جاڭا حابارلار

ما لەي بولاشاقتا جۇڭگونىڭ ءداستۇرلى ءدامدى تاعام مادەنيەتىن جۇرتقا ايگىلەمەكشى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-04-06 23:55:30  
ستانسيامىزدىڭ تىلشىلەرى ياڭ جيانچياۋ، ديڭ شياۋدان جانە سانجى راديو ستانسياسىنىڭ ءتىلشىسى چاڭ ي-يدىڭ حابارىن تىڭداڭىزدار: ءداستۇرلى ءدامدى تاعامدار اسحاناسى ـــ «ءۇش قۇر 9 شىنى» داستارقانى ءدامحاناسىنىڭ 4-ۇرپاق ءىز باسارى، 1980-جىلدان كەيىن تۋىلعان جالىندى جاس ما لەي، قۇلشىنا ىزدەنىپ، ءداستۇرلى ءدامدى تاعامداردىڭ ءتۇرىن جاڭالاپ، دارەجەسىن جوعارلاتىپ، بولاشاقتا جۇڭگونىڭ ءداستۇرلى ءدامدى تاعام مادەنيەتىن جۇرتقا ايگىلەمەكشى بولدى.
ءار كۇنى تۇستە، سانجى قالاسىنداعى حۇيزۋ ءدامدى تاعامدار كوشەسىندەگى «ءۇش قۇر 9 شىنى» داستارقانى ارناۋلى ءدامحاناسى قاريدارلارعا لىق تولادى، دومالاقتاما ەت، قيما، قۇراما تاعام سياقتى داستارقانداعى ءداستۇرلى 9 ءتۇرلى تاماق قاريدارلاردى ەرەكشە باۋرايدى. اسحانانىڭ اس ازىرلەۋ بولمەسىندە، اسحانا قوجايىنى ما لەي اسپازدارمەن بىرگە تاماق ىستەپ، پىسقان تاعامداردى شىنىعا قۇيىپ، قاريدارلارعا جەتكىزۋمەن ابىگەر. شەبەرلىكتى جانە ەرەكشە جاۋاپكەرلىكتى قاجەت ەتەتىن «ءۇش قۇر 9 شىنى» داستارقانى ءدامحاناسىنىڭ 4-ۇرپاق ءىز باسارى ما لەي ەكى جىلدىڭ الدىندا اسپازدىقتان ونشالىقتى حابارى جوق ينجەنەر ەكەنىنە ەشكىمنىڭ دە سەنگىسى كەلمەيدى. ما لەي اكەسىنىڭ ءۇشىنشى ۇرپاق ءىز باسارى ەكەنىن، ءبىراق جاسى ۇلعايعاننان كەيىن، تاماقتىڭ ءدامىن سەزۋ قۋاتىنىڭ بىرتىندەپ السىرەگەنىن، ءداستۇرلى قول ونەرگە مۇراگەرلىك ەتۋ ءۇشىن، وسى كاسىپتى جالعاستىرۋ بەكىمىنە كەلگەنىن ايتا كەلىپ، بىلاي دەدى: «ءبارىن دە نولدەن باستادىم، اكەمنىڭ ءوزى ۇيرەتتى. مەنىڭشە ىقىلاس قويعان ادامعا قيىن ءىس جوق ەكەن، دەن قويىپ ىستەيتىن بولساڭىز، بارلىعىن دا ويداعىداي ىستەۋگە بولادى ەكەن».
اسحانانىڭ اس ازىرلەۋ بولمەسىندە قىزمەت ىستەۋ ـــ جاپالى ءارى ءبىر سارىندى جۇمىس، كوكونىس ارشۋ، تۋراۋ، قۋىرماشتاردىڭ ءدامىن كەلتىرۋ، ءار كۇنى وسى جۇمىس توقتاۋسىز قايتالاناتىندىقتان، ما لەي بۇدان باز كەشۋ ويىندا دا بولعان، ءبىراق جاۋاپكەرلىك ونى ءتىسىن تىسىنە باسىپ، وسى كاسىپتى تاباندىلىقپەن جالعاستىرۋعا جەبەدى. ول بىلاي دەدى: «تاماق قۇيىلعان شىنى بۋ ساندىقتان شىققان كەزدە وتە ىستىق، تەمپەراتۋراسى ءجۇز سەلتسي گرادۋسقا جەتەدى، شىنىنى الىپ شىققاننان كەيىن، ونى ۇستاۋعا جاتتىعۋ كەرەك، ەرەكشە جاپالى، قولىڭىز كۇيگەندىكتەن، ءار كۇنى كەشتە ۇيىقتاي المايسىز. دەسەدە مۇنى مىندەتىمە العان ەكەنمىن، ونى ءسوزجوق، جالعاستىرۋىم، اۋەلى ويداعىداي ىستەپ، جۇرتقا ايگىلەۋىم كەرەك».
ما لەي ءبىر جاعىنان دەن قويا ۇيرەنسە، ەندى ءبىر جاعىنان قۋىرماشتاردى دامدەندىرۋدى زەرتتەدى. ول تىلشىگە، جاستاردىڭ بىرتىندەپ اسحاناسىنا كەلىپ تاماقتاناتىن نەگىزگى تۇلعاعا اينالعانىن، ءداستۇرلى ءدامدى تاعامدى بۇرىنعىدان دا كوپ ادامعا تانىستىرۋ ءۇشىن، ءسوزجوق، جاڭالىق اشۋ كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ، بىلاي دەدى: «قۇراما تاعام ـــ «ءۇش قۇر 9 شىنى» داستارقانى ءدامحاناسىنىڭ ەرەكشە تاعامدارىنىڭءبىرى، قارتتارعا ىستەلەتىن قۇراما تاعام ـــ تاجىريبەگە سۇيەنىپ ىستەلەدى، قوسىمشا ماتەريالدارعا قويىلاتىن تالاپ تا تۇيسىك بويىنشا تاڭدالادى، ءبىر ۇستەلدەگى تاماق پەن ەندى ءبىر ۇستەلدەگى تاماقتىڭ ءدامى ءبىر-بىرىنە ۇقساماۋى كەرەك، سوسىن ونى قالاي جاقسى ىستەۋدى زەرتتەدىم، العاشىندا ءبىر اپتادا 30 شىنى قۇراما تاعام ءىشتىم.
داستارقانداعى ءداستۇرلى تاعامداردىڭ ءدامنىڭ، ءتۇرىنىڭ بىرتىندەپ ساپالانۋىنا بايلانىستى، ءدامحانانىڭ ساۋداسى دا بارعان سايىن كۇسەت بولا ءتۇستى، العاش جۇمىس باستاعان كەزدە كۇنىنە كەلەتىن نەشە ون ۇستەل قوناقتىڭ سانى كوبەيىپ، قازىر كۇنىنە ەڭ كوپ بولعاندا ءجۇز ۇستەلدەن ارتىق قوناق قابىلدايتىن بولدى. ما لەي بىلاي دەدى: «باس شۋجي شي جينپيڭ جاڭا ءداۋىر كۇرەسكەرلەردىڭ ءداۋىرى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى، كوپتەگەن ارمانىمدى جۇزەگە اسىرماقشىمىن، مەملەكەت ءتۇرلى جاقتان جاقسى ساياسات شىعارىپ، ءبىزدى بارىنشا قولداۋدا، ءتيىمدى ساياساتتان يگىلىكتەنىپ، ءداستۇرلى ءدامدى تاعامدارىمىزدى شەتەلدىكتەرگە تاتتىرىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىن ساۋلەلەندىرسەم دەيمىن».

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە