جاڭا حابارلار

جۇرەككە جىلۋلىق باعىشتايتىن حالىققا ءتيىمدى ءبىر سىپىرا شارالار ارت-ارتىنان شىعارىلىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ يە بولۋ سەزىمى مەن باقىتتى سەزىنۋ كورسەتكىشى جوعارىلادى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-06-07 13:55:18  
ستانسيامىزدىڭ ءتىلشىلەرى ديڭ شياۋدان مەن ما گولەيدىڭ جولداعان حابارىن تىڭداڭىزدار: پارتيا 18-قۇرىلتايىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم قوعام ورنىقتىلعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن تىعىز ارقاۋ ەتىپ، حالىق تۇرمىسىن ماڭداي الدى ورىنعا قويىپ، جۇرەككە جىلۋلىق باعىشتايتىن حالىققا ءتيىمدى ءبىر سىپىرا شارالاردى ارت-ارتىنان شىعارىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ يە بولۋ سەزىمى مەن باقىتتى سەزىنۋ كورسەتكىشىن جوعارىلاتتى.
حوتان اۋدانىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىق ەكونوميكا جاڭا رايونىندا، ارالاس ۇلگىدە دامىتىلاتىن جاڭا قىستاق ـــ «حى-ءان جاڭا قىستاعىنىڭ» قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتتى. «حى-ءان» جاڭا قىستاعىنا 600 ءۇي سالىنعان، ءۇيدىڭ ءىشى-سىرتى، قابىرعاسى، باقشا جولى جانە 200 پارنيكتىڭ قۇرىلىسى دا ىركەس-تىركەس ءبىتىپ، 104 ۇيعۇر كەدەي وتباسى جانە حانزۋ قىستاق تۇرعىندارى وسى اراعا ىركەس-تىركەس كوشىپ كىردى. قىستاق تۇرعىنى ماتياسىن نۇر بىلاي دەدى: « حى-ءان جاڭا قىستاعىنىڭ سالىنۋى بىزگە وتە جاقسى تۇرمىس ورتاسىن جاراتتى، ءبىز تاعى جاڭعاق ەگۋدى، پارنيكتى كوتەرمەگە الىپ كوگونىس ەگۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز، سوندا جىلدىق كىرىسىمىز مەجەمەن 30 مىڭ يۋانعا جەتەدى ەكەن».
سوڭعى جىلدارى، حوتان اۋدانى جەر جاعدايىنا قاراي جۇمىس ىستەپ، 6 مىڭ 700 مۋ ءشولدى جەردى ارالاس ۇلگىدە دامىتىلاتىن سىناق ءتۇيىنى قىستاعىن قۇرۋعا پايدالانىپ قۇرىلعان «حى-شيە»، «حى-رۇڭ»، «حى-ءان» سياقتى ءۇش قىستاققا ءبىر مىڭ 600 تۇرعىن ءۇي، ءبىر مىڭ 380 پارنيك سالىندى، كوشىپ كەلگەن بۇقارا حانزۋ، ۇيعۇر، قازاق سياقتى بىرنەشە ۇلت ۋاكىلدەرىن قامتىدى. حوتان اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى جاڭا رايونىن باسقارۋ كوميتەتىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى چىن گوچاڭ بىلاي دەدى: «بيىل ءبىز تاعى حى-ءان جاڭا قىستاعىن سالدىق، حى-شيە، حى-رۇڭ قىستاقتارىمەن سالىستىرعاندا،ونىڭ ولشەمى اناعۇرلىم جوعارى، تالابى اناعۇرلىم قاتاڭ، ءتۇرلى نەگىزگى قۇرىلعىلارى اناعۇرلىم كەمەلدى بولدى. بۇل قىستاق قۇرىلعاننان كەيىن ساياسي، قوعامدىق، ەكونوميكالىق ونىمدىلىگى كورنەكتى جوعارىلايدى».
اۋىل شارۋاشىلىق ەكونوميكاسىنىڭ ءۇرتىس، جەدەل دامۋىنا ساي، توكپەن قامداۋ كوتەرىمدىلىگى جىل سايىن ارتىپ، بۇرىنعى ەلەكتر ۇلەستىرەتىن توك جولدارى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ءوندىرىس، تۇرمىس قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الماي قالدى. قاعىلىق اۋدانىنىڭ سايباق اۋىلىندا، اۋىل-قىستاقتىڭ ەلەكتر تورابىنا وزگەرىس ەنگىزۋ ينجەنەرياسىنىڭ قۇرىلىسى ءبىتۋ الدىندا تۇر، بىرنەشە كۇننەن بەرى، قۇرىلىس جۇرگىزۋشىلەر اۋىل-قىستاقتىڭ ەلەكتر تورابىن وزگەرتۋدىڭ سوڭعى جۇمىس ءتارتىبى بولعان توك كەرنەۋىن ولشەۋمەن بولدى. وسى تيىمدىلىككە يە بولعان ديحان وتباس بۇل جاقسى حاباردى ەستىسىمەن، جاڭادان ساتىپ العان كىر جۋۋ ماشيناسىن الىپ شىعىپ، سىناپ كورمەك بولدى. قاعىلىق اۋدانى سايباق اۋىلىنىڭ ديحانى ياقۇپ زايت بىلاي دەدى: «بۇرىن توكپەن قامداۋ تۇراقسىز بولاتىن، ەلەكتر ۇنەمى ءۇزىلىپ، كىر جۋۋ ماشياسىنا، توڭازىتقىشقا ۇنەمى توك بارماي قالاتىن، ەندى توك جولىنىڭ وزگەرتىلگەنىن ەستىدىك، ۇيىمدەگى ەلەكتر جابدىقتارىنىڭ ءبارى قالىپتى پايدالانىلاتىن بولدى».
يىڭىسار اۋدانىندا، مەملەكەتتىك ەلەكتر تورابى سەرىكتەستىگىنىڭ يىڭىسار اۋداندىق توكپەن قامداۋ سەرىكتەستىگى اتقارعان سەنترلى قىستاقتارعا توك ۇلەستىرۋ تورابى قۇرىلىسى ورنىقتى ىلگەرىلەتىلىپ، قۇرىلىستىڭ قىركۇيەكتىڭ اياعىندا تۇگەلدەي بىتەتىندىگى، ءارى پايدالانۋعا بەرىلەتىندىگى مەجەلەندى. مەملەكەتتىك ەلەكتر تورابى سەرىكتەستىگى يىڭىسار اۋداندىق توكپەن قامداۋ سەرىكتەستىگىنىڭ وندىرىسكە جاۋاپتى ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى جاڭ ماۋيۇڭ بىلاي دەدى: «بيىل يىڭىسارعا جيىنى 5 مىڭ 663 مىڭ يۋان قارجى قوسىلعان، بۇل 5 نىسانعا سايادى، قازىر قۇرىلىستىڭ اياق الىسى ءساتتى ءجۇرىلىپ جاتىر. قۇرىلىس بىتكەننەن كەيىن، جەرگىلىكتى ورىننىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن جەبەيدى، ءارى جەرگىلىكتى ورىنداعى ديحاندارعا توتەنشە زور تيىمدىلىك اكەلەدى. ەلەكتر كەرنەۋى حوعارىلاپ، ساپاسى سەنىمدى بولدى، جەرگىلىكتى ورىننىڭ ءار قانداي قوزعاۋشى كۇش، ەلەكتر قاينارى قاجەتىن قاناعاتتاندىردى».
ءۇرتىس بىرنەشە جىل بويى، اۆتونوميالى رايون جۇرەككە جىلۋلىق باعىشتايتىن حالىققا ءتيىمدى ينجەنەريالاردى كۇش سالا اتقارىپ، اۆتونوميالى رايون دارەجەلى قازىنا شىعىسىنىڭ %70 تەن ارتىعىن حالىق تۇرمىسن قامتاماسىزداندىرۋعا جانە جاقسارتۋعا پايدالانىپ، ءار ۇلت ەگىنشى-مالشى بۇقاراسىنىڭ ءوندىرىس، تۇرمىس شارت-جاعدايىن بارىنشا جاقسارتتى جانە جوعارىلاتتى. 2016-جىلى، اۆتونوميالى رايوننىڭ حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋعا جۇمساعان شىعىسى ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە-ەسەپ شىعىسىنىڭ %74.7 ءىن يەلەدى؛ قالا-قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ كىسى باسىنا تۋرا كەلەتىن جۇمساۋعا بولاتىن كىرىسى 28 مىڭ 240 يۋان بولىپ، %7.5 ارتتى؛ اۋىل-قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىسى باسىنا تۋرا كەلەتىن جۇمساۋعا بولاتىن كىرىسى 10 مىڭ 108 يۋان بولىپ، %8 ارتتى؛ ال كەدەي حالىق سانى 600 مىڭ ادامنىڭ ۇستىندە ازايدى.

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە