جاڭا حابارلار

تۇرپان قالاسىنىڭ باۋ - باقشانى جاسىلداندىرۋى بۇقارانىڭ باقىت كورسەتكىشىن جوعارىلاتتى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-07-30 10:11:04  

ستانسيامىزدىڭ ءتىلشىسى زىڭ ۋيدىڭ حابارى :
تۇرپان قالاسى قالا رايونىنداعى نەگىزگى قۇرىلعى قۇرىلىستاردى ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ،  باۋ-باقشامەن جاسىلداندىرۋ جانە ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، مەملەكەت دارەجەلى  باۋ-باقشا قالاسىن قۇرىپ، تۇرمىس ورتاسى قونىستانۋعا اناعۇرلىم ءجايلى بولىپ، بۇقارانىڭ باقىت سەزىمى ارتتى.

       ءار كۇنى تاڭەرتەڭ، تۇرپان قالاسى ءيدىقۇت رايونىنداعى قالا تۇرعىنى حان شييۋان جاسىل اعاشپەن كومكەرىلگەن جيدە باقشاسىنا بارىپ، سەرىكتەرىمەن بىرگە تايجي جۇدىرىقشىلىعىنا جاتتىعىپ دەنە شىنىقتىرادى. ول :«ۇكىمەت بىزگە وسى الاڭدى سالىپ بەردى، بۇل ارانىڭ ورتاسى توتەنشە جاقسى، ماڭايدا جاسىل اعاشتار قالىڭ ءوسىپ، ءار كۇنى تاڭەرتەڭ  وسى جەردە شىنىعىپ، تايجي جۇدىرىقشىلىعىنا جاتتىعىپ، ءبي بيلەيمىز، وسى ماڭايعا كوپتەگەن ورىندىق قويىلعان، شارشاعاندا وتىرىپ تىنىعىپ الامىز، شىنىندا دا تاماشا»،- دەدى.  

    جيدە باقشاسىنىڭ سالىنۋى تۇرپان قالاسىنىڭ باۋ-باقشامەن جاسىلداندىرۋدى دامىتۋىنىڭ شاعىن كورىنىسى، سوڭعى جىلداردان بەرى، تۇرپان قالاسى  قالانى باۋ-باقشامەن جاسىلداندىرۋ قۇرىلىسىن پارمەندى دامىتىپ ، ىلگەرىندى-كەيىندى ياڭشاحى ورمان باقشاسى ينجەنەرياسى، قالانى اينالعان جولداعى روزا گۇلى باقشاسى، يۋەجييۋان جاسىلدانداندىرۋ، كورىكتەندىرۋ ينجەنەرياسى جانە مەملەكەتتىك تاس جول 30- لەنياسىنداعى قالا رايونى  تۇت باقشاسى، ورىك باقشاسى جاسىلداندىرۋ ينجەنەرياسى، سونداي- اق جاڭا رايوندى جاسىلداندىرۋ ينجەنەرياسى اتقارىلدى. قازىر تۇتاس قالاداعى تىڭنان ارتقان شاعىن كوڭىل اشۋ باقشاسى مەن كوشەدەگى الەۋمەتتىك جاسىل القاپ 15 كە جەتىپ، قالا تۇرعىندارى سىرتقا شىعىپ، 500 مەترگە جەتپەيتىن جەردە جاسىل ورتاعا جەتىپ بارا الاتىنداي بولدى. تۇرپان قالاسىنىڭ جاسىلداندىرۋ اۋماعى %38.02 كە جەتىپ، كىسى باسىنا تۋرا كەلەتىن باقشا جاسىل اۋماعى 20.3 شارشى مەترگە تۋرا كەلدى، 2017-جىلى تۇرپان «مەملەكەت دارەجەلى باۋ-باقشا قالاسىن» ءساتتى قۇردى. قالا تۇرعىنى گىڭ مىرزا: « بىرنەشە جىلدان بەرى، تۇرپاننىڭ ورتاسى بارعان سايىن جاقساردى، ەرتەلى- كەش قىزمەتكە بارىپ-قايتاردا جادىراپ قالامىز، ورتامىز جاقسى، كوڭىل كۇيىمىز دە تاماشا، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، تۇرپاندى اناعۇرلىم كورىكتەندىرۋدى ءۇمىت ەتەمىز»،-دەدى.   

  باۋ-باقشامەن جاسىلداندىرۋداعى قاتتى بولشەك قۇرىلىسىن كۇشەيتۋمەن بىرگە، تۇرپان قالاسى باۋ-باقشامەن جاسىلداندىرىپ باسقارۋ قىزمەت وتەۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، قالا بەينەسى مەن ورتا تازالىعىن باسقارۋ ءادىسىن شىعارىپ، قالانىڭ سۋمەن قامداپ باسقارۋىن جۇيەلەندىرىپ، باۋ-باقشامەن جاسىلداندىرۋدى باسقارۋ-قورعاۋدى كۇشەيتتى. قالا رايونىن باۋ- باقشامەن جاسىلداندىرىپ دامىتۋ بارىسىنا كۋاگەر بولعان تۇرپان قالاسى ءيدىقۇت رايوندىق باۋ-باقشا مەكەمەسى وسىمدىكتەردى قورعاۋ پۋنكىتىنىڭ باستىعى  لۋ شىڭتاۋ: «ەسىمدە قالۋىنشا، 20 نەشە جىلدىڭ الدىنداعى تۇرپاندا ەكى- اق كوشە بار بولاتىن، بۇتا-بۇرگەن جوق دەرلىك ەدى. ەسەك اربالار جولدىڭ شاڭ- توزاڭىن كوتەرەتىن. 90- جىلدارعا وتكەندە، قالا كەڭەيتىپ سالىنىپ، جول دارەجەسى جوعارىلاتىلدى، سونىمەن بىرگە جاستار جولى، ءجۇزىم ءدالىزى، جاسىل القاپ جولى، مادەنيەت جولى سياقتى ون نەشە جو-كوشە  سالىندى. جاستار جولى، جاياۋلار كوشەسىنىڭ ءجۇزىم سورەسى دارەرەجەسىن جوعارىلاتىپ جاڭالاۋ تۇرپانداعى ءبىر كورىنىسكە اينالدى. وتە-موتە، سوڭعى 10 جىلدان بەرى، تۇرپان قالاسىنىڭ جولدارىنىڭ جاسىلدانۋ وزگەرىسى ەرەسەن زور، ايتالىق مەملەكەتتىك تاس جول 30- لەنياسىن جاسىلداندىردىق، سونىمەن بىرگە بەس باقشا، التى روزا گۇلى باقشاسىن قۇردىق»،- دەدى.
 


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە