جاڭا حابارلار

رەفورمانى تەرەڭدەتىپ، ومىرشەڭدىك كۇشتى جالىنداتتى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2018-05-26 16:22:12  

تولقىن اتقان وزەكتى رايون (2)
تىلشىلەرىمىز دۇڭ شاۋحۋا، يۋان لەي

«رەفورما جاساماساق شىعار جول جوق.» 40 جىلدىڭ الدىندا، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى بۇكىل پارتيانى، بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقىن ىنتىماقتاستىرا باستاپ، جۇڭحۋانىڭ بايتاق دالاسىندا رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ ايبىندى سيمفونياسىن باستادى.
  وتكەنگە كوز سالساق، شينجياڭ بۇكىل ەلمەن بىرگە 40 جىلدىق ايبىندى بارىستى باستان كەشىردى. توماعا تۇيىقتىقتان اشىقتىققا، مەشەۋلىكتەن العا باسۋعا، كەدەيلىكتەن بايۋعا قادام تاستاعان شينجياڭ ەكونوميكا، قوعام ءۇرتىس اقاۋسىز دامىعان جاڭا داۋىرگە ءوتىپ، قوعامى ورنىقتى، ەكونوميكاسى دامىعان، ۇلتتارى ىنتىماقتى، شەكارا قورعانىسى بەكەمدەلگەن، ءار ۇلت حالقى الاڭسىز تىرشىلىك ەتكەن، ىستەرى گۇلدەنىپ - كوركەيگەن تاماشا جاعدايدى جۇزەگە اسىردى. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، وتە - موتە، ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى 2 - رەتكى اڭگىمە ماجىلىسىنەن بەرى، شينجياڭ شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن جان - جاقتى دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، قيىندىققا قاسقايا قارسى شاۋىپ، ورنىقتى قاداممەن تەز ءجۇرىپ، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدى بۇرىن بولىپ كورمەگەن بەكىممەن جانە تەبىنمەن ىلگەرىلەتىپ، تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندە اسقاق رەفورما جىرىن شىعانداتتى.
  مۇز جارا العا ىلگەرىلەۋ شينجياڭدى قاۋىرت كوركەيتتى
  1978 - جىلى شياۋگاڭ قىستاعىنىڭ شارۋالارى اۋىل - قىستاقتا رەفورما جالىنىن قاۋلاتقان كەزدە، وڭتۇستىك شينجياڭداعى يوپۇرعا اۋدانى اچچىق اۋىلى دا ىزدەنىس امالياتىن باستادى: جەردى «نورما استىقتى جاۋاپكەرشىلىك اتىزىنا قوسۋ» فورماسىمەن جەكەلەرگە ءبولىپ بەردى. كەلەسى جىلى كۇزدە سورتاڭ جەردەن مول ءونىم الىندى، رەفورمانىڭ تۇقىمى شينجياڭنىڭ بايتاق دالاسىنا تامىر تارتتى.
  وسىدان كەيىنگى 40 جىلدا رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندە كوكتەمگى قوڭىر سامالداي ەستى.
  «كوكتەم سامالى ءبىر تۇندە كەلىپ جەتكەندەي، سان مىڭ اعاش شەشەك اتىپ كوكتەدى». 1979 - جىلى ءۇرىمجى، شىحىزى، تۇرپان قاتارلى 3 قالا، اۋدان الدىمەن سىرتقا ەسىك اشتى؛ 1980 - جىلى شينجياڭداعى تۇڭعىش جۇڭگو مەن شەتەل بىرلەسىپ قارجى قوسقان سەرىكتەستىك − تيانشان ءجۇن توقىماشىلىعى شەكتى سەرىكتەستىگى قۇرىلىپ، شينجياڭنىڭ شەتەل قارجىسىنان پايدالانۋىنىڭ جاڭا پاراعىن اشتى. 1992 - جىلى ورتالىق شينجياڭنىڭ شەكارا وڭىرلەرىنىڭ سىرتقا ەسىك اشۋىنا ءتيىمدى ساياسات شىعاردى، سول جىلى تۇڭعىش كەزەكتى ءۇرىمجى شەكارا ءوڭىر جەرگىلىكتى ەكونوميكا، ساۋدا جارمەڭكەسى ءساتتى وتكىزىلىپ، شينجياڭنىڭ سىرتقا ەسىك اشۋ قادامىن ىلگەرىلەتتى. شينجياڭنىڭ تالاي جەرگىلىكتى كاسىپورىندارى دا وسى مەزگىلدە سىرتقا ەسىك اشۋ ابزالدىلىعىنان پايدالانىپ دۇنيە جۇزىمەن ساۋدا جاساي باستادى.
  ۇقىقتى كەڭەيتىپ، پايدا بەرۋدەن جانە پايدانى سالىققا وزگەرتۋدەن جارنا ءتۇزىمى رەفورماسىن اتقارىپ، وسى زامانعى كاسىپورىن ءتۇزىمىن ورناتۋعا دەيىن، جوسپارلى شارۋاشىلىقتان قيان - كەسكى بازار باسەكەسىنە قاتىناسۋعا دەيىن اۆتونوميالى رايوننىڭ كوپتەگەن كاسىپورىندارى كۇردەلى دە الماعايىپ جانە قاتاڭ ىشكى - سىرتقى ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ سىناعىنا توتەپ بەرىپ، بىرتىندەپ قيىنشىلىقتان قۇتىلىپ، دامىپ زورايدى.
  اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم شينجياڭنىڭ ءىس جۇزىندىگىمەن بىرلەستىرىپ، اۋىل - قىستاق، جالپىلىق مەنشىككە جاتپايتىن شارۋاشىلىق، قازىنا - سالىق، قارجى قوسۋ، فينانس، اينالىم سياقتى سالالاردا جوعارى دەڭگەيلى جوبا جاساپ، تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندە ءبىر قىدىرۋ امالياتتىق ىزدەنىستەر جۇرگىزىپ، سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعىنىڭ تالاپتارىنا ۇيلەسەتىن ەكونوميكالىق ءتۇزىلىس ورناتۋعا بەرىك نەگىز قالادى.
  جاڭا عاسىرداعى جۇڭگونىڭ ەسىكتى ايقارا اشۋ ستراتەگياسىنىڭ جاپپاي ىلگەرىلەۋىنە، وتە - موتە، «جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى» ۇلى دارىپتەمەسىنىڭ العا قويىلۋىنا ساي، شينجياڭ رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى لەگىنە ءوتىپ، ەلىمىزدىڭ باتىسقا ەسىك اشۋىنداعى ماڭىزدى قاقپاعا اينالدى.
  40 جىل رەفورما جاساۋ بارىسىندا كىشكەنەدەن ۇلعايعان شينجياڭ ەرەكشە ترانسفورماتور ونەركاسىپ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگى شينجياڭنىڭ رەفورما جاساۋىنىڭ، دامۋىنىڭ جاندى ۇلگىسىنە اينالدى.
  سانجى قالالىق ەلەكتر ترانسفورماتور زاۆودىنان وزگەرىپ قۇرىلعان ەرەكشە ترانسفورماتور ونەركاسىپ شەكتى جارنا سەرىكتەستىگىنىڭ زاۆودىندا 1988 - جىلى نەبارى 53 قىزمەتكەر بار بولاتىن، سەرىكتەستىكتىڭ قارىزى 730 مىڭ يۋانعا جەتىپ، كۇيرەۋگە شاق قالعان ەدى. 40 جىل دامۋ ارقىلى بۇگىنگى تاڭدا بۇل سەرىكتەستىك زور بۇرىلىس جاساپ، جوعارى سيىمدىلىقتى ترانسفورماتور سياقتىلاردى ءوندىرۋ سالاسىنداعى تەحنيكالىق دەڭگەيى حالىقارادا الدىڭعى ورىنعا ءوتىپ، ونىمدەرى 5 قۇرلىقتاعى 60تان استام مەملەكەت پەن رايونعا ەكسپورت ەتىلدى.
  قوزعالىس ەنەرگياسىن جانداندىرۋ شينجياڭدى دۇنيە جۇزىمەن توعىستىردى
  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ تۋىن بيىك ۇستاپ، زور ساياسي باتىلدىق جانە ساياسي پاراساتتىلىقپەن رەفورمانى ىلگەرىلەتىپ، جالپى جاعداي كوزقاراسى مەن جۇيەلى ويلاۋ جۇيەسىمەن رەفورمانى جوبالاپ، جاڭا كەزەكتى رەفورما ورلەۋىن كوتەردى. شينجياڭ بۇكىل ەلىمىزبەن تەڭ قادامدا جاڭا «رەفورما ۋاقىتىنا» قادام تاستادى.
  سوڭعى جىلداردان بەرى، اۆتونوميالى رايون ەكونوميكالىق ءتۇزىلىس، ساياسي ءتۇزىلىس، قوعامدىق ءتۇزىلىس، مادەنيەت ءتۇزىلىسى، ەكولوگيالىق وركەنيەت ءتۇزىلىسى جانە پارتيانىڭ ءتۇزىم قۇرىلىسى سياقتى جاقتارعا جاپپاي كۇش سالىپ، ءتۇرلى سالادا بەلگى سيپاتتى، تىرەكتىك رەفورمالاردى نەگىزىنەن جۇرگىزىپ، «تىرەكتىك» مانگە يە رەفورما تۇلعالىق جۇلگەسىن نەگىزىنەن ورناتتى، ماڭىزدى سالالار مەن شەشۋشى بۋىنداردا رەفورمادا ۇزدىكسىز تابىسقا جەتىپ، رەفورما قوزعاۋشى كۇشىن ۇزدىكسىز كۇشەيتتى.
  اسىرەسە، ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى 2 - رەتكى اڭگىمە ماجىلىسىنەن بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى 2 - رەتكى اڭگىمە ءماجىلىسى مەن شينجياڭدا قىزمەت تەكسەرگەندە سويلەگەن ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدەگى باستى ولشەم ەتىپ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، جاڭا دامۋ ۇستانىمىن مۇقيات دايەكتىلەندىرىپ، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى.
  2017 - جىلى اۆتونوميالى رايون رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسىنىڭ ءماجىلىسىن ىركەس - تىركەس 13 رەت اشىپ، ەكونوميكا، ساياسات، قوعام، مادەنيەت، ەكولوگيا سياقتى سالالارعا ساياتىن 21 ماڭىزدى رەفورما حۇجاتىن قاراپ ماقۇلدادى، مازمۇنى ءار الۋان بولعانىمەن، بارلىعىندا ءتۇزىم تورىن قاتايتۋ كوزدە ۇستالىپ، رەفورمانىڭ بەرىك ءتۇزىم جۇلگەسىن قالىپتاستىردى.
  قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورمانى تەرەڭدەتۋ شينجياڭنىڭ ونەركاسىپ ەكونوميكالىق اينالىم ساپاسىن ورنىقتى جاقسارتۋداي ىشكى قوزعاۋشى كۇشكە اينالدى. بىلتىر شينجياڭدا 3 - كاسىپ سالاسى %9.8 ارتىپ، 2 - كاسىپ سالاسىنان 3.9 پايىز، 1 - كاسىپ سالاسىنان 4.2 پايىز تەزدەپ، ەكونوميكاعا قوسقان ۇلەسى تەڭ جارتىسىنان اسىپ، ەكونوميكانىڭ ارتۋىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن ءبىرىنشى قوزعاۋشى كۇشكە اينالىپ، شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق قۇرىلىمىن ونان ارى ساپالىلاندىرىپ، دامۋ ساپاسىن جوعارىلاتتى.
  «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسىنىڭ ۇزدىكسىز ىلگەرىلەۋىنە ساي، شينجياڭ جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىندەگى وزەكتى رايون قۇرىلىسىندا ناقتى ونىمدىلىككە قول جەتكىزدى، اسىرەسە، باتىسقا قاتىنايتىن حالىقارالىق جۇك تاسىمال كەزەكشى پويەزىنىڭ اينالىم كولەمى مەن ونىمدىلىگى مەجەدەگىدەن ارتىپ، قوماقتى تابىسقا قول جەتتى. ەلىمىز كولەمىندە قاتىنايتىن كەزەكشى پويەزدارمەن سالىستىرعاندا، شينجياڭنان باتىسقا قاتىنايتىن كەزەكشى پويەز الدىڭعى قاتارعا ءوتتى.
  «رەفورما − دامۋدىڭ ءتۇبىرلى قوزعاۋشى كۇشى». شينجياڭنىڭ وڭىرلىك ەكونوميكاسىن ۇزاق ۋاقىت زەرتتەگەن اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتىنىڭ كەڭەسشىسى ۋاڭ نيڭ: كۇننەن - كۇنگە كورنەكتىلەنىپ كەلە جاتقان وڭىرلىك ورىن ابزالدىلىعى مەن ىقپال جاساۋ ونىمدىلىگى شينجياڭنىڭ «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسىندا تىڭ رول ساۋلەلەندىرۋىنە ءارى شينجياڭنىڭ دۇنيە جۇزىمەن توعىسۋىنا مۇمكىندىك جاسادى، - دەدى.
  جەدەل ىلگەرىلەتۋ شينجياڭنىڭ تەز، ورنىقتى دامۋىن دەمەدى
  جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە ءوتتى، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ جاڭا ساپارى باستالدى.
  پارتيا 19 - قۇرىلتايىندا رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ جونىندە ءتىپتى دە ايقىن نىسانالار مەن مىندەتتەر العا قويىلدى. بۇگىنگى شينجياڭ ءوزىنىڭ رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋىن مەملەكەتتىڭ «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسى جوباسىمەن توعىستىرىپ، رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ ارقىلى دامۋدى جەبەدى، رەفورما جاساپ، جاڭالىق اشۋ ارقىلى حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتتى، دامۋ، العا باسۋ ارقىلى تاماشا تۇرمىس تۇلعالادى...
  اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم رەفورما كەڭسەسىنىڭ ارناۋلى مىندەتتەگى ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى جاڭ شىجۇن بىلاي دەدى: رەفورما حالىقتىڭ قالاۋىنا جاۋاپ بەرۋ كەرەك. رەفورمامىزدىڭ ماقساتى − حالىقتىڭ تابىس سەزىمىن ءتىپتى دە مولايتۋ. حالىق ەڭ كوڭىل بولەتىن، ەڭ تىكە، ەڭ رەال مۇددە ماسەلەلەرىن مىقتاپ يگەرىپ، رەفورمانىڭ ونىمدىلىگىن تولىق ساۋلەلەندىرگەندە عانا، حالىقتىڭ تابىس سەزىمىن ۇزدىكسىز كۇشەيتۋگە بولادى.
  شينجياڭدىقتاردىڭ بارىنە تانىس «تيانشان» ماركالى ءجۇن، ءتۇبىت پوپايكە شينجياڭنىڭ كيىم - كەشەك سالاسىنداعى ءبىر ايگىلى ماركا، شينجياڭدىقتاردىڭ ءبارى «تيانشان» ماركالى ءجۇن، ءتۇبىت پوپايكەسىنىڭ بولعانىن ماقتانىس ەتەدى. قازىر شينجياڭ توقىماشىلىق، كيىم - كەشەك كاسىبىنىڭ كولەمى مەن تەحنيكالىق ورەسى كورنەكتى دارەجەدە جوعارىلاپ، تيانحۇڭ، جينشىڭ، حۇڭدۋ، جيفا سياقتى ەلىمىزدەگى 100 بەلدى توقىماشىلىق، كيىم - كەشەك كاسىپورنىن شينجياڭعا كەلىپ قارجى قوسۋعا باۋرادى، توقىماشىلىق، كيىم - كەشەك كاسىبى بۇكىل رايونىمىزداعى، اسىرەسە، وڭتۇستىك شينجياڭ وڭىرىندەگى ەڭبەككۇشتەردى باسقا كاسىپ سالاسىنا ويىستىرىپ جۇمىسقا ورنالاستىرۋداعى نەگىزگى قوسىن بولدى.
  بىلتىردان بەرى شينجياڭ ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋدەي قىزمەت جالپى ريتىمىنەن جازباي، جاڭا دامۋ ۇستانىمىن تاباندىلىقپەن دايەكتىلەندىرىپ، دامۋ ساپاسى مەن ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋدى وزەك، قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورمانى ىلگەرىلەتۋدى نەگىزگى جەلى ەتىپ، ورنىقتى ارتتىرۋ، رەفورمانى جەبەۋ، قۇرىلىمدى رەتتەۋ، حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساۋ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتانۋ سياقتى ءتۇرلى قىزمەتتەردى بار كۇشپەن ويداعىداي ىستەپ، رايونىمىزدىڭ ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنىن تۇڭعىش رەت تريلليون يۋاننان اسىرۋمەن قاتار، ەكونوميكانىڭ ارتۋى، باستىسى، ونەركاسىپكە سۇيەنۋدەن ونەركاسىپ پەن قىزمەت كورسەتۋ كاسىبىنىڭ بىرگە جەتەكتەۋىنە قاراي ويىستىرۋداي جاڭا جاعداي اشتى.
  بۇگىنگى تاڭدا جاپپاي، جالپى بەتتىك تەرەڭدەي تۇسكەن رەفورما تۇلعاسى تۇتاس شينجياڭدا بىرتىندەپ قانات جايىپ كەلەدى، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ «پايداسى» ۇزدىكسىز كورىنىپ، رەفورما تۋدىرعان وزگەرىستەر جۇرت جۇرەگىن جەلپىندىردى، حالىقتىڭ تابىس سەزىمى، باقىت سەزىمى، حاۋىپسىزدىك سەزىمى بارعان سايىن كۇشەيدى.
  امالياتتىڭ شەگى بولمايدى، رەفورما ماڭگى جالعاسادى.
  بەتالىسىمىز ايقىن، جولىمىز سارا. شينجياڭ باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ «رەفورمانى سوڭىنا دەيىن جۇرگىزۋ» تالابىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، نازاردى قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىنا شوعىرلاندىرىپ، يدەيانى ونان ارى ازات ەتۋدى، رەفورمانى ونان ارى تەرەڭدەتۋدى، ەسىكتى ونان ارى ايقارا اشۋدى ىلگەرىلەتىپ، رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ سىندى وسى ۇلى ءىستى تاباندىلىقپەن جىنتىكتەي ىستەپ، تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىندە جاڭا داۋىرگە اتويلاي ۇمتىلاتىن رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ ەڭ جارقىن ءۇنىن شىعانداتادى.


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە