باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

تارباعاتاي ايماعىندا، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ گۇلى شەشەك اتتى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-09-27 18:43:55  

ستانسيامىزدىڭ تىلشىلەرى لي لۇڭ مەن ليۋ چياڭنىڭ جانە ەرىكتى ءتىلشى لي جيانچىڭنىڭ حابارىن تىڭداڭىزدار: تارباعاتاي ايماعى سان-سالالى ۇلتتىق مادەنيەت پەن قويۋ ۇلتتىق عۇرپ-ادەتتىڭ توعىسقان جەرى.ۇلتتاردىڭ ىنتىماقتى، تاتۋ ءتاتتى جاراسىمدىلىعىن وتباسى، كورشى-قولاڭ، مەكتەپ جانە الەۋمەتتىك اۋماق ....ءبارى-بارىنەن دە كورىپ الۋعا بولادى، سوڭعى جىلداردان بەرى، جەرگىلىكتى ورىندا ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ گۇلى قۇلپىرا شەشەك اتتى.
20 نەشە ءار ۇلت اعالى-ءىنىلى، اپەكەلى-ءسىڭىلىنىڭ بىرلىكتە تۇرمىس كەشىرۋىنىڭ ءوزى ىنتىماقتىلىق، قانەكي ۇلتتار ىنتىماعى ءۇشىن كوتەرەيىك!
شاۋەشەك قالاسىندا كوپ ۇلتتان قۇرام تاپقان ءبىر وتباسى بار،ءۇش ۇرپاققا جالعاسقان وسى اۋلەتتەگى 26 جان سانى داعۇر، حانزۋ، ۇيعۇر، حۇيزۋ، قازاق سىندى التى ۇلتتان قۇرالعان، فۋ مين وسى وتباسىنىڭ ۇلكەن كۇيەۋ بالاسى، ۇلتى داعۇر، ول تىلشىگە وسى شاڭىراقتاعىلاردىڭ اتا-انا، ۇل-قىز، اعالى-ءىنىلى، اپەكەلى-ءسىڭىلى جانە تۋىستاردىڭ ءار ۇلتتىڭ تاڭداۋلى مادەنيەتى مەن عۇرىپ-ادەتىنە قانىق ەكەنىن، شات-شادىمان تۇرمىس كەشىرىپ جاتقانىن ايتا كەلىپ، بىلاي دەدى: ءتۇرلى مەرەكە-مەيرامعا، جەرلەۋ سالتتارىنا بارلىعىمىز قاتىناسامىز، بۇل عۇرىپ-ادەتكە قۇرمەت ەتىپ، ۇرپاقتار بويى جالعاستىرۋىمىز كەرەك، مۇنى ءار ۇلت اعالى-ءىنىلى، اپەكەلى-سىڭىلىلەرىمىز ورتاق قالىپتاستىرعان.شاڭىراعىمىز ارقىلى ماڭايىمىزداعى كورشىلەردى جەتەكتەۋدى ويلايمىز.
ءبىر وتباسىنىڭ ىنتىماعى ماڭىنداعى كورشىلەر مەن الەۋمەتتىك اۋماققا اسەر ەتەدى، ءدوربىلجىن اۋدانى ءدوربىلجىن قالاشىعى تاسىرقاي قىستاعىنا بەس ۇلت قونىستانعان، كورشىلەر ارا وتە تاتۋ-ءتاتتى.كۇلاش پەن تاڭ سۋيۇن كورشى، ولار ءۇش ۇرپاق بويى كورشى وتىردى، وسى 50 جىلدىق كورشىلىك قاتىناسى ولاردى ءبىر وتباسىنىڭ ادامدارىنا اينالدىردى.تاڭ سۋيۇن: بيىل ۇزاتقان قىزىم اۋىر اياق، وعان كورشىمىزدىڭ ەشكىسىنىڭ ءسۇتىن الىپ بەرەمىز، ءار كۇنى ءبىر شىنى ەشكى ءسۇتىن ىشەدى، ەكى وتباسىنىڭ اراسىنداعى وسى سۇيسپەنشىلىك نەشە ون جىلدان بەرى بىرتىندەپ قالىپتاسقان،-دەدى.
ءار جۇما كۇنى تۇستەن كەيىن، قوبىقسارى موڭعۇل اۆتونوميالى اۋدانىنداعى چىڭگۋان باستاۋىش مەكتەبىنىڭ جاڭگىر ايتۋ كلاسىنان، وقۋشىلاردىڭ شىعانداعان داۋىسىن ەستۋگە بولادى، وسى جاڭگىر ايتۋ كلاسىندا موڭعۇل وقۋشىلارىنان سىرت، حانزۋ، قازاق وقۋشىلارى دا بار.چىڭگۋان باستاۋىش مەكتەبى ـــ كوپ مەكتەپتىڭ بىرىگۋىنەن قۇرالعان، رايونىمىزداعى كولەمى ەڭ ۇلكەن كوپ ۇلتتى مەكتەپ.مەكتەپ ۇلتتىق ءبي، دومبىرامەن ءان ايتۋ سياقتى 85 ءتۇرلى ساباق كلاسىن اشتى، كلاستار جىلدىققا، ۇلتقا بولىنبەيدى، وقۋشىلار اۋەسىن جەتىلدىرۋمەن بىرگە، ءار ۇلتتان دوس تاۋىپ، ءار ۇلتتىڭ تاريحىن، عۇرىپ-ادەتىن ۇيرەندى.مەكتەپ باستىعى ءداي حۇڭيان بىلاي دەدى: وسى بارىستا، وقۋشىلاردىڭ سويلەۋ قابىلەتىن ارتتىرۋمەن بىرگە، ءوزارا تۇسىنىگىن تەرەڭدەتتىك.مىنە بۇل ۇلتتار ىنتىماعى تاربيەسى قيمىلىن وقۋ-اعارتۋدىڭ، وقىتۋدىڭ ءارقايسى بۋىنىنا ءسىڭىرۋ بولىپ تابىلادى.
تارباعاتاي ايماقتىق پارتكوم بىرلىكساپ ءبولىمىنىڭ ورىنباسار باستىعى، ايماقتىق ۇلت-ءدىن ىستەرى كوميتەتى پارتگرۋپپاسىنىڭ شۋجيى ۋ شۇيدۇڭ، تارباعاتايدا ءار ۇلتتىڭ ارالاسۋ، ىشتەسۋ، توعىسۋىنىڭ وتە تابيعي دا جاراسىمدى ەكەنىن، الدا تارباعاتاي ايماعىنىڭ ءتىپتى دە تاماشا ورتا جاراتىپ، ۇلتتار ىنتىماعى گۇلىنىڭ شەشەك اتۋىنا مۇمكىندىك جاسايتىنىن ايتا كەلىپ، بىلاي دەدى: ءبىز وسىنداي تاماشا ورتادا ەسەيدىك، بالالارىمىز دا بىرگە ۇيرەنىپ، بىرگە ويناپ ەسەيدى.تەك مۇنى عانا نەگىز ەتۋ ارينە جەتكىلىكسىز، ءبىرسپىرا نەگىزدىك تۇلعا جانە قيمىلدار ارقىلى ۇلتتار اراسىنداعى جاراسىمدى قارىم-قاتىناستى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، جەتەكشىلىك ەتىپ جانە بەكەمدەگەندە، ۇلتتار اراسىنداعى قاتىناس ءتىپتى دە قويۋلاپ، شىنىمەن ءبىر وتباسىنىڭ ادامدارىنا اينالادى.
ساندى مالىمەت بويىنشا تابىس تومەندەگىدەي: تارباعاتاي ايماعىندا حانزۋ، قازاق، ۇيعۇر، حۇيزۋ، موڭعۇل سىندى 29 ۇلت بار، از ۇلتتار تۇتاس ايماقتاعى جالپى حالىق سانىنىڭ %46.4 تىن ۇستايدى.ايماقتاعى 270 مىڭ وتباسىندا، ەكىدەن ارتىق ۇلتتان قۇرالعان وتباسى %7.5 تىن يەلەيدى.قازىرگە دەيىن، تارباعاتاي ايماعىنداعى 47 مىڭ 100 كادر، جۇمىسشى-قىزمەتكەر 48 مىڭ 100 وتباسىمەن سەرىكتەسىپ تۋىسقاندىق قاتىناس ورناتتى، قينشىلىعى بار وتباستارىمەن سەرىكتەسىپ تۋىسقاندىق قاتىناس ورناتقان وتباسىنان 24 مىڭ 100 ى بار.

ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم