جاڭا حابارلار

 شۇي دۇڭلياڭ جىل بويى، كۇن قۇرعاتپاي تۇرپاننىڭ قابىرعا سۋرەتتەرىن قالپىنا كەلتىرۋدەن، قاراپ قايتا سىزۋدان جازباي، قالامى ارقىلى قابىرعا سۋرەتتەردى اۋەلگى اشەكەيلى كەلبەتىنە كەلتىردى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-08-20 12:52:42  

 تۇرپان راديو ستانسياسىنىڭ ءتىلشىسى جاڭ حاۋچۋاننىڭ حابارى :تۇرپان ءىلىمىن تەحنيكالىق زەرتتەۋ مەكەمەسى تەحنيكالىق قورعاۋ ورنىنىڭ باستىعى شۇي دۇڭلياڭ جىل بويى، كۇن قۇرعاتپاي تۇرپاننىڭ قابىرعا سۋرەتتەرىن قالپىنا كەلتىرۋدەن، قاراپ قايتا سىزۋدان جازباي، قالامى ارقىلى قابىرعا سۋرەتتەردى اۋەلگى اشەكەيلى كەلبەتىنە كەلتىردى.   تۇرپان ءىلىمىن تەحنيكالىق زەرتتەۋ مەكەمەسى تەحنيكالىق قورعاۋ ورنىنىڭ مادەني مۇرالاردى قالپىنا كەلتىرۋ كەڭسەسىندە، شۇي دۇڭلياڭ تۇيىقتاعى مىڭ  ۇيدەن تاياۋدا تابىلعان قابىرعا سۋرەتكە بوياۋ بەردى. 15 كۇن بويى ەلىكتەپ سىزۋ، قايتالاي قاراۋ، ايشىقتاۋ، بوياۋ بەرۋ جۇمىستارى ىستەلگەن رەڭى قانىق وسى ءبىر ايشىقتى قابىرعا سۋرەتى جۋىق ارادا جۇرت نازارىنا ۇسىنىلىپ، كورمەگە قويىلادى. 
      1992 -جىلى ، 23  جاستاعى شۇي دۇڭلياڭ تۇرپانعا كەلەدى، جۇڭگوشا سۋرەت عىلىمى ماماندىعىن وقىعان ونى ەدىقۇتتىڭ تاس ۇڭگىرلەرىندەگى ادەمى قابىرعا سۋرەتتەر وزىنە باۋراپ اكەتەدى، الايدا وسى ادەمى سۋرەتتەر كۇن وتكەن سايىن جوعالىپ بارا جاتقان ەدى. سونىمەن، شۇي دۇڭلياڭ وسى جەردە قالىپ، قابىرعا سۋرەتتەردى قاراپ سىزىپ، قورعاۋ قىزمەتىن ىستەۋ بەكىمىنە كەلەدى. ول بىلاي دەدى: «وسىنشاما كوپ قابىرعا سۋرەتتەردىڭ كوبى ءبۇلىنىپ كەتىپتى، سوندىقتان، زەيىن قويا وتىرىپ، بۇلاردى رەتتەسە، كوپتەگەن قۇندى ماتەريالداردى رەتتەپ شىعۋعا بولادى، سول كەزدە قايتا - قايتا تولعانىپ، اقىرى وسى قىزمەتتى زەيىن قويا ىستەۋ بەكىمىنە كەلدىم».
     سودان كەيىنگى 12 جىلدا، شۇي دۇڭلياڭ ءار جىلى 3 - ايدا تاس ۇڭگىرگە كىرىپ، 12 - ايدا ءجۇن قالامىنا مۇز قاتىپ، سۋرەت سىزۋعا بوياۋ مۇمكىن بولماي قالعاندا عانا، ۇڭگىردەن شىعاتىن بولدى، ول بىلاي دەدى: « سونشاما كوپ ماتەريالدى رەتتەمەسە، كەيىن بۇل جونىندەگى ينفورماتسيانىڭ بارعان سايىن ازاياتىنىن ويلاستىردىم، ءبىز بۇل جەرگە كەلگەن ەكەنبىز، ونى تاباندىلىقپەن ىستەگەنىمىز ءجون. ءار جىلى قىستا قايتاتىن كەزىمىز كەلگەندە، مەكەمە ءىرى تۇرپاتتى جيپ اۆتوكولىكتى ءبىزدى الىپ قايتۋعا جىبەرەدى، ورام، ورام سۋرەتتەردى اۆتوكولىككە شىعارعاندا، ىشتەي قوماقتى تابىسقا قول جەتكىزگەندەي سەزىمگە بولەنەمىز».
      2004- جىلى، شۇي دۇڭلياڭنىڭ قىزمەتى دالادا قاراپ سىزۋدان بولمە ىشىندەگى قابىرعا سۋرەتتەردى قۇتقارۋ ۇلگىسىندە قالپىنا كەلتىرۋگە كوشەدى، 20 رەتكە تاياۋ قالپىنا كەلتىرۋ قىزمەت ءتارتىبىنىڭ  ءار ءبىر وتكەلەگىندە ءبىر ءجايلى ەتۋ جۇمىسى جاقسى ىستەلمەسە، بارلىعى قابىرعا سۋرەتكە ورنى تولماس زيان تۋدىرۋى مۇمكىن، ال قابىرعا سۋرەتتىڭ بوياۋ قاباتىنىڭ قابىرشاقتانىپ جارىلۋى ول ءدوپ كەلگەن تۇڭعىش قيىن ماسەلە بولدى. شۇي دۇڭلياڭ بىلاي دەدى: « ءبىز تاستارعا سىناق جاساپ، بالشىققا بوياۋ ارالاستىرىپ سىلاپ، ونى كەپتىردىك، ۇقساماعان سالىستىرماداعى بوياۋعا تاجىريبە جاسادىق، ءسويتىپ، مۇنداي تاجىريبەنى سان قايتارا جاساۋ ارقىلى ەڭ عىلمي، ەڭ دۇرىس ساندى مالىمەتكە يە بولدىق، وسى ساندى مالىمەت ارقىلى قابىرعا سۋرەت تۇلعاسىن قالپىنا كەلتىردىك».
      20 نەشە جىلدان  بەرى، شۇي دۇڭلياڭ تۇرپاننىڭ بازەىلىك تاس ۇڭگىرى، تۇيىق تاس ۇڭگىرى، باشحار تاس ۇڭگىرى سياقتى 9 ورىنداعى مىڭ ءۇي ەسكى جۇرتىنداعى قابىرعا سۋرەتتەردى قۇتقارۋ سيپاتتى قاراپ  كوشىرىپ سىزدى، ۇقساس سالىستىرماداعى سىزبادان 500 شارشى مەتردەن ارتىعىن سىزىپ، تۇرپان سارايىندا ساقتالعان تۇيىق قابىرعا سۋرەتتەرى، استانا قابىرعا سۋرەتتەرى سياقتى 556 پارشا سۋرەتتى قالپىنا كەلتىردى. شۇي دۇڭلياڭ بىلاي دەدى: « وسى قابىرعا سۋرەتتەر  تۇگەلدەي مادەنيەتتىڭ دانەكەرى سپەتتى، ولار بەلگى مەن ەستەلىككە مۇراگەرلىك ەتەدى. وسىنشا جىل قۇلشىنۋ جانە كۇرەس جاساۋ ارقىلى وسى قابىرعا سۋرەتتەردى جوندەپ، تاريحتىڭ ناقتىلى بەينەسىن قالپىنا كەلتىرىپ، اناعۇرلىم كوپ ادامعا جىبەك جولىنداعى تاريح پەن مادەنيەتتى تانىتتىق، مىنە بۇل مەنىڭ وسىنشاما جىل تاباندىلىق ىستەي الۋىمداعى قوزعاۋشى كۇش».         


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە