جاڭا حابارلار

كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ــ جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋدىڭ سوڭعى شاقىرىم جەرىنە دەيىن ىستەلدى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-06-12 13:38:41  
ستانسيامىزدىڭ تىلشىلەرى حى في، ايبىنعازى راحمان ۇلى، ديڭ شياۋدانداردىڭ جازعان اقپاراتتىق ارناۋلى حاباردى تىڭداڭىزدار: وسى مەزگىل قوبىقسارى مۇڭعۇل اۆتونوميالى اۋدانى موتكە اۋىلى وبۇت قىستاعىنىڭ تۇرعىنى دۋمان مازان ۇلىنىڭ ەڭ قاربالاس بولاتىن كەزى، ءار كۇنى تاڭەرتەڭ ەرتە ول ورنىنان تۇرىپ سيىرعا جەم بەرىپ، سيىر ساۋعىزىپ، ءسۇت تاسيدى، تاڭ اتقاننان قاس قارايعانعا دەيىن مۇرنىنا سۋ جەتپەي جۇرسە دە، ونىڭ كوڭىلى وتە توق ەدى. دۋمان مازان ۇلى قىستاقتاعى ەڭ كەدەي وتباسىلاردىڭ ءبىرى بولاتىن، وتكەن جىلى قوبىقسارى اۋدانى كەدەيلەردى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ ينجەنەرياسىن اتقارعاننان بەرى، دۋمان مازان ۇلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ارناۋلى قارجىسىمەن 5 شينجياڭ قوڭىر سيىرىن ساتىپ الىپ، كۇنىنە 60 كيلوگرام ءسۇت ساتتى، ءسۇت ساتۋ، مال بورداقىلاۋ ارقىلى كەدەيلىكتەن قۇتىلدى. قازىر دۋمان مازان ۇلى جاڭا ءۇي سالىپ، ءشوپ وتاعىش جانە تراكتور سياقتى اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارىن ساتىپ الدى، ول بىلاي دەدى: «پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ قامقورلىعىندا كوپتەگەن ءتيىمدى ساياساتتاردان يگىلىكتەندىم، بۇرىن جەر ۇيدە تۇراتىنبىز، قازىر جاڭا ۇيگە كوشىپ كىردىك، ءبىز دە مۇنان دا جاقسى تۇرمىسقا كەنەلۋ ءۇشىن قۇلشىنىپ جاتىرمىز».
جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى تۇرمىسقا جەتۋدە ـــ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ ماڭىزدى ءبىر قادام. اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن دايەكتى تياناقتاندىرۋدان جازباي، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن تىعىز ارقاۋ ەتىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدى ماڭىزدى ساياسي مىندەت جانە ماڭداي الدى حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ ينجەنەرياسى رەتىندە جوبالادى جانە ىلگەرىلەتتى، بيىل 590 مىڭ كەدەي حالىق سانىن كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرىپ، 800 كەدەي قىستاقتى كەدەيلىك قاتارىنان شىعارىپ، 10 كەدەي اۋداننىڭ كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاۋ سىندى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ مىندەتىن تۇراقتاندىردى.
كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدىڭ باستى شايقاس شەبى بولعان وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ ءار قايسى ايماق، وبىلىستارى كەدەيلەردى باسقا جەرگە كوشىرىپ سۇيەمەلدەۋدى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ شايقاسىندا جەڭىپ شىعۋدىڭ ماڭىزدى شاراسى ەتىپ، «كوشىرۋ، ورنىقتىرۋ، ىستەيتىن جۇمىسى بولۋ، اۋقاتتانا الۋ» باستى تۇلعالىق نىساناسى جانە «نەگىزدى قامتاماسىزداندىرۋ» پرينسىبى بويىنشا، جاراتىلىستىق شارت-جاعدايى ناشار، قاتىناسى قولايسىز، تۇرعان جەرىندە كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ قيىندىعى زور، بولاشاقتا دامي الۋى توتەنشە مۇشكىل كەدەي وتباسىلاردى باسقا جەرگە كوشىرىپ، كەدەي بۇقارانىڭ ءوندىرىس جانە تۇرمىس شارت-جاعدايىن تۇبىرىنەن جاقسارتىپ، كەيىنگى كاسىپتىڭ دامۋىن كۇش سالا جوعارىلاتىپ، كىرىستى ورنىقتى ارتتىرۋدى جۇزەگە اسىردى. 2016-جىلى ۇشتۇرپان اۋدانى اقتوعاي اۋىلى سۇيۇتكا قىستاعىنىڭ ديقانى زىرىم داۋىت وتباسى ۇكىمەتتىڭ كومەگىندە، تاۋلى رايوننان جاڭا ورنالاستىرىلعان تۇيىنگە كوشىپ كىرىپ، اۋلاسىنا پارنيك سالىپ، كوكونىس ەكتى، ول بىلاي دەدى: «بيىل، پارنيككە كوكونستى جاقسى ەگە الاتىندىعىما سەنىمىم بار، باعىمشىلىقتى ۇزدىكسىز كولەمدەندىرىپ، وتباسىمنىڭ كىرىسىن ارتتىرۋعا قۇلشىنامىن ».
ءبىر ادام جۇمىسقا ورنالاسسا، ءبىر وتباسى كەدەيلىكتەن قۇتىلادى. كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ تەبىنىن دالمە-ءدال كۇشەيتۋ، جاعدايدى وزگەرتىپ، تابىسقا جەتۋ بارىسىندا، وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ 3 ايماق، ءبىر وبىلىسىنداعى كەدەي حالىق سانىن تۇرعان جەرىندە، ماڭىنداعى جەردە جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدىڭ ماڭىزدى جولى ەتتى.
«كەستەنى تولتىرىڭىزدار، زات جەتكىزۋ كەستەڭىزدى تولتىرىپ جىبەرىڭىز»، ــ دەگەن سوزدەر ەستىلگەن لوپ اۋداندىق 1-ورتا مەكتەپتىڭ تاربيەلەۋ ساباقحاناسىندا، ءار قايسى اۋىل-قالاشىقتان كەلگەن مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىنداردا جۇمىسقا ورنالاسقان جاستار جۇمىس ورنىنا شىعۋدىڭ الدىنداعى تاربيەنى قابىلدادى. بيىل 23 جاستاعى ءازمات ابدۇرەيىم وسىلاردىڭ ءبىرى، ول بىلاي دەدى: «وسى رەت مەملەكەت ءبىز سياقتى جاستارعا مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىندارعا جۇمىسقا ورنالاستىرۋ سىندى تاماشا وراي بەردى، مەن جۇمىس ورنىنا شىعۋدان بۇرىنعى تاربيەلەۋدە حانزۋ تىلىمەن سويلەسۋدىڭ، پىكىر اۋىستىرۋدىڭ كوپ ءتاسىلىن ۇيرەندىم، مەن ءسوز جوق قۇلشىنا قىزمەت ىستەيمىن».
كاسىپتەنۋ ءۇشىن تەحنيكالىق ونەرى بولۋ كەرەك. جىل باسىنان بەرى، حوتان ايماعى اۋىل-قىستاقتاعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردى، وتە-موتە، كەدەي حالىق سانىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ تەبىنىن ارتتىردى، تۇرلىشە جۇمىسشى ىستەتۋ قاجەتىنە قاراتا، ىستەتەتىن جۇمىسشىلاردى تۇراقتى قارجىمەن تاربيەلەۋ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىندار جۇمىس ورنىنا شىعۋدان بۇرىن تاربيەلەۋ، كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەيتىندەردى، جاڭادان قابىلدانعانداردى تاربيەلەۋ سياقتى قىزمەتتەردى جۇرگىزدى، بۇلاردىڭ باعىتتامالىلىعى اناعۇرلىم كۇشتى، اناعۇرلىم دالمە-ءدال، فورماسى الۋان-ءتۇرلى بولدى. ءبىرىنشى توقساندا، حوتان ايماعى ەڭبەككۇشتەردى كاسىپتەندىرۋگە تاربيەلەۋگە قاتىستى 16 مىڭ 948 ادام رەت كۋرس اشىپ، 162 مىڭ 100 ادام رەت جۇمىسقا ورنالاستىردى.
اۆتونوميالى رايوندىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسى پارتگرۋپپاسىنىڭ مۇشەسى، ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى كۇراش حاۋىت بىلاي دەدى: ءتۇرلى تاسىلدەگى تاربيەلەۋدىڭ ارقاسىندا، ءىشىنارا كەدەي وتباسىنداعى بالالار ەرەن بازارلارعا بارىپ قىزمەت كورسەتۋشى بولىپ، اسحانا اشىپ، اماندىقتى ساقتاۋ، تازالىقشى، وتباسىلىق قىزمەت ەتۋ سياقتى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جۇمىسقا ورنالاستى؛ ەكىنشى، شينجياڭ كولەمىندە باسقا سالادا جۇمىسقا ورنالاستىرىپ، كەدەي وتباسىنداعى جاس، اتپال ازاماتتاردى شينجياڭداعى كاسىپورىندارعا جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا شابىتتاندىردى، قازىر بۇل ءتاسىل وتە جاقسى بولدى، شىعىس جۇڭعار، سولتۇستىك شينجياڭ سياقتى جەرلەردەگى كاسىپورىندارعا بارىپ جۇمىسقا ورنالاسسا، تۇراقتى ىستەۋ مولشەرى وتە جاقسى، ەڭبەاقىسى دا ەرەكشە جوعارى بولادى، تاعى كاسىپ باقشاسىنا جۇمىسقا ورنالاستىردىق، بۇل ءتاسىلدىڭ ونىمدىلىگىن باعالاعاندا، باسقا سالادا ۇزاق ۋاقىت، تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى جۇزەگە اسىرا الدىق.

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە