باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

جازدا سۋ تولىقتاۋدا كوڭىل بولۋگە ءتيىستى تۇيىندەر

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-07-10 21:12:12  
جازدا اۋا رايى ىستىق بولاتىندىقتان، دەنەدەن كوپ مولشەردەگى سۋ سارىپ بولادى، ەگەر ۋاعىندا قاجەتتى سۋدى تولىقتاماساڭىز، تەرىگە ىقپال جەتىپ، دەنساۋلىعىڭىزعا حاۋىپ توندىرەدى. سوندىقتان جازدا سۋ تولىقتاۋ ەرەكشە ماڭىزدى، الايدا، تەك سۋ ىشۋمەن عانا سۋ تولىقتانا بەرمەيدى، ونىڭ دا وزىندىك عىلميلىعى بار.
سۋ ىشۋدەن دە ۋلانىپ، جاعداي اۋىر بولعاندا ومىرىڭىزگە حاۋىپ تونەتىندىگىن بىلەسىز بە؟
كەزىندە ا ق ش- تىق ءبىر ايەل ءبىر رەتكى سۋ ءىشۋ جارىسىنان كەيىن قازا بولعان. شيپاگەردىڭ تەكسەرۋىنە نەگىزدەلگەندە، ول سۋدان ۋلانعان دەسەدى. بۇل ناتيجە بارشا جۇرتتى تاڭ قالدىردى، الايدا، بۇل ءىس شىنىندا ورتامىزدا تۋىلىپ وتىر.
جۋىقتان بەرى تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋىنا بايلانىستى كوپتەگەن جەردە سۋ ىشۋدەن ۋلانۋ جاعدايى تۋىلۋدا، سۋدان ۋلانۋ نەگىزىنەن مىناداي ەكى توپتاعى ادامداردان بايقالعان، ءبىرىنشى توپتاعىلار، قاتتى تەرلەگەن سوڭ كوپ مولشەردە سۋ ىشكەندەر بولسا، ەكىنشى توپتاعىلارى، ارىقتاۋ ءۇشىن تاماقتىڭ ورنىنا كوپ مولشەردە سۋ ىشكەندەر ەكەن.
ماماندار «سۋدان ۋلانۋدىڭ» تىم حاۋىپتى ەكەندىگىن، قوبالجۋ، دارمەنسىزدەنۋ، باس اينالۋ سياقتى اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالاتىندىعىن، اۋىر بولعاندا باس اينالىپ جىعىلىپ قالاتىن، ءتىپتى جان ۇزەتىن جاعداي دا بولاتىندىعىن ايتۋدا. ەندەشە شىلىڭگىر ىستىقتا سۋدى قايتكەندە دۇرىس تولىقتاۋعا بولاتىندىعىنا نازار سالايىق.
ىستىق شاي ءىشۋ
سۋىق سۋسىن دەنەدەگى بەلگىلى ورىننىڭ تەمپەراتۋراسىن مەزەتتىك تومەندەتكەنىمەن، ىستىقتى قايتارىپ، ءشولدى باسا المايدى. قايتا لايىقتى مولشەردە ىستىق شاي ءىشۋدىڭ ىستىقتى قايتارىپ، ءشولدى باسۋ جانە ىستىقتى باسىپ، دەنەنى سالقىنداتۋ رولى بار.
سەبەبى: ىستىق شاي قان تامىردى كەڭەيتىپ، تەرى بەزىنىڭ زات الماسۋىن ، تەردىڭ ءبولىنىپ شىعۋىن تەزدەتىپ، كوپ مولشەردەگى تەر سۇيىقتىعى تەرىنىڭ بەتىندەگى تەرى ساڭىلاۋى ارقىلى دەنەدەن سىرتقا شىعىپ، بۋلانۋ بارىسىندا كوپ مولشەردەگى ىستىقتى سىرتقا شىعارىپ، دەنە تەمپەراتۋراسىن 2 دە 3 سەلتسي گرادۋس تومەندەتەدى. شاي جاپىراعىنىڭ قۇرامىنداعى شاي ءسىلتىسىنىڭ نەسەپتى ايداۋ رولى بولاتىندىقتان، وسى ارقىلى دا بەلگىلى مولشەردەگى جىلۋدى سىرتقا شىعارۋعا بولادى.
مۇناس تىس، شايدىڭ قۇرامىندا شاي فەنولى، شاي پيگمەنتى جانە امينو قىشقىلى سياقتىلار بولادى،ولار سىلەكەيدى ءبولىپ شىعارۋمەن بىرگە، سىلەكەيمەن رەاكسياعا كىرىسىپ، اۋىز قۋىسىن دىمقىلداندىرىپ، سالقىنداعانداي سەزىم تۋدىرادى، مىنە بۇلاردى سۋىق ىشىمدىك ورىنداي المايدى.
سۋ قۇرامى مول-جەمەس-جيدەك جەۋ
جازدا قاربىز، كوك اسقاباق، لالاگۇل، اق ساڭىراۋ قۇلاق، شامگۇل ساباعى، شامگۇل سياقتى ازىقتاردى كوپ جەگەن ءجون. ەگەر قاربىز شاپاعى، اق ساڭىراۋ قۇلاق جانە لالاگۇلىن قوسىپ قايناتىپ، وعان از مولشەردە شامگۇل تالقانىن قوسساڭىز، سۋ تولىقتاۋداعى تاپتىرماس ازىقتىققا اينالادى.
سەبەبى: زەرتتەۋلەر كوكونىس پەن جەمىس-جيدەكتىڭ سۋ مولشەرى 70 پايىزىنان ارتىعىن يەلەيتىندىگىن، كۇنىنە تەك 500 گرام كوكونىس پەن جەمىس-جيدەك جەگەندە 300 دە 400 ميلليليتر سۋ سىمىرۋگە بولاتىندىعىن دالەلدەگەن. قاربىز، كوك اسقاباق سياقتى جەمىس-جيدەك پەن كوكونىستەردىڭ دىمقىلداندىرۋ، سىلەكەي قالىپتاستىرۋ، سۋ تولىقتاۋ رولى بار بولىپ، سۋدىڭ ءسىمىرىلۋ مولشەرىن ارتتىرىپ قانا قالماستان، ۆيتامين تولىقتالۋعا دا پايدالى.
مۇنان تىس، سازان بالىق، بوز بالىق، تۇششى سۋ تاسباقاسى سياقتى كەيبىر تۇششى سۋ بالىقتارىنىڭ دا جەمىس-جيدەك سياقتى سۋ تولىقتاۋ رولى بولادى،ول بۇيرەكتىڭ نەسەپتى قالىپتاستىرۋ رولىن جەدەلدەتىپ، دەنەنىڭ سۋ قۇرامىن تەڭشەۋ رولىن اتقارادى.
قايناعان سۋ ءىشۋ
سۋ ادام دەنەسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولەگى، دەنەدەگى ءتۇرلى سۇيىقتىق ادام دەنەسىنىڭ 60 پايىزىن يەلەيدى. سوندىقتان سۋدى دۇرىس تولىقتاۋ ، اسىرەسە، قايناق سۋ ءىشۋ دەنساۋلىققا ەرەكشە پايدالى.
سەبەبى: جۇڭگوشا شيپاگەرلىكتىڭ ماماندارى تابيعي سۋىتىلعان قايناق سۋدىڭ قۇرامىنداعى حلوردىڭ تەڭ جارتىسى ازايىپ، ميكرو ەلەمەنتتەر ءوز قالپىن ساقتايتىندىعىن ءارى ءتۇرلى فيزيكالىق-حيميالىق قاسيەتى دەنەدەگى كلەتكانىڭ فيزيولوگيالىق ەرىتىندىسىمەن قارايلاس بولاتىندىعىن بايقاعان. سوندىقتان سۋىعان قايناق سۋ ءارى ەڭ ارزان، ءارى ەڭ پايدالى سۋ ەسەپتەلەدى.
مۇناس تىس، جوعارى تەمپەراتۋرالى كۇندەردە كوپ مولشەردە تەرلەگەن سوڭ، قانت قۇرامى بار سۋسىنداردى ىشسە، دەنەدەگى سۋ قۇرامى زات الماسۋدى قاجەت ەتەتىندىكتەن، ىشكەن سايىن شولدەگەندەي سەزىم تۋىلادى.
سۋدى عىلمي تولىقتاۋعا ءمان بەرىڭىز
جازدا سۋ تولىقتاۋدا سۋدى كوپ ىشكەن سايىن پايدالى دەپ قاراۋعا بولمايدى. اسىرەسە، دەنەسىنىڭ سۋىعى اسقان نەمەسە جۇرەك، بۇيرەك جانە باۋىر اۋرۋىنا شالدىققاندار سۋدى كوپ ىشسە بولمايدى، ويتپەگەندە دەنساۋلىعىنا ىقپال جەتكىزەدى. مۇندا، دەنەگە سۋدىڭ قاجەتتى بولعان-بولماعاندىعىن دۇرىس پارىقتاي ءبىلۋى ءارى تەمپەراتۋراعا نەگىزدەلە وتىرىپ، سۋدى لايىقتى مولشەردە تولىقتاۋ كەرەك.
سەبەبى: ازىقتىڭ قۇرامىنداعى سۋ جانە ىشكەن سۇيىقتىقتى قامتىعان دەنەگە سىمىرىلەتىن سۋدىڭ مولشەرى دەنەدەن شىققان تەر، تىنىس جولىنان شىعاتىن سۋ قۇرامدارى جانە ۇلكەن-كىشى دارەتپەن قوسا شىعارىلاتىن سۋدىڭ مولشەرىمەن قارايلاس بولۋى كەرەك، ەگەر سىمىرىلگەن سۋدىڭ مولشەرى كوبەيىپ، بۇيرەكتىڭ سۋدى ىعىستىرۋ قۋاتىنان ارتىپ كەتسە، سۋدان ۋلانۋ ءجايتى بايقالىپ، سۋلى ىسىك سياقتى سۋ مەن تۇزدىڭ زات الماسۋىنىڭ قالىپسىزدىعىن تۋدىرادى.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم