جاڭا حابارلار

كوپ شارالاردى تەڭ يگەرىپ جاسىل تىرشىلىك باعىشتادى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-08-03 14:02:38  
پارتيا 18-قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ادامزات وركەنيەتىنىڭ دامۋ زاڭدىلىعىن ىشكەرلەي قورتىندىلاپ، ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ «بەستى ءبىر تۇلعالاندىرۋ» جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىنا جانە «ءتورتتى جاپپاي ورىنداۋ» ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋىنا ەنگىزىپ، جۇڭگونىڭ جاسىل دامۋ جولىنىڭ اناعۇرلىم كەڭەيۋىن جەبەپ، جۇڭحۋا ۇلتتارىنىڭ ۇلى كوركەيۋىن جۇزەگە اسىرۋ ساپارىندا نىق قاداممەن العا ىلگەرلەۋىنە جەتەكشى بولدى. شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ جاڭا دامۋ كوزقاراسىنا تاباندى بولىپ، ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ رايونىمىزدا تامىر تارتۋ ناقتى شارالارى مەن قول جەتكەن كورنەكتى ناتيجەلەرىن جەبەۋ، ءار ۇلت حالقىنىڭ ءتول اسەرى مەن ىزگى تىلەگىن اڭىس ەتۋ ءۇشىن تۇتاس قوعامدا ەكولوگيالىق وركەنيەت كوزقاراسىن بەرىك ورناتتى.
 تارىم وزەنى ــ ەلىمىزدەگى ەڭ ۇزىن ىشكى قۇرىلىق وزەنى، ءارى وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ انا وزەنى، وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارىنان بەرى كليمات وزگەرىسى مەن ادامزات قيمىلىنىڭ ىقپالىنا ۇشىراعاندىعى سەبەپتى تارىم وزەنىنىڭ نەگىزگى اعارىندا سۋ جىلدان جىلعا ازايىپ، ەكولوگيالىق ورتاسى كۇننەن كۇنگە ناشارلادى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن، 2001-جىلى جيىنى 10 ميلليارد 739 ميلليون يۋان قارجى قوسىلعان ايبىندى ەكولوگيانى وڭاۋدان «قامال الۋ شايقاسى» تارىم وزەنىندە باستالدى. قازىرگە دەيىن 17 جىل ءوتتى، ەندەشە، تارىم وزەنى اعارىن وڭاۋدىڭ ناتيجەسى قانداي بولدى؟
تومەندە سىزدەر «تارىم وزەنى شىعىسقا اقتى» دەگەن تاقىرىپتاعى جەلىلەس حاباردىڭ ستانسيامىزدىڭ ءتىلشىسى ايبىنعازى راحمان ۇلى مەن اقسۋ راديو ستانسياسىنىڭ ءتىلشىسى چىن شيۇڭفەي جازعان ءبىرىنشى ءبولىمىن تىڭداڭىزدار:  تۇستەن بۇرىن، بەيجيڭ ۋاقىتى ساعات 9 دا، مامەت ياسىن ءوزى جاۋاپتى بولعان سۋ باستاۋ كلاپانىندا سول كۇنگى ءبىرىنشى رەتكى سۋدى ولشەۋ قىزمەتىن ىستەدى، سۋدىڭ اعىسى تۇگەل قالىپتى ەكەن، دەسەدە، ول شارلاپ تەكسەرۋ جاعدايىن اۋەلگىدەي ەستەلىككە الىپ، ەشقانداي وتكەلەكتى جىبەرمەدى.
42 جاستاعى مامەت ياسىن توسپا شارلاۋشى، قىزمەت ورنى تارىم وزەنىنىڭ ەڭ اقىرىنداعى سۋ قويماسى ــــ داشيحايزى سۋ قويماسىن باسقارۋ پۋنكتىندە. سۋدى ولشەۋ، وزەن ارناسىن بويلاي شارلاپ تەكسەرۋ ونىڭ نەگىزگى قىزمەتى، كۇندەلىكتى از دەگەندە 30 كيلومەتر، ۇزاق بولعاندا 100 دەن ارتىق كيلومەتر جەردى شارالاپ تەكسەرەدى. 2002-جىلى قىزمەتكە شىققاننان بەرى نەشە 10 كيلومەتر ۇزىندىقتاعى وزەن اعارىن سان رەت باستى. «كۇندىز كۇن ىستىق، كەشتە قالجىرايدى، ماسا، شىركەي تالايدى جانە نەشە 10 كيلومەتر جەردە ادام پەندەسى جوق بولعاندىقتان قۇلازيدى، مىنە بۇل ونىڭ قىزمەت ورتاسىنىڭ ناقتى بەينەسى-ەدى. الايدا، مامەت ياسىن بىلاي دەدى: بۇلاردىڭ ءبارى ۇلكەن اۋىرتپالىق ەمەس، وزەندە سۋ ازايسا، بۇقارانىڭ وزەندى بىتەپ الۋىنان الاڭدايمىز، زاڭسىز توعان قازسا، ۇستىندە ءبىر جايلى ەتەمىز، سوندىقتان دا وزەندى كۇندەلىكتى ءبىر دە ەكى رەت شارلاپ تەكسەرەمىز.
مامەت ياسىن باسقاراتىن ەكولوگيالىق كلاپان ەشقانداي ەگىستىك جەردى سۋارۋ رولىن اتقارمايدى، تەك سۋ اعارىنداعى توراڭعىلاردى سۋارادى، مۇنداي ەكولوگيالىق كلاپاننان تۇتاس تارىم وزەنى اعارىندا 69 ى بار، ولار 2001-جىلدان باستاپ ىلگەرىندى-كەيىندى سالىنعان.
وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارىنان بەرى، كىليمات وزگەرىسى مەن ادامزات قيمىلىنىڭ ىقپالىندا كوپتەگەن سۋ قاينارى تارىم وزەنىنىڭ نەگىزگى اعارىنان ايىرىلدى، ونىڭ ۇستىنە سۋ بايلىعى رەتسىز اشىلىپ، تومەن ءونىمدى پايدالانۋى سەبەپتى سۋ قاينارىنان نەگىزگى اعارعا جەتەتىن سۋدىڭ مولشەرى بىرتىندەپ ازايىپ، تارىم وزەنىنىڭ نەگىزگى اعارى مەن تومەنگى اعارىنداعى 400 كيلومەترلىك وزەن ارناسىندا سۋ تارتىلىپ، ەڭ اقىرىنداعى تايتىما كولى تارتىلىپ، كولەمدى اۋماقتاعى توراڭعىلار قۋراپ كەتتى، مەملەكەتتىك تاس جول 218-لەنياسىنىڭ كوپ جەرلەرىن ۇنەمى جىلجىمالى قۇم باسىپ كەتەتىن بولدى، ەرەكشە ناشار ەكولوگيالىق ورتا وزەن اڭعارىنىڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامىنىڭ جانە ەكولوگيالىق ورتاسىنىڭ ءۇرتىس دامۋىنا بۇعاۋ بولاتىن نەگىزگى فاكتورعا اينالدى.
2001-جىلى، مەملەكەتتىك كەڭەس «تارىم وزەنى اعارىن تاياۋ مەزگىلدە جان-جاقتىلى وڭاۋ جوباسى مالىمەتىن» بەكىتىپ، سۋارمالى رايوندا سۋدى ۇنەمدەپ جاڭالاۋ، جازىقتاعى سۋ قويمالارىندا سۋدى ۇنەمدەپ جاڭالاۋ، جەر استى سۋىن اشىپ پايدالانۋ، وزەن ارنالارىن وڭاۋ سياقتى 9 ءتۇرلى ينجەنەريانى وڭاۋ جانە ينجەنەريادان تىس وڭاۋ شارالارىن ايقىنداعاننان كەيىن، تارىم وزەنى اعارىن جان-جاقتىلى وڭاۋ جۇمىسى باستالدى. تارىم وزەنى اعارى اقسۋ باسقارۋ مەكەمەسى پارتكومىنىڭ ورىنباسار شۋجيى، مەكەمە باستىعى ۋاڭ جىچىڭ بىلاي دەدى: نەگىزگى ماقسات اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سۋارۋ ەمەس، قايتا ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋ. سوندىقتان، باستاپقى سالۋ جوباسى نەگىزىندە ەكولوگيانى تولىقتاۋ ماقساتىندا 69 ەكولوگيالىق كلاپان سالدىق. سوڭعى بىرنەشە جىلدان بەرى تارىم وزەنى نەگىزگى اعارىندا سۋ تارتىلماۋعا كەپىلدىك ەتتىك، مۇنىڭ ناتيجەسى ەرەكشە كورنەكتى بولدى.
تارىم وزەنى اعارىن جان-جاقتىلى وڭاۋدا ينجەنەريا ارقىلى رەتتەۋ وڭاۋ «قاتتى بولشەگىمەن» قامتاماسىزداندىرۋدان تىس، تاعى دا ءتۇزىم سىندى «جۇمساق بولشەكپەن» قولداۋ قاجەت بولدى. 2011-جىلى اقپاندا، اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى قارار شىعارىپ، تارىم وزەنى اعارىنداعى نەگىزگى سۋ قاينارىن باسقاراتىن 4 قۇرىلىم مەن تۇلعالىق قۇرۋ ءتۇزىمىن تارىم وزەنى اعارىن باسقارۋ مەكەمەسىنە تاپسىرىپ، تۇتاس اعاردىڭ سۋ بايلىعىن ءبىر تۇتاس باسقارۋ جاڭا ءتۇزىلىسىن ورناتىپ، سۋدى شەكتەن تىس، جوسپاردان تىس پايدالانۋ، ەكولوگيالىق سۋدى يەلەۋ ماسەلەلەرىن تۇبەگەيلى شەشتى. تارىم وزەنى اعارىن باسقارۋ مەكەمەسى پارتكومىنىڭ مۇشەسى، ورىنباسار مەكەمە باستىعى ءومارجان وبۇل بىلاي دەدى: بۇل جەر-جەردىڭ بۇرىنعىداي ءتارتىپسىز نەمەسە بەت-بەتىمەن باسقاراتىن سۋدان پايدالانۋ جاعدايىنىڭ الدىن الدى، سۋ بايلىعىن باسقارۋ ءتۇزىلىسى جاعىنان بۇل ماسەلە شەشىلىپ، اۋەلگى وڭىرلىك باسقارۋداعى «وزەن اعارىن بەت-بەتىمەن باسقارۋ» جاعدايى وڭالدى، قازىر، تۇتاس اعاردا ءبىرتۇتاس شارالاردى بىرلىككە كەلتىرىپ، سۋ بايلىعىن تۇتاس اعاردا رەتتەپ باسقارۋعا كەپىلدىك ەتىلدى، مۇنداعى ءبىرىنشى سۋدى ۇنەمدەپ پايدالانۋعا، ەكىنشى، ەكولوگيالىق ورتانى ءۇرتىس جاقسارتۋعا كەپىلدىك ەتىلدى.
17 جىل بويى جان-جاقتىلى وڭاۋ ناتيجەسىندە تارىم وزەنى اعارىندا جىلىنا 2 ميلليارد 722 ميلليون تەكشە مەتر سۋ ۇنەمدەلدى، تومەنگى اعارداعى جامىلعى وسىمدىكتەردىڭ قالپىنا كەلۋ جانە جاقسارۋ اۋماعى 2 مىڭ 285 شارشى كيلومەترگە، مۇندا تىڭنان ارتقان جامىلعى وسىمدىكتىڭ جالپىلاسۋ اۋماعى 362 شارشى كيلومەترگە جەتتى؛ قۇمدىق جەر اۋماعى 854 شارشى كيلومەتر ازايدى؛ وسىمدىك ءتۇرى 17 تۇردەن 46 تۇرگە كوبەيدى، قۇرىپ قالعان تايتىما كولىندە سۋ ايدىنى ءبىر مەزگىل 492 شارشى كيلومەترگە كەڭەيدى.

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە