باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

جاڭا تۇرمىس، تىڭ وزگەرىس

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-12-07 13:43:30  
ستانسيامىزدىڭ ءتىلشىسى لي لۇڭنىڭ حابارىن تىڭداڭىزدار: قاشقار، حوتان سياقتى جەرلەردەن شينجياڭ «فۋليدا» تالشىق مانەرلەۋ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىنە بارعان 500 دەن ارتىق جۇمىسشى، سول ارادا جارىم جىل قىزمەت ىستەگەننەن كەيىن، ولاردىڭ تۇرمىسىندا، يدەياسىندا، ارەكەتتەرى مەن ادەتتەرىندە تۇگەلدەي وزگەرىس بولدى، بىلمەگەنىن سۇراپ، ىرىقتىلىقپەن ۇيرەنۋدى ادەتكە اينالدىردى، ولار ۇيرەنۋ ارقىلى وزدەرىندەگى كومەسكى قابىلەتتى ساۋلەلەندىرىپ، تاعدىرىن وزگەرتتى.
«ءار كۇنى قىزمەتكە شىققاندا جانە قىزمەتتەن تۇسكەندە تۇگەل ەستەلىك الامىز. بۇگىن ەستەلىك الدىڭ با؟ الدىم. بۇگىن 29-قاراشا، قوسىمشا كلاستىڭ ۇيرەنۋى بار».
قازىر، مارالباسى اۋدانىنان بارعان شينجياڭ «فۋليدا» تالشىق مانەرلەۋ شەكتى جانا سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسشىسى ءيبرايىم ابدىرەيىم ءار كۇنى قىزمەتكە شىعۋدان بۇرىن جانە قىزمەتتەن تۇسكەننەن كەيىن، سول كۇنگى ءبىر كۇندىك قىزمەتتىڭ مازمۇنىن حانزۋ تىلىندە ەستەلىككە الاتىن بولدى. مۇنان سىرت، ول تاعى كىشكەنتاي ەستەلىك داپتەرىن جانىنان تاستاماي الىپ ءجۇرىپ، قالاعان ۋاقىتتا، قالاعان جەردە ەستەلىك الىپ وتىرادى. ءيبرايىم ابدىرەيىم: قىزمەتكە شىققاندا بىلمەگەن جەرلەرىمدى، ۇستازىمنان سۇرايمىن، ول دىبىس تاڭباسىن جازىپ بەرەدى، مەن ۇيعۇرشاسىن جازىپ الامىن، كەيدە جاتاققا قايتقاننان كەيىن، بىلمەگەن سوزدەرىمدى سوزدىكتەن قاراپ، كىشكەنتاي ەستەلىك داپتەرىمە جازىپ قويامىن،-دەدى. ءتىلشى ودان: «مىنا ارىپتەردىڭ ماعىناسىن بىلەسىڭ بە؟»،-دەپ سۇراپ ەدى،-ول قازىر بارلىعىن بىلەمىن، قىزمەتىمە ريزامىن، قىركۇيەكتە 4 مىڭ 300 يۋان، قازاندا 4 مىڭ 500 يۋان ەڭبەكاقى الدىم، ەڭبەكاقىم دا بارعان سايىن جوعارلادى،-دەدى.
حانزۋ ءارىپىنىڭ دىبس تاڭباسىنان پايدالانۋدى ءوزارا پىكىرلەسۋدىڭ قۇرالى ەتۋ ــ- ءيبرايىم ابدەيىمنىڭ ۇستازى ياڭ حۋشاننىڭ ويلاپ تاپقان ءادىسى. ياڭ حۋشان تىلشىگە، بۇل ءادىسىتىڭ ءونىمى جاقسى بولدى، بارىنەن دە ماڭىزدىسى وسى شاكىرتىم وتە قۇلشىنادى، دەن قويا ۇيرەنەدى دەي كەلىپ: «كەيدە ول مەنىڭ ءسوزىمدى تۇسىنبەي قالادى، دىبىس تاڭباسىن جازىپ بەرەمىن، ول دىبىس تاڭبانى بىلەدى، قازىر ول ەستەلىك داپتەرىن جاڭالادى، بۇل ونىڭ ەكىنشى ەستەلىك داپتەرى»،-دەدى.
قازىر، كىشكەنتاي ەستەلىك داپتەرىنە كۇندەلىك جازۋ، جاڭا بىلىمدەردى بەرىلە ۇيرەنۋ، وسى توپتاعى جۇمىسشىلاردىڭ ادەتىنە اينالدى. تالشىق ايىرۋشى ءادىل ابلا ءار كۇنى كىشكەنتاي ەستەلىك داپتەرىنە حانزۋشا ارىپتەردى جازىپ الىپ، وقىپ ءجۇردى. ول: وسى كىشكەنتاي ەستەلىك داپتەرىنە بىلمەگەن حانزۋشا ارىپتەرىمدى جازىپ الىپ، وقىپ جۇرەمىن،-دەدى. ءتىلشى وعان-ەستەلىك داپتەرىڭە جازعاندارىڭدى وقىپ بەرشى،-دەپ ەدى، ول قىزمەتتىڭ قاربالاس پا؟ ۇيدەگىلەرىڭ تەگىس امان با؟ ءبىزدىڭ كەزدەسپەگەنىمىزگە ۇزاق ۋاقىت بولدى؟ دەگەن جازۋلاردى وقىپ بەرىپ، ءوزىنىڭ بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا كوپتەگەن حانزۋ ءارىپىن ۇيرەنگەنىن، ءار كۇنى ەكى دە ءۇش حانزۋ ءارىپىن جازىپ الىپ ۇيرەنەتىنىن، ۇنەمى وقىپ، مي جۇمسايتىنىن، مي جۇمساماسا، بولمايتىنىن، وسىندا جاقسى ىستەيتىنىن ايتتى.
شينجياڭ «فۋليدا» تالشىق مانەرلەۋ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى تۇرعان كورلا ەكونوميكالىق-تەحنيكالىق اشۋ رايونى لوپنۇر اۋدانىنىڭ شيڭپيڭ اۋىلى داچي قىستاعىنان 50 كيلومەتر شالعايدا، «قالتالارى قامپيىپ، رۋحى سەرپىلىپ، جىگەرى تاسۋ» ــ-مىنە بۇل داچي قىستاعىنداعى ديحاندارىنىڭ بەت-بەينەسى، سونداي-اق شينجياڭ «فۋليدا» تالشىق مانەرلەۋ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى جۇمىسشىلارىنىڭ ناقتىلى بەت-بەينەسى. ءتىلشى «فۋليدا» سەرىكتەستىگىنىڭ بۇرىننان تاربيەلەۋ، باۋلۋ جۇيەسىنىڭ نەداۋىر كەمەلدى ەكەنىن، وسى توپتاعى جۇمىسشىلار وسىندا كەلگەننەن كەيىن، سەرىكتەستىكتىڭ تاعى دا باعىتتامالى تاربيەلەۋ جوسپارىن بەلگىلەگەنىن، اسىرەسە، ۇيرەنۋ ساعات سانىن قىزمەت ورنىنا ءبولۋدىڭ ماڭىزدى نەگىزى ەتىپ، جۇمىسشىلاردىڭ ۇيرەنۋ قىزعىندىلىعىن ارتتىرىپ، تاماشا ۇيرەنۋ ورتاسىن قالىپتاستىرعانىن اڭعاردى. شينجياڭ «فۋليدا» تالشىق مانەرلەۋ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىنىڭ كادرلار ءىسى-كاسىپورىن جوسپارلاۋ ءبولىمىنىڭ ورىنباسار باستىعى ۋ لياڭ تىلىشگە بىلاي دەدى: «ولاردى تاربيەلەۋدى كۇشەيتىپ، سەح بايلىعىنان پايدالانىپ، تاربيەلەۋ كۋرسىن اشامىز. ەگەر ولاردىڭ جالعاستى وقۋ ويى بولسا، سەرىكتەستىگىمىز جۇڭگو مۇناي ۋنيۆەرسيتەتى، بەيجيڭ حيميا-ونەركاسىپ ۋنيۆەرسيتەتى سياقتى جوعارى مەكتەپتەرمەن، سونداي-اق كەيبىر كاسىپتىك مەكتەپتەرمەن، توراپتاعى مەكتەپتەرمەن سەلبەسىپ، ولاردىڭ وقىپ،ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى. قازىر، سەرىكتەستىگىمىز ءىشىنارا جۇمسىشىلاردى وقىتۋدا، از ۇلت جۇمىسشىلارى وقۋدى قالاسا، وقۋ ويى بولسا، ولاردى تىزىمگە الدىرىپ، جەتەكشىلىك ەتىپ، وقۋىنا كومەكتەسەدى».
ءتىلشى ەستەلىگى: ءتىلشى «فۋليدا» تالشىق مانەرلەۋ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىندەگى از ۇلت جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەرىنە تىلشىلىك ىستەۋ بارىسىندا كوڭىلى توعايعان ءبىر ءىس: كوپ جاعدايدا ولارمەن اۋدارماشىنىڭ كومەگىنسىز، حانزۋ تىلىندە ەركىن پىكىرلەستى. وسى دەڭگەيگە جەتۋ ولاردىڭ نەگىزىمەن قاتىستى بولۋدان سىرت، تاعى سەرىكتەستىكتىڭ جارىم جىلدان ارتىق ۋاقىتتان بەرى تاربيەلەۋىمەن جانە ولاردىڭ بەلسەنە ىرىقتىلىقپەن ۇيرەنۋىمەن تىكەلەي قاتىستى. جارىم جىلدا، ولار ساباقحانادا مۇعالىمنان، سەحتا ۇستازداردان ۇيرەندى، مەملەكەت ءتىلىن، ساياساتتى، زاڭدى ۇيرەنىپ، ونەر يگەردى، وسى تۇرمىس ريتىمى ولاردىڭ اۋىلداعى تۇرمىسىنان مۇلدە باسقاشا. وسى بارىستى باستان وتكىزگەننەن كەيىن، ولاردىڭ تۇرمىسقا بولعان كوزقاراسىندا دا زور وزگەرىس بولدى، جۇمىسشى ءادىل ابلانىڭ: «مي جۇمساۋ كەرەك، مي جۇمساماسا بولمايدى»،-دەگەن ءسوزى تىلشىگە تەرەڭ اسەر ەتتى. ونىڭ وسى قاراپايىم ءبىر اۋىز ءسوزى، ونىڭ وزىنە قويعان تىڭ تالابىن جانە ءومىر ساپارىنداعى تىڭ نىساناسىن ايگىلەدى.
پارتيا 19-قۇرىلتاي بايانداماسىندا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتىلدى: جاستار كوركەيسە، ەل كوركەيەدى، جاستار قۇدىرەتتەنسە، ەل قۇدىرەتتەنەدى، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانى ءار داۋىردەگى جاستاردىڭ ۇزدىكسىز قۇلشىنۋى ارقىلى جۇزەگە اسادى. وسى توپتاعى جاسى 20 مەن 30 دىڭ ارالىعىنداعى جاس جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەر جاڭا تۇرمىس ورتاسىندا، ۇيرەنۋ ارقىلى ءوزىن وزگەرتۋدە، بۇرىنعىدان دا كوپ جاس دوستاردىڭ وسى قيمىلعا اتسالىسىپ، تۇرمىسىن، تاعدىرىن وزگەرتۋىن ءۇمىت ەتەمىز.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم