىكتەستىك قاتىناس كەلىسىمىنەن» شەگىنىپ شىعۋىن بەلگى ەتكەن ا ق ش-تىڭ ساۋدا ساياساتىندا بالكىم وراسان زور وزگەرىس تۋىلۋى مۇمكىن. اق سارايدىڭ مالىمدەمەشىسى سپيكەردىڭ سوزىمەن ايتقاندا، ا ق ش-تىڭ ساۋدا ساياساتى جاڭا كەزەڭگە وتەدى، ترامپتىڭ ماقساتى بۇكىل دۇنيە ءجۇزى كولەمىندە ەركىن، ءادىل ساۋدا ورتاسىن جاراتۋ.
وسىدان كەيىن، ترامپ تاعى رەسەيمەن سەلبەسۋگە ويىسۋ ەمەۋرنىن دە بايقاتتى. اق سارايدىڭ اقپارات حاتشىسى سپيكەر ا ق ش پەن رەسەيدىڭ سيريادا بىرىككەن اسكەري ارەكەت قولدانۋ مۇمكىندىگىنە اشىق پوزەتسيا ۇستادى.
ول بىلاي دەدى: ەگەر باسقا ەلدەرمەن، مەيلى رەسەي الدە باسقا ءار قانداي ەلمەن بولسىن «يسلام مەملەكەتى» ۇشقارى ۇيىمىنا بىرگە سوققى بەرسەك تە، ونىڭ ۇستىنە وسىلاي ىستەسەك تە، بۇل ءوز ەلدەرىمىزدىڭ مۇددەسىنە ۇيلەسەدى، ارينە ءبىز دە وسىلاي ىستەيمىز.
جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا 20-قاڭتار كۇنى، جاڭادان تاعايىندالعان ا ق ش-تىڭ زۇڭتۇڭى ترامپ اق سارايدىڭ سيلندىر فورمالى كەڭسەسىندە وتىرىپ، ءوزىنىڭ مىندەت مەرزىمىندەگى تۇڭعىش توپتاعى اكىمشىلىك بۇيرىعىنا قول قويدى.
ترامپتىڭ 20-قاڭتار كۇنى مىندەتكە وتىرعاننان كەيىن تۇڭعىش قول قويعان اكىمشىلىك جارلىعى مىندەتىنەن تۇسكەن زۇڭتۇڭ وبامانىڭ ەمدەۋ رەفورماسى جوسپارىن مۇزداتۋ بولدى. وعان ءار قايسى فەدەراتسيالىق قۇرىلىمداردىڭ ەندىگارى وسى زاڭدى جالپىلاستىرۋ كولەمىن كەڭەيتۋ سەبەپتى جاڭا بەلگىلەمە شىعارۋىنا بولمايدى، مۇندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ قۇرىلىمدارىنان ەمدەۋ زاڭى بويىنشا ءارقايسى شتات ۇكىمەتتەرىنە، ەمدەۋمەن قامداۋ جاقتارىنا جانە وتباسىلار مەن جەكەلەرگە «قازىنالىق اۋىرتپالىق » اكەلەتىن ەرەجەلەردى اتقارۋدى كەشەۋىلدەتۋدى تالاپ ەتۋ سياقتى مازمۇندار قامتىلدى.
وسىدان بۇرىن، رەسپۋبىليكاشىلدار پارتياسىنىڭ مەڭگەرۋىندەگى كەڭەس پالاتاسى مەن قاۋىم پالاتاسى ىركەس-تىركەس مەجە-ەسەپتى رەتتەۋ ءتارتىبىن داۋىس بەرىپ ماقۇلداپ، «وبامانىڭ ەمدەۋ رەفورماسىن» كۇشىنەن قالدىرۋدىڭ العاشقى جۇمىستارى باستالدى.
ترامپ ەمدەۋ رەفورماسىنىڭ ورنىنا «اناعۇرلىم جاقسى» جوبا جاساۋعا ۋادە بەردى. ول: دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترىنە پريكەنى كورسەتۋ كەڭەس پالاتاسىنىڭ ماقۇلداۋىنان وتكەننەن كەيىن، ەگجەي-تەگجەيلى جوبا-جوسپاردى العا قويامىن،-دەدى. الايدا قازىرگە دەيىن، بۇل جوبا-جوسپارلار تۋرالى مالىمەت بەلگىسىز بولىپ وتىر.
24-قاڭتار كۇنى، ترامپ اق سارايدا اكىمشىلىك جارلىققا قول قويىپ، ا ق ش پەن كانادانىڭ مۇناي قۇبىرى نىسانىن قايتا باستاۋدى ۇيعاردى. وباما ۇزاق ۋاقىت تەكسەرگەننەن كەيىن 2015-جىلى قورشاعان ورتانى العا تارتىپ قۇبىر نىسانىن تەرىستەگەن بولاتىن. ترامپ وسى كۇنى تۇستەن بۇرىن اق سارايدىڭ سيليندىر فورمالى ۇستەلىندە اتالعان اكىمشىلىك بۇيرىققا قول قويدى. ول بىلاي دەدى: بۇل نىسان ا ق ش-قا 280 مىڭ جۇمىس ورنىن تاۋىپ بەرەدى. بۇدان سىرت، ول تاعى داكوتا مۇناي قۇبىرى كەلىسسوزىن قايتا باستادى، ءارى مۇناي قۇبىرىن جاتقىزۋعا ا ق ش-تا وندىرىلگەن ماتەريالدى پايدالانۋدى تالاپ ەتتى.مۇناي قۇبىرىن جوبالاعاندا، كانادانىڭ مۇنايىن ا ق ش-تان وتكىزىپ مەكسيكا شىعاناعىنىڭ ماڭىنداعى مۇنايدى جىنتىكتەي ايىرۋ زاۆوتىنا جەتكىزەتىن بولدى. داكوتا مۇناي قۇبىرى مەجەمەن مۇنايدى سولتۇستىك داكوتا شتاتىنان يلينويس شتاتىنىڭ وڭتۇستىگىنە جەتكىزەدى ەكەن.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم