جاڭا حابارلار

ورتا جاسقا بارعاندا تاماقتان ءوزىڭىزدى تارتا ءبىلىڭىز

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-04-30 22:54:05  

كوپتەگەن ادام ورتا جاس دەنساۋلىقتىڭ ەڭ كەمەلدى كەزى دەپ ويلاپ تاماقتانۋدىڭ عىلميلىعىنا ءسال قارايدى. الايدا، 40 جاستان اسقاننان كەيىن دەنساۋلىقتىڭ بىرتىندەپ السىرەي باستايتىندىعىن، قورەكتىكتەرگە بولعان قاجەتسىنۋدە جاس كەزدەگىمەن مۇلدە باسقاشا بولاتىندىعىن،كەيبىر قورەكتىكتىڭ مولشەرىن ارتتىرۋ قاجەت بولسا، كەيبىرەۋلەرىنىڭ  مولشەرىن ازايتۋدى قاجەت ەتەتىندىگىن بىلگەنىمىز ءجون. ورتا جاسقا بارعاندا تاماقتانۋ ادەتىن رەتكە سالعاندا عانا دەنەنىڭ قاجەتىن دۇرىس قاناعاتتاندىرا الامىز. سوندىقتان ورتا جاستاعىلار تاماقتانۋ جاعىندا، ءسوزسىز،  تومەندەگى جاعدايلاردان ءوزىن تارتا بىلگەنى ءجون.

1. قالىپتان تىس تويا تاماقتانۋ

    دەنە قۋاتى، ارەكەتىنىڭ اۋىر-جەڭىلدىگى جانە سارىپ ەتەتىن جىلۋلىق مولشەرىنىڭ از-كوپتىگى سياقتى ناقتىلى جاعدايلارعا نەگىزدەلە وتىرىپ، از تاماقتانۋ، ءنارلى تاماقتانۋ پرينسيبى بويىنشا تاماقتانعان ءجون. ءار كۇنى جىلۋ مولشەرى تومەن ازىقتاردى تۇتىنۋ  تالابى بويىنشا كوپ تاماقتانباۋ، تاماقتانعاندا دا قالىپتان تىس تويا تاماقتانباي تۇلكى قۇرساق بولۋدى ولشەم ەتكەن ءجون. ەگەر تىم تويا تاماقتاناتىن بولسا، اسقازان مەن ىشەكتىڭ جۇگى اۋىرلاپ، كەكىرۋ، ءىش كەبۋ، ءىش ءوتۋ سياقتى جاعدايلار تۋىلادى. تويا تاماقتانۋ ميدىڭ قىزمەتىن ءبۇلدىرىپ،كارتەيۋدى جەدەلدەتەدى.

2. تاماق تاڭداۋ

   ءار ءتۇرلى ازىق دەنەگە قاجەتتى ۇقساماعان قورەكتىك زاتتارمەن قامداپ، دەنەنىڭ فيزيولوگيالىق قيمىلعا بولعان قاجەتىن قاناعاتتاندىرىپ، اۋرۋ-سىرقاۋدىڭ الدىن الادى. ەگەر ۇزاق ۋاقىت ۇقساس تاعامدارمەن ازىقتانىپ، باسقا تاعامداردان بويىن اۋلاققا سالاتىن بولسا، دەنەگە قاجەتتى ازىقتاردىڭ تەپە-تەڭدىگى بۇزىلىپ، اۋرۋعا وڭاي شالدىعاتىن بولادى. ەگەر ۇزاق ۋاقىت قاتىقسىز تاعامدارمەن تاماقتاناتىن بولسا، بەلوك پەن ماي قۇرامىنىڭ كەمشىلدىگىنەن، قورەكتىك جەتىسپەي قالادى.

3. قانىتتى كوپ تۇتىنۋ

قانت دەنەگە قاجەتتى ەنەرگيانىڭ كەلۋ قاينارى،الايدا، قانىتتى قالىپتان تىس كوپ تۇتىنعاندا دەنساۋلىققا وراسان زور كەرى اسەر ەتەدى. قانىتتىڭ ءسىمىرىلۋ مولشەرى ارتىپ كەتسە، دەنەنىڭ مايدى سارىپ ەتۋىنە ىقپال جاساپ، قاننىڭ قۇرامىنداعى حولەستەرين مەن ءۇش گليتسەريد مولشەرىن ارتتىرىپ،قانداعى ماي قۇرامى جوعارىلاپ، ماي جينالىپ، جۇرەك-قان تامىر اۋرۋى مەن سەمىزدىكتى تۋدىرادى. ال قانىتتى نەسەپ اۋرۋى قانىتتى كوپ مولشەردە تۇتىنۋدان كەلىپ شىعادى.

4. مايلى ازىقتاردى كوپ جەۋ

 مايلى ازىقتاردى كوپ جەۋ قانداعى ماي قۇرامىنىڭ ارتۋى مەن سەمىزدىكتى تۋدىرادى،ورتا جاسقا كەلگەننەن كەيىن حايۋانات مايىن از تۇتىنۋعا تۋرا كەلەدى،استە كوپ جەۋگە بولمايدى، ويتكەنى حايۋانات مايىنىڭ قۇرامىندا قانىققان ماي قىشقىلى بولاتىندىقتان، ول حولەستەرينمەن بىرىگىپ، قان تامىر بۇيىرىندە جينالىپ، قان تامىر اۋرۋىنا شالدىعۋ حاۋپىن ارتتىرىپ، ارتەريانىڭ قاتايۋى، ايدارشا ارتەريانىڭ قابىنۋىنان بولاتىن جۇرەك اۋرۋى سياقتىلاردى تۋدىرادى. مەديتسينالىق زەرتتەۋلەر ەتتى كوپ تۇتىنۋ راك اۋرۋىنا شالدىعۋ سالىستىرماسىن جوعارىلاتاتىندىعىن، سونىمەن بىرگە، وتكە تاس بايلانۋ مەن ءوت قابىنۋىنىڭ دا حولەستەريننىڭ ءسىمىرىلۋ مولشەرىنىڭ ارتىپ كەتۋىمەن تىكە قاتىستى ەكەندىگىن دالەلدەدى.

5. تۇزدى كوپ تۇتىنۋ

     تۇزدى كوپ تۇتىنعاندا جوعارى قان قىسىمى اۋرۋىن وڭاي تۋدىرادى، ءار كۇنى 7 گرامنان ارتىق تۇز تۇتىناتىنداردىڭ جوعارى قان قىسىمى اۋرۋىنا شالدىعۋ سالىستىرماسى كورنەكتى جوعارى بولادى. بۇيرەك قابىنۋى مەن باۋىردىڭ قاتايۋى ناۋقاسىنا شالدىققاندار ازىقتىڭ قۇرامىنداعى تۇز مولشەرىنىڭ ارتىپ كەتۋىنەن ناۋقاسىن اسقىندىرىپ الادى. دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ادامنىڭ ءار كۇندىك تۇتىناتىن تۇز مولشەرىنىڭ 6 گرامنان اسىپ كەتپەۋىن،جوعارى قان قىسىمى ناۋقاسىنا شالدىققاندار 3 گرامنان، قانتتى نەسەپ اۋرۋى جانە جوعارى قان قىسىم ناۋقاسىنا بىردەي شالدىققانداردىڭ 2 گرامنان اسىپ كەتپەۋىن ۇسىنىس ەتەدى.

6. جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ازىقتاردى كوپ تۇتىنۋ

   ازىق  تالشىق دەپ ازىقتىڭ  قۇرامىنداعى  وڭاي قورتىلمايتىن تالشىقتارعا قاراتىلعان. تالشىق اس قورتۋ جۇيەسىنىڭ اقاۋسىزدىعىن ساقتاۋدا ماڭىزدى رول اتقارىپ، ىشەك جولدارىنىڭ سەرپىمدىلىگىن ارتتىرىپ، سوزىلمالى ءىش قاتۋدىڭ الدىن الادى. تالشىق ازىق  قۇرامىنداعى راك تۋدىراتىن زاتتار مەن ۋلى زاتتاردى سۇيىلتىپ، ولاردىڭ سىرتقا شىعارىلۋىن جەدەلدەتىپ، اس قورتۋ جۇيەسىن قورعاپ، توق ىشەك راگىنىڭ الدىن الادى. تالشىق حولەستەريننىڭ سىرتقا شىعارىلۋىن جەدەلدەتىپ، قانداعى حولەستەريننىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتايدى. سوندىقتان، قارا استىق، جەمىس-جيدەك،كوكونىس سياقتىلار جۇرەك-قان تامىر اۋرۋى، قانىتتى نەسەپ اۋرۋى جانە توق ىشەك راگى سياقتى اۋرۋلارعا شالدىعۋدىڭ الدىن الادى.

7. مايعا پىسىرىلعان ازىقتاردى كوپ جەۋ

     مايعا پىسىرىلعان ازىقتاردىڭ ماي قۇرامى جوعارى بولاتىندىقتان،كوپ تۇتىنعاندا  قورەكتىك قۇرامى اۋىر دارەجەدە بۇلىنەدى، مايعا جوعارى تەمپەراتۋرادا قاقتاعاننان كەيىن، ۋلى، زياندى زاتتار پايدا بولىپ، ءتۇرلى اۋرۋدى تۋدىرادى. ۆيتامين مەن سۋ مولشەرى از بولاتىندىقتان، ىستىعى اسۋ جانە ءىش قاتۋ سياقتى قۇبىلىستار وڭاي تۋىلادى. ونىڭ ۇستىنە،باسىم كوپ ساندى مايعا پىسىرىلعان، قاقتالعان  ازىقتاردىڭ قۇرامىندا قويۋلىق دارەجەسى جوعارى، راك اۋىرۋىن تۋدىراتىن ءبىر ءتۇرلى زات اكريلاميد بولادى 


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە