باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

قارتايۋدى كەشەۋىلدەتەتىن ءسىلتىلى ازىقتىقتار

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-07-24 18:59:30  
بالىق ەتى. بالىق ەتىنىڭ قۇرامىندا بەلوك مول بولىپ، قارتتارمەن بالالاردىڭ تۇتىنۋىنا اسا پايدالى.
شيلانحۋا. (مولليۋسكا) شيلانحۋانىڭ قۇرامىندا توتىقتانۋعا قارسى ۆيتامين C جانە كاروتين مول بولىپ، دەنساۋلىققا پايدالى. قورەكتىك ماماندارىنىڭ دالەلدەۋىنشە، شيلانحۋا قارتايۋدى كەشەۋىلدەتىپ، راكتىڭ الدىن الاتىن تاماشا ازىقتىق ەكەن.
كوك اسقاباق. كوك اسقاباقتىڭ قۇرامىندا ۆيتامين C مول بولىپ، تەرىنىڭ كوللاگەنى مەن سەرپىمدىلگىن ارتتىرادى ۇنەمى تۇتىنسا بەتكە اجىم ءتۇسۋدىڭ الدىن الىپ، تەرىنى جۇمسارتىپ جىلتىراتادى.
پياز. پياز قاندى تازارتىپ، حولەستەريندى تومەندەتىپ، قارتايۋدى كەشەۋىلدەتەدى.
بۇرشاق ىرىمشىگى. بالىق، شايانداردان تىس، بۇرشاق ىرىمشىگىنىڭ قۇرامىندا دا بەلوك مول بولادى. ەگەر، ومىراۋ راگىنا شالدىعۋدان الاڭداساڭىز ۇنەمى بۇرشاق تەكتەس ازىقتىقتاردى تۇتىنىڭىز.
كاپۋستا. كاپۋستا شارشى گۇل اشاتىن كوكونىس بولىپ، قۇرامىندا ۆيتامين C جانە تالشىق مول. اسقازاندى قۋاتتاندىرىپ، ۋىتتى ايدايدى .
الما. المانىڭ قۇرامىنداعى ۆيتامين C مەن قانت تەرىگە ۇشىق شىعۋدىڭ الدىن الىپ، تەرىنىڭ جىلتىرلىعىن ساقتايدى.
ءسابىز. ءسابىزدىڭ قۇرامىنداعى ۆيتامين A شاشتىڭ جىلتىرلىعىن ساقتاپ، تەرىنى جۇمسارتادى.
قىزاناق. قىزاناق راكتىڭ الدىن الىپ تابەتتى اشادى. رۋحتى سەرپىلتىپ، اجارلاندىرادى.
بوساي. (ساۋمالدىق) بوساي قاندى تولىقتاپ، دەنەنى قۋاتتاندىرىپ، تەرىنى جاقسارتادى. ۋىتتى ايداپ، كورۋ قۋاتىن قورعاپ، كوڭىل كۇيدى ورنىقتىرىپ، قان ازدىقتىڭ الدىن الادى. بوسايدىڭ قۇرامىندا جاپىراق قىشقىلى مول بولىپ، جۇكتى ايەلدەرگە وتە پايدالى. جاڭا تۋىلعان بوبەكتىڭ اق قان اۋرۋىنا، تۋما جۇرەك اۋرۋىنا شالدىعۋىنان ساقتايدى.
اپەلسين. اپەلسيننىڭ قۇرامىندا ۆيتامين C مول بولىپ، راكتىڭ الدىن الۋمەن بىرگە ادام دەنەسىنىڭ باكتەرياعا قارسىلىق قۋاتىن ارتتىرادى. دەنەدەگى زالالدى زاتتاردى جويىپ، وسپە شىعۋدىڭ الدىن الادى.
ارپا شىرىنى. ارپا شىرىنى توق ىشەك پەن كوتەن ىشەك راگىنا شالدىعۋ سالىستىرماسىن تومەندەتەدى. ارپا شىرىنى ءدامسىز بولاتىندىقتان ونى ارپا جارماسى نەمەسە ايرانعا قوسىپ تۇتىنۋ كەرەك.
تۋنەتس بالىعى. تۋنەتس بالىعىنداعى ماي قىشقىلى قان قىسىمدى تومەندەتىپ، ميعا قان قۇيىلۋدان ساقتايدى. باس اۋرۋدى باسەيتىپ، شىلدەقوتىر شىعۋدان ساقتايدى.
بۇلدىرگەن. بۇلدىرگەن ـــ شىرىنى مول، ءدامدى جەمىس. تەرىنى جاقسارتىپ، ءىش ءوتۋدى، باۋىر، نەسەپ جولى اۋرۋلارىن باسەيتەدى جانە ءتىستى بەكەمدەپ، دەم ساسۋدى جوعالتادى.
سويا بۇرشاق. سويا بۇرشاق وسىمدىكتەردىڭ ىشىندە انالىق گورمونى ءبىرشاما مول ازىقتىق، ايەلدەردىڭ دەنساۋلىق اقاۋسىزدىعىنا وتە پايدالى.
ايران. اس قورىتۋعا پايدالى، ادامنىڭ يممۋنيتەتتىك قۋاتىن جوعارىلاتادى. سۇتپەن سالىستىرعاندا مايلىلىعى تومەن، كالتسي قۇرامى جوعارى، قۇرامىندا ۆيتامين B2 مول بولىپ، ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا وتە ءتيىمدى.
كوجەكوك. كوجەكوكتىڭ قۇرامىندا تەمىر، كالتسي، كالي، مىرش، ۆيتامين A جانە ۆيتامين C سىندى ەلەمەنتتەر مول. كوجەكوك نەسەپ ايداۋعا، قانداعى قانت قۇرامىن رەتتەۋگە ءتيىمدى بولىپ، راكتان ساقتايدى.
شوكلات. شوكلات كوڭىل كۇيدى ورنىقتىرۋ رولىن اتقارادى. ونىڭ ءيىسى مەن ءدامى ادامنىڭ ۇلكەن ميىن تىتىركەندىرىپ، كوڭىلدىلىك باعىشتايدى جانە ءتىستى قورعايدى.
كارتوپ. كارتوپ باۋىر مەن اسقازاندى قورعايدى. كوپ تۇتىنسا ىستىقتى قايتارىپ، ءىش قاتۋدىڭ الدىن الادى. كارتوپتى جاپىراقتاپ تۋراپ كوزگە باسسا كوزدىڭ ىسىگىن قايتارادى.
ساڭىراۋقۇلاق. ساڭىراۋقۇلاق يممۋنيتەتتىك قۋاتتى جوعارىلاتادى. ارىقتاۋعا پايدالى ازىقتىق. قۇرامىندا بەيورگانيكالىق زاتتار، ۆيتامين، بەلوك مول. الايدا، جىلۋلىعى تومەن بولعاندىقتان، ۇنەمى تۇتىنسادا سەمىرمەيدى ءارى قۇرامىندا وسىمدىك تالشىعى مول بولعاندىقتان، ءىش قاتۋدىڭ الدىن الىپ، قاننىڭ قۇرامىنداعى حولەستەريندى تومەندەتەدى. قۇرامىنداعى ۆيتامين C مولشەرى باسقا جەمىستەردەن مول بولىپ، ادام دەنەسىنىڭ زات الماسۋىن تەزدەتەدى.
جۇمىرتقا. جۇمىرتقا ەستە ساقتاۋ قۋاتىن ارتتىرادى جانە اجارلاندىرادى. ۆيتامين H دى سارىپ ەتپەيدى، كەرىسىنشە ونى بىرىكتىرەدى.
جاڭعاق. جاڭعاق ميدى قۋاتتاندىرادى. ءبىر كيلو جاڭعاق 5 كيلو جۇمىرتقامەن 9 كيلو سۇتكە بارابار. جاڭعاقتىڭ قۇرامىنداعى بەلوك ادامنىڭ ميىنا وتە پايدالى.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم