جاڭا حابارلار

بۇقارالىق قىزمەتتى كوڭىل قويا، كۇش سالا سۇيىسپەنشىلىكپەن ىستەدى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2018-04-09 20:19:53  

اۆتونوميالى رايوندىق ءادىليا مەڭگەرمەسىنىڭ حوتان اۋدانى باقچى قالاشىعى كاسپي قىستاعىندا تۇراتىن «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قىزمەت اترەتى
ەرىكتى ءتىلشى ۋاڭ جينجيڭ

 «بۇقارانىڭ ىسىندە كىشى - گىرىم ءىس جوق. ءاربىر ىستە جاۋاپكەرشىلىگى مەن مىندەتىن ادا ەتىپ، بۇقارا ءۇشىن شىنايى دا ناقتى ىستەردى ىستەگەندە عانا، بۇقارانىڭ ءۇمىتىن اقتاۋعا بولادى». بۇل اۆتونوميالى رايوندىق ءادىليا مەڭگەرمەسىنىڭ حوتان اۋدانى باقچى قالاشىعى كاسپي قىستاعىندا تۇراتىن «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى، قىستاقتىڭ ءبىرىنشى شۋجيى حان حۇڭنىڭ ۇنەمى ايتاتىن ءسوزى. قىستاقتا تۇرعاننان بەرى، قىز مەت اترەتى بۇقارالىق قىزمەتتى جاقسى ىستەۋدىڭ ءونىمدى شاراسىن قاراستىرىپ، تولىپ جاتقان وتباسىلارىن ارالاپ، تولىپ جاتقان قيىنشىلىقتاردى شەشىپ، سان مىڭداعان ادامدى مەيىرگە بولەدى، بۇقارالىق قىزمەتتى كوڭىل قويا، كۇش سالا، سۇيىسپەنشىلىكپەن ىستەگەندىكتەن، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ سەنىمى مەن قولداۋىنا يە بولدى.
  بۇقارانىڭ قاجەتىن شەشۋگە كۇش سالدى
  جاقىننان بەرى قىستاق تۇرعىنى ابدۋاقى قۇربان قاربالاستىقتان مۇرنىنا سۋ جەتپەي ءجۇردى، قىزمەت اترەتى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ءۇشىن بەرگەن 9 قويى قوزىلاي باستادى. ءبىر ايدىڭ الدىندا عانا كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ءۇشىن بەرىلگەن سيىرى بۇزاۋلاعان ەدى.
  ابدۋاقىنىڭ قۋانىشى قوينىنا سيماي ءجۇر، ءوز ەسەبىندە 2 سيىرى، 20عا تارتا قويى تۇرعاندا بۇدان كەيىنگى تۇرمىسى كۇن سايىن جاقسارادى.
  ابدۋاقى كاسپي قىستاعىنداعى كەدەي وتباسى، جۇبايى كەمتار، باسقالاي شارۋاعا قىرى جوق بولعاندىقتان، تۇرمىستىڭ تاقسىرەتىن ءبىر كىسىدەي تارتقان. وتكەن جىلدىڭ باسىندا، قىزمەت اترەتى وعان كومەكتەسىپ جاڭادان ءۇي سالىپ، قوراسىن جوندەپ، ءبىر سيىر، 2 قوي بەرىپ، اۋلا ەكونوميكاسىن دامىتۋعا شابىتتاندىرعان. تاعى سول قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىمەن بۇرىنعى 50 شارشى مەتر قوراسىن 80 شارشى مەترگە كەڭەيتىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قويىن 11گە جەتكىزىپ، 30 ءنيا قارا تاۋىعىن باقتى.
  وتباسى باعىمشىلىعى ارقىلى اۋلا ەكونوميكاسىن دامىتۋ ابدۋاقى وتباسىنىڭ كىرىسىن مولايتتى.
  قىستاقتا تۇرعاننان بەرى، قىزمەت اترەتى كەدەيلەردىڭ جاعدايىن تۇگەل انىقتاۋ، ارحيۆ تۇرعىزىپ كارتچكا ورناتۋ نەگىزىندە، كەدەيلەردى دالمە - ءدال سۇيەمەلدەۋ شاراشىن بەلگىلەپ، جاعدايعا قاراي ىستەۋ، دالمە - ءدال شارا قولدانۋ ارقىلى كەدەي وتباسىلارىنىڭ ءوزىن دامىتۋ قابىلەتىن جەتىلدىردى. ءتۇرلى فورمالار ارقىلى وسى زامانعى اۋىل شارۋاشىلىق جاڭا تەحنيكاسىن ۇيرەتۋ كۋرسىن اشتى. ءوندىرىس قارجىسىن، تەحنيكالىق جاقتان قىزمەت كورسەتۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى قامسىزداندىرۋىن ساتىپ الۋ، ءتيىمدى ساياساتتارعا قول جەتكىزۋ سىندى جاقتارداعى مۇقتاجىن شەشۋگە كومەكتەستى؛ باعىمشىلىقپەن اينالىساتىن كەدەي وتباسىلارىنىڭ مال جانە ءۇي قۇستارىن ساتىپ الۋىنا، قورا سالۋىنا كومەكتەسىپ جانە تەحنيكالىق جاقتان قىزمەت كورسەتىپ، 32 كەدەي وتباسىنىڭ قوراسىن جاڭالاۋعا جانە باعىمشىلىقپەن شۇعىلدانۋىنا 216 مىڭ يۋان قارجى دايىنداپ بەردى؛ قاتىستى تاراۋلارمەن اقىلداسا وتىرىپ 5000 ءنيا قارا تاۋىعىنىڭ شوجەسىن اكەلدى؛ كەدەي وتباسىنداعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ، سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەگىسى كەلەتىندەردىڭ، وزدىگىنەن شارۋاشىلىق قۇرعىسى كەلەتىندەردىڭ كاسىپورىندارعا جۇمىسقا ورنالاسۋىنا، ماۋسىمدىق ەڭبەك ارقىلى كىرىس كىرگىزۋىنە، شارۋاشىلىق قۇرۋ قارىز اقشاسىن ءوتىنىش ەتۋىنە قول ۇشىن بەردى.
  قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىنىڭ ارقاسىندا، قىستاق تۇرعىندارى اۋقاتتانۋعا ۇمتىلىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلىپ بايۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇستى.
  بۇقارانىڭ شۇعىل قيىنشىلىقتارىن شەشتى
  كاسپي قىستاعىندا 1144 وتباسى، 5640 جان بار، قىستاقتىڭ اۋماعى 5300 مۋ، داۋ - شار ءبىرشاما كوپ.
  وتكەن جىلى قىستاققا كەلىپ تۇرعاننان كەيىن كوپ وتپەي قىزمەت اترەتى كەيبىر ماسەلەگە جولىقتى. قىستاق تۇرعىنى ارزىگۇل امەر قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنە بالاسىن كوتەرىپ كەلىپ قىزمەت اترەتىندەگىلەرگە جىلاپ تۇرىپ: حان شۋجي بالامدى قۇتقارا كورىڭىز، قۇتقارىڭىزدارشى...، - دەيدى. جاعداي ۇعىسقاندا، ارزىگۇلدىڭ ۇلى مي سالدانۋ ناۋقاسىنا شالدىققان ەكەن، تۇرمىس شارت - جاعدايى ناشار، ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ ساياساتىنان دا يگىلىكتەنە الماپتى. وسىنشاما قيىنشىلىعى بار وتباسى نەلىكتەن مەملەكەتتىڭ ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ ساياساتىنان يگىلىكتەنە المايدى؟ قىستاق كادرلارى كۇمىلجىپ ناقتىلى جاعدايدى ايتپايدى.
  قىزمەت اترەتى وتباسىلارىن ارالاپ جاعداي ۇعىسۋ ارقىلى قىستاقتاعى ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ كورسەتكىشىنىڭ %20 قىستاق كادرلارىنىڭ تۋىستارى يەمدەنىپ العانىن بىلەدى. وسى جاعدايدى يەلەگەن سوڭ، قىزمەت اترەتى قىستاق پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيىنەن باستاپ قىزمەت ىستەپ، اقىرى قىستاق پارتيا ياچەيكا شۋجيىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ شارتىنا تولمايتىنداردى اداقتايدى. ارزىگۇل سياقتى شارتقا ۇيلەسەتىن 127 قىستاق تۇرعىنىن قىستاق ۋاكىلدەر جينالىسى ارقىلى ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ ساياساتىنان يگىلىكتەندىرەدى.
  قىزمەت اترەتى بىرتىندەپ ىسكە كىرىسىپ، بۇقارانىڭ شارۋاسىن ماڭىزدى شارۋا رەتىندە قاراپ، «ءبىر وتباسى، ءبىر جۇمىس، ءبىر تالقى، ءبىر جاۋاپ» قىزمەت ءتاسىلى ارقىلى وتكەن ءبىر جىلدا 364 داۋ - شاردى ءساتتى شەشتى؛ پارتيا مۇشەلەرىنەن، كوممۋنيستىك جاستار وداعى مۇشەلەرىنەن ەرىكتى قىزمەت كورسەتۋ اترەتىن قۇرىپ، ەڭبەككۇشى كەمشىل 120 نەشە وتباسىنىڭ ءبيداي ورۋىنا، جاڭعاق ۇزۋىنە، دۇمبە ءبيداي ەگۋىنە كومەكتەسىپ، 1200 مۋدان استام جەردى رەتتەدى؛ 100 مىڭ يۋاننان ارتىق قارجى جۇمساپ، كوكتەمگى ءوندىرىس كەزىندە تىڭايتقىش جەتكىزۋ، تۇقىم جەتكىزۋ قيمىلىن ورىستەتتى، ۇن، كۇرىش تاراتىپ بۇقاراعا مەيىر باعىشتادى، مەرەكە - مەيرام كەزدەرىندە حال سۇراپ، جاعداي ۇعىسىپ جىلۋ اتادى؛10.73كيلومەتر جولعا اسفالت جاتقىزىپ، 135 وتباسىنىڭ سىرتقا شىعۋى قولايسىز بولۋ ماسەلەسىن شەشتى...
  «ءبىز ىستەگەن ىستەرىمىز ارقىل بۇقارامەن جاقىن ارالاسىپ، بۇقارامەن بولعان سۇيىسپەنشىلىكتى قويۋلاتتىق، اق ەدىل قىستاق حالقى وزدەرى ەككەن جاڭعاق، ورىك، جۇزىمدەرىن تاڭ اتپاستان اكەلىپ قىزمەت اترەتىنىڭ ەسىك الدىنا قويىپ كەتەتىن. شىنايى سۇيىسپەنشىلىك ارقىلى جۇرت جۇرەگىنەن ورىن الۋ ەلەۋلى ورنىقتىلىق ەكەنىن، بارىنەن زور ساياسي ەكەنىن، وسىلاي ىستەلگەن بۇقارالىق قىزمەت ەڭ تياناقتى ەكەنىن تەرەڭ اڭعارىپ جەتتىك»، - دەدى حان حۇڭ.
  مادەنيەت شەبىن كۇشەيتتى
  قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى ءادىليا اكىمشىلىك بايلىق باسىمدىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، وتكەن جىلى 100 كەزەكتەن استام ۇگىت - لەكسيا ورىستەتىپ، 20 مىڭنان ارتىق ادامعا تاربيە بەردى. پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن ۇگىتتەۋدىڭ، دايەكتىلەندىرۋدىڭ جالىندى بەينەسىن بەلسەنە قالىپتاستىرىپ، جەكەلەي ۇيرەنۋ، توپتىق ۇيرەنۋ، ارناۋلى تاقىرىپقا جەتەكشىلىك ەتۋ، وتباسىلارىن ارالاپ ۇگىت جۇرگىزۋ، دۇيسەنبى كۇنگى تۋ شىعارۋ، شارۋالار كەشكى مەكتەبى سىندى تاسىلدەر ارقىلى بۇقارانىڭ يدەياسى مەن ءىس - ارەكەتىن پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ رۋحىمەن بىرلىككە كەلتىردى. «4 ءتۇرلى قارتتىڭ»، «حالىق ۇگىتشىلەرىنىڭ» رولىن ساۋلەلەندىرىپ، ماڭايىنداعىلارعا ءوز اڭگىمەسىن ايتۋ، وتانشىلدىق رۋحتى ساۋلەلەندىرۋ، پارتيانىڭ باعىت - ساياساتىن، حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتى مەن اۋىلدا بولعان زور وزگەرىستەر جانە تيپتىك ۇلگىلەردى جان - جاقتى ۇگىتتەپ، پارتيانىڭ ءۇنىن بۇقاراعا جەتكىزىپ، بۇقارانى پارتياعا العىس ايتۋعا، پارتيانىڭ سوزىنە قۇلاق اسۋعا، پارتياعا ىلەسۋگە جەتەكتەدى؛ راديو، ۇگىت تاقتاسى، بەتپە - بەت ءناسيحاتتاۋ سىندى تاسىلدەردى پايدالانىپ، جۇپ قۇراعان ۇرىمجىدەگى تۋىسىنا امانداسا بارۋعا، قىستاققا قايتىپ كەلگەن سوڭ اسەرىن بايانداۋعا ۇيىمداستىرىپ، تۇتاس شينجياڭنىڭ ورنىقتى دامىعان تاماشا جاعدايىن ۇگىتتەدى. شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭعا جاساعان ايرىقشا قامقورلىعىن، شينجياڭعا باعىتتامالى كومەك بەرگەن ولكە، قالالاردىڭ قالتقىسىز كومەگى جانە وتاننىڭ ۇلى شاڭىراعىنىڭ مەيىرىن سەزىندىرىپ، بۇقارانى سۋ ىشكەندە قۇدىق قازۋشىنى ۇمىتپاۋعا تاربيەلەدى؛ قىزمەت اترەتى وسى زامانعى وركەنيەتتى سالت - سانانى بۇقارانىڭ ءوندىرىس، تۇرمىسىنا ءسىڭىردى.
  تاياۋ كۇندەردەن بەرى، كۇن بارعان سايىن جىلىنىپ، قىستاقتاعى بويجەتكەندەر ادەمى كيىمدەرىن كيىپ شىعا كەلدى. «حان شۋجي، حان شۋجي، قاراڭىزشى، مىنا كيگەنىم جاراسىپ پا؟»، - دەدى قىستاق تۇرعىنى ءاينيسا اسىم شاتتانىپ تۇرىپ.
  ءاينيسا قىزمەت اترەتى ۇيىمداستىرعان قيمىلعا قاتىناسقان سوڭ، يدەياسىندا كوپ وزگەرىس بولدى، بۇرىنعىداي ۇيدە قاراپ وتىرماي كۇيەۋىنىڭ جەمىس - جيدەك دۇكەنىنە قولعابىس ەتتى، تۇرمىستارى دا كۇن سايىن جاقسارا باستادى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا تاياۋ ول ءبي اترەتىنە قاتىناسقان، ول قىستاقتاعى ايەلدەردى وت باسى، وشاق قاسىنان شىعىپ، ەرشىمدى ەڭبەكتەرىمەن جاڭاشا اۋىل - قىستاققا كورىك قوسۋعا شابىتتاندىردى.
  قازىر كاسپي قىستاعىندا، قىز - كەلىنشەكتەر ادەمى اتلاس كويلەكتەرىن قايتا كيىپ، مۋزيكا ءۇنى كوتەرىلسە بۇرالا بيگە باساتىن بولدى، حالىق ءدىني ۇشقارى يدەيامەن باتىل كۇرەس جاساپ، بەلسەندى، العاباسار، وركەنيەتتى جاڭا سالتتىڭ لەبى ەستى.
  «تاياۋ جىلداردان بەرگى ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ قىزمەتىنىڭ ارقاسىندا كاسپي قىستاعىندا زور وزگەرىستەر بولدى، دەسە دە جان سانى مول، جەر از، بايلىق تاپشى، قىستاق كوللەكتيۆ ەكونوميكا كىرىسى ماردىمسىز، كولەمدى ءوندىرىس كاسىبى كەمشىل بولۋداي ماسەلەلەر ءالى دە ءبىرشاما اۋىر»، - دەدى حان حۇڭ، - «بيىل جىل باسىندا قىستاقتا تۇراتىن كادرلاردىڭ، قىستاق ەكى كوميتەتى القالارىنىڭ اڭگىمە ءماجىلىسىن اشىپ، قوعام ورنىقتىلىعى جانە كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ سىندى 2 ءىرى مىندەتتى ارقاۋ ەتە وتىرىپ، دامۋ يدەياسىن زەرتتەپ، مىندەت - نىسانالاردى بەلگىلەپ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى جەبەۋ، اۋلانى وزگەرتۋ، شارۋاشىلىق قۇرۋ شارالارى ارقىلى بۇقارانى بايۋ جولىنا باستاۋدىڭ جولىن اشتىق. ۋاقىت ءبىزدى كۇتىپ تۇرمايدى، قۇلشىنا قىزمەت ىستەپ، بۇقارانى باقىتتى تۇرمىسقا كەنەلدىرۋگە قۇلشىنامىز».


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە