باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

29-قاڭتار كۇنى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-01-29 19:27:18  
-1885جىلى گەرمانيالىق بەندىز بەنزىندى جانار زات ەتەتىن اۆتوموبيلدى دۇنيە جۇزىندە تۇڭعىش رەت ءساتتى جاسادى. -1885جىلدىڭ بۇگىنگى كۇنى ول اۆتوموبيلدىڭ ءبىلىم مەنشىك ۇقىعىنا يە بولدى.
ۆتوموبيلدىڭ تەگىن قۋساق، ول 200 قانشا جىلدىق تاريحتى باستان كەشىرگەن. الايدا، ەڭ العاشقى اۆتوموبيل بەنزيندى ەمەس، قايتا بۋدى پايدالانعان. 1779-جىلى فرانسيالىق كيۋنيۋ بۋ مەن جۇرەتىن ەكى جۇك اۆتوموبيلىن جاسايدى. كوتەرىمدىلىگى بەس توننا، ءتورت دوڭگەلەكتى، ءجۇرىسى تىم باياۋ. ساعاتىنا ءۇش جارىم كيلومەتىر عانا جول باسادى. ادامنىڭ جۇرىسىمەن قارايلاس بولادى. بۇل اۆتوموبيل قازىرگە دەيىن فرانسيانىڭ پاريج قالاسىنداعى مەملەكەتتىك تەحنولوگيا مۇرا جايىندا ساقتاۋلى تۇر.
1878-جىلى گەرمانيا ينجەنەرى وتتو ىشتەن جاناتىن قوزعالتقىشتى ويلاپ تابادى. وسىدان جەتى جىل وتكەن سوڭ، بەندىز بەنزىن جانارزات ەتىلەتىن موتوردى ءۇش دوڭگەلەكتى ارباعا ورناتادى. ءسويتىپ، بەنزىن جۇمسالاتىن اۆتوموبيل دۇنيەگە كەلەدى. مۇنداي اۆتوكولىك دۇنيەگە كەلىسىمەن-اق جۇرتتى باۋرايدى. ول يكەمدى، جەڭىل بولادى. ساعاتىنا 13 ــ 16 كيلومەتر جول باسادى. بەندىز جيىنى ەكى اۆتوموبيل جاسايدى. ونىڭ بىرەۋى كۇنى بۇگىنگە دەيىن باتىس گەرمانيانىڭ ميۋنحەن قالاسىنداعى گەرمان مۇرا جايىندا ساقتاۋلى. بولشەكتەرىنە اقاۋ تۇسپەگەن ءارى تولىق، ءارى قاي ۋاقىتتا دا وتالدىرۋعا بولادى.
1860-جىلى 29-قاڭتار، رۋسسيانىڭ ايگىلى اڭگىمە، درامما جازۋشىسى ا.پ.چەحوۆ دۇنيەگە كەلدى.
چەحوۆ 1860-جىلى 29-قاڭتار روستوۆ ولكەسىنىڭ تاگراناد قالاسىندا ومىرگە كەلگەن. 1879-جىلى موسكۆا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينا فاكۋلتەتىنا وقۋعا تۇسەدى. 1884-جىلى مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن زيگىراد سياقتى جەرلەردە شيپاگەر بولعان. ول بۇقارامەن ىشكەرىلەي ارالاسۋ ارقىلى كوپ نارسەگە قانىعادى ءارى تۇرمىستى تۇسىنەدى. بۇل ونىڭ ادەبي جاسامپازدىعىنا زور شابىت سيلايدى.
1899-جىلى -29قاڭتار، پارتيانىڭ ەڭ العاشقى باسشىلارىنىڭ ءبىرى، جازۋشى، اۋدارماشى چۇي چيۋباي دۇنيەگە كەلدى.
چۇي چيۋباي جياڭسۋ ولكەسىنىڭ شاڭجوۋىندا اقسۇيەك وتباسىندا ومىرگە كەلگەن. ول چۇي شاڭىراعىنىڭ تۇڭعىشى ەدى، چۇي شاڭىراعى ءوز كەزىندە داۋرەنى ۇستەم، ۇلكەن شاڭىراق ەكەن. ول ەلىمىزدىڭ ەرتەدەگى باسشىلارىنىڭ ءبىرى، ايگىلى ماركىسيزىمشى.
1906-جىلى 29-قاڭتار، كينو فيلىم بەيجيڭ قالاسىنداعى جۇرتشىلىقتىڭ قىزۋ قارسى الۋىنا بولەندى.
وسى كۇننەن باستاپ كولەمدەنىپ، كورەرمەندەردىڭ قىزۋ قارسى الۋىنا يە بولدى. ءبىراق، سول كەزدەگى كينولاردىڭ ۋاقىتى قىسقا بولعان، تەك سىقاق فيىلمدەردەن باسقاسى تۇگەلدەي شەتەل فيلىمدەرى ەدى.
1953-جىلى 29-قاڭتار، ورتالىق قۇراستىرۋ-اۋدارۋ مەكەمەسى قۇرىلدى.
1963-جىلى-29 قاڭتار، جۋىنلاي ءتورتتى وسىزاماندىرۋدى العا قويدى.
وسى كۇنى جوۋىنلاي شاڭحايدا اشىلعان عىلىم-تەحنيكا قىزمەت ماجىلىسىندە: ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعىن، ونەركاسىپتى، مەملەكەت قورعانىسىن، عىلىم-تەحنيكانى وسىزاماندىرۋىمىز كەرەك-دەگەندى باسا دارىپتەدى. بۇل قىسقاشا «ءتورتتى وسىزاماندىرۋ»،-ەدى.
1964-جىلى -29قاڭتار، 9-كەزەكتى قىسقى وليمپيادا اۆستريادا وتكىزىلدى.
1964-جىلى -29قاڭتار، ساتۋرىن اتتى راكەتا ەڭ اۋىر جاساندى سەرىكتى عارىشقا ءساتتى شىعاردى.
1979-جىلى -29قاڭتار، مەملەكەتتىك كەڭەستىك بۇرىنعى ورىنباسار زۇڭليى دىڭ شياۋپيڭ ا ق ش-قا ساپارلاي باردى.
سول كەزدە ورىنباسار زۇڭلي دىڭ شياۋپيڭ مىرزا جۇرت الدىندا: «تايۋاندى قايتكەندە وتان قۇشاعىنا ورالتامىز ول جۇڭگونىڭ ىشكى ءىسى. تەك تايۋاننىڭ وتان قۇشاعىنا ورالۋىن عانا كۇتەمىز» دەگەن مازمۇنداردا لەكسيا جاسادى.
1979-جىلى -29قاڭتار، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى جەر يەلەرى مەن باي شارۋالاردىڭ قالپاعىن الدى.
1984-جىلى -29قاڭتار، ەلىمىز تاجىريبە جاساندى سەرىگىن ۇشىردى.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم