جاڭا حابارلار

ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى كەدەيلەردىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ دەمەۋىنە يە بولۋىنا، اۋقاتتانۋىنىڭ باياندى بولۋىنا مۇمكىندىك جاراتتى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-05-25 17:38:02  
ىلە راديو ستانسيامىزدىڭ ءتىلشىسى يۇي فەيناننىڭ جولداعان حابارىن تىڭداڭىزدار: ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى ەرەكشە كاسىپپەن جەتەكتەۋ، كەدەيلەردى وزگە جەرگە كوشىرىپ سۇيەمەلدەپ، وقۋ-اعارتۋمەن قامتاماسىزداندىرۋ سياقتى ارناۋلى ارەكەتتەردى ورىستەتىپ، كەدەيلەردىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ دەمەۋىنە يە بولۋىنا، اۋقاتتانۋىنىڭ باياندى بولۋىنا مۇمكىندىك جاراتتى.
تاڭەرتەڭ ەرتە، چاپچال سىبە اۆتونوميالى اۋدانى قاينۇق اۋىلى ارىستان قىستاعىنىڭ تۇرعىنى تولقىن كامىلدين ءوزى جاۋاپتى بولعان 50 مۋ ەكولوگيالىق ورمانعا بارىپ، اعاش بۇتاقتارىن بۇتاپ، ارام ءشوپتى وتادى.
2016-جىل تولقىن كامىلدين جونىنەن العاندا ەرەكشە جىل بولدى، جەر سىلىكىسىنە ءتوزىمدى بەيقۇت ءۇيدىڭ قوسىمشا قاراجات ساياساتىنان يگىلىكتەنگەن ول بۇرىنعى كەرپىش ۇيدەن كەڭ ءارى جارىق بەيقۇت ۇيگە كوشتى، ءارى ۇكىمەتتىڭ كومەگىمەن كەدەيلىكتەن ءساتتى قۇتىلدى. بيىل كەدەيلىكتەن قۇتىلعان جاعدايىن تۇراقتى ساقتاۋ وتباسى رەتىندە اۋدان وعان 50 مۋلىق ەكولوگيالىق ورمان ءبولىپ بەردى، قورعاۋشى مىندەتىن اتقارعان ول اي سايىن ءبىر مىڭ 700 يۋان ەڭبەكاقىعا يە بولدى. تولقىن كامىلدين: «كىرىسىمىز مولايىپ، قۋاندىق، تۇرمىسمىز دا جاقساردى»،-دەدى.
چاپچال سىبە اۆتونوميالى اۋدانى مەملەكەتتىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، كوركەيتۋدەگى ءتۇيىندى اۋدان، تۇتاس اۋدان كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ ارەكەتىن باستادى. ءبىر جىل قۇلشىنۋ ارقىلى، تۇتاس اۋدانداعى 3 مىڭ 191 كەدەي وتباسى، 10 مىڭ 847 ادام ءساتتى كەدەيلىكتەن قۇتىلدى. بيىل كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ نەگىزى ءالسىز، كەدەي وتباسىنىڭ ءوزىن اۋقاتتاندىرۋ قابىلەتى ناشار بولۋ سياقتى ماسەلەلەرگە مەڭزەي، چاپچال سىبە اۆتونوميالى اۋدانى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدىڭ ەكولوگيالىق ورمان ءوسىرۋ ينجەنەرياسىن اتقارىپ، ارحيپ تۇرعىزىپ كارتىشكا بەرىلگەن 220 وتباسىن سارالاپ تۇراقتاندىرىپ، ءاربىر وتباسى 50 مۋ ەكولوگيالىق ورماننىڭ قورعاۋشىسى بولدى، العاشقى بەس جىلدا پايدا بولماسا، ءاربىر وتباسىنا مۋ باسىنا 100 يۋاننان ەڭبەككۇش كومەك قاراجاتى بەرىلەتىن بولدى. جەمىس بەرگەننەن كەيىن، ءاربىر وتباسى مۋ باسىنا %30 تىك جەمىس اعاشى كىرىس بولسىىنە يە بولادى، ساياسات 30 جىل وزگەرمەيدى، وسىدان تولقىن كامىلدين سياقتى كەدەي وتباسىلارى مەن كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋداعى تۇراقتى ادامداردىڭ كىرىستى ارتتىرىپ اۋقاتتانۋ ءۇمىتى ارتا ءتۇستى.
مەملەكەتتىڭ تيىمدىلىك ساياساتتارىنىڭ، ءار دارەجەلى پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ كومەگى مەن سۇيەمەلىندە، ىلە وزەنى اڭعارىنداعى ءار ۇلت كەدەي بۇقاراسىنىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ ارمانى بۇرىنعى ءار قانداي كەزدەگىدەن دە كۇشەيىپ، سەنىمى ارتا ءتۇستى. نىلقى اۋدانى مەملەكەت دارەجەلى كەدەي اۋدان، قازىر 4 مىڭ 187 كەدەي وتباسى 15 مىڭ 544 كەدەي جان سانى بار، بيىل كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ جوسپارلانۋدا. وسى جونىندە اۋداندىق پارتكوم مەن ۇكىمەت جوعارىدان تومەنگە دەيىن كۇش شىعارۋمەن بىرگە، فينانىس جاعىنان كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ۇلگى اۋدان قيمىلىن باستاپ اتقاردى. كىلەڭ اۋىلى ايناباستاۋ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى سارقىت تاياۋدا قارىز اقشاعا يە بولىپ: «مەن شاعىن امانات قارىزىن ءوتىنش ەتىپ العاننان كەيىن، قىستاق كادرلارىنىڭ كومەگىندە مال ساتىپ الىپ، وتباسىمنىڭ ەكونوميكالىق كىرىسىن ارتتىرماقشىمىن»،-دەدى.
نىلقى اۋدانى اۋىل-قىستاق امانات قارىز بىرلەسكەن كوپەراتيۆى پارتكومىنىڭ شۋجيى، القا باستىعى جوۋ لينتاۋ تىلشىگە، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ شاعىن سومالى امانات قارىز كەدەي وتباسىنا قاراتقان ەرەكشە ءتيىمدى فينانىستىق ساياسات ءونىمى، بۇدان يگىلىكتەتىن بۇقارا دالمە-ءدال، قارىز بەرۋ ءتارتىبى ىقشام، قارىز بەرۋ كولەمى كەڭ بولۋعا كۇش سالىنادى دەي كەلىپ:« تۇتاس اۋدان ەكىنى كەشىرىم ەتىپ، بىرگە قوسىمشا قاراجات بەرەتىن كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ شاعىن سومالى امانات قارىزىن ونان ارى جالپىلاستىرۋدان، مەجەمەن تۇتاس اۋدانداعى 3 مىڭ 765 كەدەي وتباسى 60 تا 70 ميلليون يۋانعا دەيىن امانات قارىز سوماسىنا يە بولا الادى»،-دەدى.
قازىر، ىلە وبلىسى 87 ميلليون 400 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، ونى كەدەي اۋدان اتىنان قۇتىلۋعا جانە كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كوركەيتۋگە «قوس ءجۇز جىل ينجەنەرياسىنا» جۇمسايتىن بولدى؛ 19 ميلليون 290 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، 487 وتباسىنداعى ءبىر مىڭ 765 ادامدى وزگە جەرگە كوشىردى. 151 ميلليون يۋان بوساتىپ، اۋىل-قىستاق نەگىزدىك قۇرىلىسىن كۇشەيتتى. ەرەكشە كاسىپتەر ارقىلى جەتەكتەۋ، ەڭبەككۇشتەردىڭ كاسىپتەنۋى، كەدەيلەردى وزگە جەرگە كوشىرىپ سۇيەمەلدەۋ، وقۋ-اعارتۋمەن قامتاماسىزداندىرۋ سياقتى ءتۇرلى ارناۋلى ارەكەتتەر ارقىلى كەدەيلىكتەن قۇتىلۋدىڭ تۇراقتىلىعىنا، اۋقاتتانۋدىڭ باياندى بولۋىنا كەپىلدىك ەتتى. ىلە وبلىستىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى زىڭ جۇنفىڭ: «تۇتاس قوعامنىڭ بىرلەسىپ جۇرگىزۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، تاراۋ، كاسىپورىن ءىسورىن، ورىندار قىستاقتاردى ۇستىنە الىپ، ورىندى تۇراقتاندىرىپ، فينانىستق سۇيەمەلدەۋ تەبىنىن ارتتىرادى. 2017-جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن، وبلىسىمىز مەملەكەت دارەجەلى ەكى كەدەي اۋداندى كەدەيلىك اتىنان قۇتىلدىرىپ، 148 ءتۇيىندى كەدەي قىستاقتى جانە 153 مىڭنان استام ادامدى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرادى. ءبىزدىڭ وسى رەتكى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ شايقاسىندا جەڭىسكە جەتۋ سەنىمىمىز جانە بەكىمىمىز كۇشتى»،-دەدى.

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە