جاڭا حابارلار

  ۋاقىتى وتكەن ازىقتىقتاردى تۇتىنۋعا بولاما

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-09-11 18:53:55  

 ۋاقىتى وتكەن ازىقتىقتاردى تۇتىنۋعا بولاما ؟ اۋەلى مىنا ءبىر ساۋاتتىق مازمۇندارىمىزعا نازار سالىڭىزدار :    كوپتەگەن ادام ۋاقىتى وتكەن ازىقتىقتاردى بۇزىلعان ازىقتىق دەپ قارايدى، الايدا كەيبىرەۋلەر بوگدە ءيىس شىعىپ، ءدامى بۇزىلماسا تۇتىنۋعا بولادى دەپ  ەسەپتەيدى. سىزشە قالاي ىستەۋ كەرەك؟ جۇڭگو قورەكتىك قوعامىنىڭ القا مۇشەسى، شاندۇڭ ۋنيۆەرسيتەتى قورەكتىك جانە ازىق - تۇلىك تازالىعىن زەرتتەۋ بولىمشەسىنىڭ پروفەسسورى لين شينيىڭ جوعارىداعى جاعداي جونىندە ىشكەرىلەي تۇسىنىك جاسادى.   لين شينيىڭ: ساقتالۋ مەرزىمىنىڭ ءمانى «ءونىمنىڭ قالىپتى شارت - جاعدايداعى ساپاسىنا كەپىلدىك ەتۋ ۋاقىت شەكتەمەسى» سانالادى، ساقتالۋ مەرزىمى ىشىندە ساۋداگەر ءونىمنىڭ ساپاسىنا جاۋاپتى بولادى، سوندىقتان ساقتالۋ مەرزىمى ىشىندە تۇتىنۋدى ۇسىنىس ەتەمىز، الايدا ساقتالۋ مەرزىمى ازىقتىق ساپاسىنىڭ وزگەرگەن - وزگەرمەگەنىن بەلگىلەيتىن بىردەن - ءبىر ولشەم ەمەس، مۇندا ناقتى جاعدايعا قاراي تۇجىرىم جاساۋعا تۋرا كەلەدى. ساقتالۋ مەرزىمى ىشىندە ازىقتىقتار ساقتالۋ ءادىسى، ورتا سياقتى فاكتورلاردىڭ ىقپالىندا ۋاقىتىنان بۇرىن بۇزىلىپ كەتۋى دە مۇمكىن. ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتكەن ازىقتىق بۇزىلعان، جەۋگە كەلمەيدى دەۋگە بولمايدى، بۇل ىشكەرىلەي تەكسەرىپ تۇجىرىم جاساۋدى قاجەت ەتەدى، - دەدى.   كەپتىرىلگەن ازىقتىقتار   اعاش ساڭىراۋقۇلاعى سياقتى كەپتىرىلگەن ازىقتىقتاردى (حالىقارالىق ولشەم بويىنشا سۋ قۇرامى %14تەن تومەن بولۋى كەرەك دەپ بەلگىلەنگەن) لايىقتى شارت - جاعدايدا 3 تە 4 جىل ساقتاۋعا بولادى. ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتكەن كۇندە دە كوگەرىپ بۇزىلماسا، بوگدە ءيىس بولماسا جانە دامىندە ەشقانداي وزگەرىس بولماسا ۇزدىكسىز تۇتىنۋعا بولادى. الايدا ەسكەرۋگە ءتيىستىسى، مۇنداي ازىقتىقتاردىڭ پەشەتى بۇزىلسا، وڭاي دىمدانىپ، ساپاسى تەز وزگەرەدى.  ازىقتىق ماي   قاراماققا مايدىڭ ءتۇسى، ءدامى وزگەرمەگەن سياقتى بولعانىمەن، قاقپاعى اشىلىپ، وتتەگىمەن جاناسقاننان كەيىن مايدىڭ اسقىن توتىعۋ كورسەتكىشى كۇرت جوعارىلاپ كەتەدى، ۇزاق ۋاقىت مۇنداي مايدى ىستەتكەندە جۇرەك - مي قان تامىر اۋرۋى مەن راك اۋرۋىنا شالدىعۋ حاۋپىن ارتتىرۋى مۇمكىن. قاقپاعى اشىلعان مايدى 3 ايدىڭ ىشىندە ىستەتىپ بولۋ؛ بولەك ىدىسقا قۇيىلعان ماي ءبىر اپتانىڭ ىشىندە ىستەتىلىپ بولۋى كەرەك.   نەگىزگى ازىق - تۇلىك  نەگىزگى ازىق - تۇلىك سۋ قۇرامىنىڭ از - كوپتىگىنە قاراي 2 تۇرگە بولىنەدى، سۋ قۇرامى كوپ بولعاندار بۋ نان، بولكا سياقتىلار. سۋ قۇرامى از بولعاندار پراندىك سياقتىلار. بولكا مەن بۋ ناننىڭ ساقتالۋ مەرزىمى ادەتتە 3 تە 7 كۇن بولادى، ساقتالۋ مەرزىمى ءوتىپ كەتىپ، كەۋىپ، قاتىپ قالسا تالقان جاساپ جەۋگە بولادى، الايدا كوگەرىپ، ءدامى شىعىپ كەتسە جەۋگە بولمايدى. پراندىكتىڭ قۇرامىنداعى سۋ مولشەرى وتە از بولادى، ەگەر ساڭلاۋسىز قوراپتالعان بولسا، ادەتتەگى جاعدايدا ساقتالۋ مەرزىمى ءبىر جىلدان ارتىق بولادى، قورابىنىڭ ىشىنە اۋا كىرىپ، دىمدانىپ كەتپەگەن جاعدايدا ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتسە دە ءدامى وزگەرمەسە ۇزدىكسىز تۇتىنۋعا بولادى.   ءسۇت ونىمدەرى   ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتكەن سيىر ءسۇتى قويمالجىڭدانىپ، بىركەلكى بولماعان سۇيىقتىق كۇيدە بولسا نەمەسە ءىرىپ، كوگەرىپ كەتسە ىستەتۋگە بولمايدى. ءسۇت تالقانىنىڭ قۇرامىندا سۋ بولمايدى، سوندىقتان ساقتاۋ مەرزىمى ءبىرشاما ۇزاق بولادى، ساقتالۋ مەرزىمىنىڭ ءوتىپ كەتكەنىنە ۇزاق بولماعان، رەڭى قاراۋىتىپ وزگەرمەگەن، جاي كوزبەن كورۋگە بولاتىن بوگدە زات، بوگدە ءيىس بولماسا، شىرىگەن، كوگەرگەن، بورسىعان ءدام بولماسا ۇزدىكسىز تۇتىنۋعا بولادى؛ ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتكەن ايراننان اراقتىڭ ءدامى، اشىعان، كوگەرگەن ءدام شىعىپ قالسا ىشۋگە بولمايدى.  مۇزداتىلعان ەت پەن بالىق   مۇزداتىلعان جاعدايدا بالىق پەن ەتتى ۇزاق بولعاندا ءبىر جىلعا دەيىن ساقتاۋعا بولادى. الايدا ماماندار مۇزداتقىشتىڭ ەسىگى ۇنەمى اشىلىپ - جابىلاتىندىقتان، مۇزداتقىشتىڭ ىشكى تەمپەراتۋراسىندا ۇنەمى وزگەرىس تۋىلىپ، ساقتالۋ مەرزىمىن قىسقارتاتىندىعىن، ەگەر بورسىعان، ساسىق ءيىس بولسا، جىبىتكەننەن كەيىن بەتىندە ءبىر قابات جابىسقان نارسە پايدا بولسا، وندا جەۋگە بولمايتىندىعىن ەسكەرتەدى.   سۋسىندىق   سۋسىندىقتار جايشىلىقتا ساڭلاۋسىز قوراپتالادى، ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتسە دە سىرتقى كورىنىسىندە كورنەكتى وزگەرىس بولماسا، رەڭى وزگەرىپ كەتپەسە، لايلانىپ تۇنىپ قالماسا ۇزدىكسىز تۇتىنۋعا بولادى، الايدا ءدامىن تاتىپ كورۋ قاجەت. دامىندە وزگەرىس بولسا تۇتىنۋعا  بولمايدى، قاقپاعى اشىلعان سوڭ ءبىر كۇندە ءىشىپ بولۋ كەرەك.   ەڭ سوڭىندا لين شينيىڭ مىنالاردى ەسكەرتەدى: كەيبىر ازىقتىقتاردىڭ ساقتالۋ مەرزىمى اسىپ كەتسە دە پايدالانۋعا بولادى، الايدا ونىڭ قورەكتىك قۇنى مەن دامىنە كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن ساقتالۋ مەرزىمى ىشىندە تۇتىنعان ءجون.*******************************تاڭەرتەڭ اش قۇرساقتا سۋ ءىشۋ دەنساۋلىق اقاۋسىزدىعىنا پايدالى بولىپ، عۇمىرىڭىزدى ۇزارتۋدا تومەندەگىدەي سەپتىگى بار:  نەسەپتى جۇرگىزەدى. اش قۇرساقتا ىشكەن سۋ 15 − 30 مينۋتتا قۋىققا سيگنال بەرىپ، ءبىر ساعاتتان كەيىن سىزداتادى.   ۋىتتى ايدايدى. ادام دەنەسىندەگى بەلوك، زات الماسۋ ارقىلى بەلگىلى ۋلى زاتتاردى پايدا قىلاتىندىقتان تاڭەرتەڭ تۇرا سالىپ مىندەتتى تۇردە سۋ ءىشىپ، ۋىتتى نەسەپپەن شىعارىپ جىبەرۋ كەرەك.  جوعارى قان قىسىم اۋرۋى، ارتەريا قان تامىرىنىڭ قاتايۋى اۋرۋلارىنىڭ الدىن الادى. تاڭەرتەڭ تۇرا سالىپ جىلى سۋ ىشكەندە كەشكى تاماقپەن بىرگە دەنەگە قابىلدانعان حلورلى ناتري (اس تۇزى) تەز ارادا سىرتقا شىعارىلادى. جايشىلىقتا سۋ مەن شايدى كوپ ىشەتىن ادامداردىڭ جوعارى قان قىسىم، ارتەريا قان تامىر قاتايۋ ناۋقاسىنىڭ اۋىرلاسۋى باياۋ بولادى.


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە