باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

كۇزدە دەنساۋلىققا پايدالى 5 ءتۇرلى جەمىس-جيدەك

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-09-03 21:21:13  
كۇز ماۋسىمىنىڭ كەلۋىمەن، ءدامى ءتىل ۇيرەتىن، ادامدى وزىنە قىزىقتىراتىن الۋان ءتۇرلى جەمىس-جيدەك بازارعا شىعا باستايدى. ولار كۇزدەگى قۇرعاقتىقتى باسىپ قالماستان، قورەكتىك جاقتا دا وزدەرىنە ءتان ەرەكشەلىكتەرى بار.
ءجۇزىم. توتىقتانۋعا قارسى جەمىس. ءجۇزىمنىڭ قۇرامىنداعى اق تومار ءدارى ءسىلتىسى توتىقتانۋعا قارسى زات، كارتەيۋدىڭ الدىن الادى، ءارى جۇرەك-مي قان تامىرى اۋرۋىنىڭ الدىن الاتىن جانە ەمدەيتىن رولى بار. ەسكەرتە كەتەتىن ءجايت، ءجۇزىم سۋىقتىق بولعاندىقتان، اسقازان كوكباۋىرى السىزدەردىڭ كوپ جەۋىنە بولمايدى.
دولانا. دولانا قانداعى قانت قۇرامى مەن ماي قۇرامىن تەجەۋگە پايدالى. بۇدان سىرت، دولانانىڭ قۇرامىندا تاعى كوپ مولشەردە فلاۆون تەكتەس قوسىندى جانە ورگانيكالىق قىشقىل بار بولىپ، راكقا قارسى تۇرىپ، راكتىڭ الدىن الادى، قان قىسىمى مەن حولەستەريندى تۇسىرەتىن رولى بار. ادەتتە بارلىق ادامداردىڭ جەۋىنە بولادى، اسىرەسە اس قورىتۋى ناشار، جۇرەك قان تامىر ناۋقاسىنا شالدىققاندار مەن ىشەك قابىنۋ ناۋقاسىنا شالدىققاندارعا پايدالى. ءبىراق جۇكتى ايەلدەر مەن بالالاردىڭ، اسقازان قىشقىلدىعىنىڭ ءبولىنۋى قالىپسىزدار، ناۋقاستان دەنە قۋاتى السىرەگەندەر جانە ءتىس اۋرۋى بارلاردىڭ جەۋىنە بولمايدى.
تسيترۋس، قۇرامىندا ۆيتامين BI ەڭ مول جەمىس. ۆيتامين B I نەرۆ جۇيەسىنە سيگنال جەتكىزۋدە ماڭىزدى رولعا يە. بۇدان سىرت، تسيترۋستىڭ قۇرامىنداعى كاروتيننىڭ مولشەرى باسقا كۇزدىك جەمىس-جيدەكتەن الدە قايدا جوعارى، بۇنداي قورەكتىك زات دەنەدە ۆيتامين A عا وزگەرىپ، كوزدى قورعاپ، كوزدى نۇرلاندىراتىن رولى بار. تسيترۋستىڭ قۇرامىندا تاعى توتىقتانۋعا، راكقا، اسىرە سەزىمتالدىققا قارسى زاتتار بار بولۋمەن بىرگە، قاننىڭ قويۋلاسۋىن تەجەپ، جۇرەك اۋرۋ، ميعا قان قۇيىلۋ جانە جوعارى قان قىسىمى اۋرۋىنىڭ تۋىلۋ مولشەرىن ازايتۋ سياقتى ەرەكشەلىگى بار.
انار، ازىقتىق تالشىق پاتشاسى. اناردىڭ قۇرامىنداعى سۋدا ەرىگىش ازىقتىق تالشىعى ادامنىڭ اس قورىتۋ جولىندا فەرمەنتتىڭ اسەرىندە ىدىراماي، ءىش قاتۋدىڭ الدىن الىپ، ءىش ءوتۋدى تيادى. بۇدان سىرت، اناردىڭ ۇرىعىنىڭ قۇرامىندا كوپ مولشەردە ۆيتامين C بار، قارتايۋدىڭ الدىن الادى. سوندىقتان انار جەگەندە ۇرىعىن شايناپ بىرگە جەۋ كەرەك. ەسكەرتۋگە ءتيىستىسى، اناردى ۇنەمى ءىشى قاتاتىندار از جەۋى كەرەك.
شىلان، بەساسپاپ ازىق. باسقا كۇزدىك ازىقتارمەن سالىستىرعاندا شىلان كوپ ءتۇرلى قورەكتىك قۇرامى جاعىنان الدىنعى ورىندا تۇرادى، مىسالى، ۆيتامينC، كالي، ماگني، تەمىر، مىرىش سياقتىلار بار. ۆيتامين C قان تامىردى جۇمسارتىپ، جوعارى قان قىسىمى اۋرۋىنىڭ، جۇرەك اۋرۋىنىڭ جانە ارتەريا قاتايۋىنىڭ الدىن الادى، كالي قان قىسىمىن تەجەۋگە پايدالى، ماگنيدىڭ قىسىمدى جەڭىلدەتۋگە پايداسى بار. ەسكەرتۋگە ءتيىستى ءىس، شىلان ىستىقتىق بولعاندىقتان، ۇنەمى ءىشى قاتاتىن، قاقىرىعى كوپ، اسقازان ناۋقاسى بار جانە قانتتى نەسەپ اۋرۋىنا شالدىققانداردىڭ كوپ جەۋىنە بولمايدى.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم