جاڭا حابارلار

ءۇرىمجى قالاسىنىڭ جاسىلداندىرۋداعى جاڭا ۇستانىمى − جون − جوتالاردى جاسىلداندىرۋ

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2018-10-31 18:50:23  

اعاشتى تاۋ باسىنان، ەڭ قيىن جەردەن باستاپ ەكتى
ءتىلشىمىز سۋ لۋپيڭ

10 - ايدىڭ 26 - كۇنى ءۇرىمجى قالاسى شۇيموگوۋ رايونى ورگان كادرلارى، جۇپ قۇراعان تۋىستار، «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى قاتارلى 2000نان استام ادامدى ۇيىمداستىرىپ، كۇزگى مىندەتتى اعاش ەگۋ قيمىلىن ورىستەتتى. سۋرەتتە: ءار ۇلت كادر - جۇرتشىلىعى ءۇرىمجى قالاسى شۇيموگوۋ رايونى ونەركاسىپ باقشا رايونىندا اعاش وتىرعىزۋدا.
سۋرەتتى ازات ءيۇسۇپجان تۇسىرگەن

  10 - ايدىڭ 26 - كۇنى تۇستەن بۇرىن، ءۇرىمجى قالاسى تيانشان رايونىنىڭ ياننان قاعىر تاۋىندا، ەرىكتىلەر سەلبەسىپ، اعاش قالامشالارىن قيالاۋ كەلگەن ساتىلى تاقتاعا ەگىپ جاتتى، سونداي - اق تەحنيكتەردىڭ جەتەكشىلىگىندە ءبىر قاتارعا ەگىلگەن ەكى ءتۇپ اعاشتىڭ اراسىنان وزەك اشىپ، سۋدى وزەكپەن تومەن قاراي اعىزدى. «بۇرىندارى اعاشتى تاۋ بوكتەرىنە ەگەتىنبىز، تاۋ باسىنا ءبىرىنشى رەت ەگىپ وتىرمىز، ءار ءتۇپ اعاشتىڭ ەگىلۋىنە تەحنيكالىق جاقتان جەتەكشىلىك جاسالادى»، - دەدى تالاي رەت مىندەتتى اعاش ەگۋگە قاتىناسقان ەرىكتى شۇي لي تىلشىگە. ەرىكتىلەردىڭ بارلىعىنىڭ اسەرى وسىلاي ەدى.
  ءۇرىمجى قالاسىنىڭ ءۇش جاعىن تاۋ قورشاپ جاتادى، تاۋ توبەسىندە قىلتان جوقتىعى − ۇرىمجىدە قۇمدى بوران سوعۋىنىڭ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى. تاۋ باسىندا توپىراق قاباتى جۇقا، سۋ تاپشى، ەكولوگيانىڭ كوتەرىمدىلىگى ءالسىز كەلەدى. سوڭعى جىلدارى ءۇرىمجى قاعىر تاۋلاردى جاسىلداندىرعانىمەن، ءتۇرلى فاكتورلاردىڭ شەكتەۋىمەن تاۋ باسىنا اعاش ەگە الماي كەلدى.
  ەكولوگيالىق وركەنيەتتىڭ باياندى دامۋىنا ۇمتىلۋ − ءوندىرىس تاسىلىنە، تۇرمىس تاسىلىنە، ويلاۋ تاسىلىنە جانە قۇن كوزقاراسىنا ساياتىن توڭكەرىستىك وزگەرىس. جاڭالىق اشا دامۋ، سايكەستى دامۋ، جاسىل دامۋ، اشىق دامۋ، تەڭ يگىلىككە كەنەلەتىن دامۋ سىندى جاڭا دامۋ ۇستانىمىن دايەكتىلەندىرىپ، بايلىق ۇنەمدەيتىن جانە قورشاعان ورتانى قورعايتىن ءوندىرىس ءتاسىلىن جەدەل قالىپتاستىرۋ ءۇشىن، 2017 - جىلى 9 - ايدا ءۇرىمجى قالاسى «اعاشتى تاۋ باسىنا ەگۋ» ينجەنەرياسىن جاپپاي باستادى، ءۇرىمجى قالالىق پارتكوم مەن ۇكىمەت «تاۋ توبەسىنەن باستاپ ەگۋ، ەڭ قيىن جەردەن باستاپ ەگۋ» سىندى جاڭا ۇستانىمدى العا قويىپ، ۇزدىكسىز كۇش سالىپ، توقتاۋسىز ەسە قوسىپ، كىشكەنە جەڭىستەردەن ۇلكەن جەڭىستەرگە جەتىپ، يامالىق تاۋى، ياننان قاعىر تاۋى، ۋىنشيۋ تاۋى سياقتى 19 جالاڭاش تاۋ توبەسىن بىرتىندەپ جاسىلداندىرىپ، قۇمدى، شاڭ - توزاڭدى تىزگىندەۋ، قورشاعان ورتانى جاقسارتۋ، قالانى كورىكتەندىرۋ رولىن شىن مانىندە اتقارۋدى ورتاعا قويدى.
  «تاۋ باسىنا اعاش ەگۋ» ينجەنەرياسىنا قاتىناسقان ءار ۇلت قالا تۇرعىندارى جاسىلداندىرۋ ىسىنە جابال ات سالىستى، قازىرگە دەيىن، ءۇرىمجى قالاسىنىڭ بيىلعى «تاۋ باسىنا اعاش ەگۋ» ينجەنەرياسىندا 20 مىڭ مۋ جەرگە اعاش ەگۋ مىندەتى نەگىزىنەن ورىندالدى.
  تاۋ باسىنا اعاش ەگۋ وڭاي ءىس ەمەس. ءۇرىمجى قالاسىنداعى رايوندار، اۋداندار «تاۋ باسىنا اعاش ەگۋ» جاسىلداندىرۋ قىزمەتى قولباسشىلىق شتابىن قۇرىپ، قارجىنى، ادام كۇشىن، زات كۇشىن قامتاماسىز ەتىپ، پارتيا، ۇكىمەت ورىندارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى ءبىرىنشى جاۋاپتى بولىپ، قىزمەتتىڭ تياناقتاندىرىلۋىن ىلگەرىلەتىپ، قيىن قامالداردى ىركەس - تىركەس الدى.
  تاۋ باسىنا ەگىلگەن اعاشتاردىڭ قاتارعا قوسىلۋىنىڭ قيىن بولۋىنىڭ ەڭ نەگىزگى سەبەبى − سۋ تاپشىلىعى. ءاربىر تاۋ توبەسىنىڭ جاسىل جامىلعىمەن كومكەرىلۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن، ەڭ الدىمەن سۋ كوزى ماسەلەسىن شەشۋ كەرەك. «ناسوس پۋنكتىن سالىپ، سۋدى تاۋ باسىنا شىعاردى»، - دەدى ءۇرىمجى قالاسى سايباق رايوندىق ورمان شارۋاشىلىعى باۋ - باقشا باسقارۋ مەكەمەسىنىڭ ينجەنەرى شۇي تۇڭ.
  بۇرىندارى يامالىق تاۋىنداعى جاسىلداندىرىلعان اۋماقتىڭ ءبارى اعىزىپ سۋارۋعا سۇيەنەتىن دە، سۋ تاۋ توبەسىنە جەتە الماعان ەدى. 2017 - جىلى 11 - ايدا اۋەلدەگى سۋ ساقتاۋ كولشىگى نەگىزىندە، سايباق رايونى يامالىق تاۋىندا 2 ناسوس پۋنكتىن قۇرۋدى ۇيعاردى. قىس بويى شۇي تۇڭ مەن كاسىپتەستەرى جانە قۇرىلىس جۇرگىزۋشى جاقتىڭ قۇرىلىسشىلارى سۇيەكتەن وتەتىن ىزعارلى بوراندا الدىڭعى تاۋ ناسوس پۋنكتى، سونداي - اق سايكەستى ەلەكتر ينجەنەرياسى، جول سياقتى نەگىزدىك قۇرىلعىلاردى سالىپ، تامشىلاتىپ سۋارۋعا پايدالانىلاتىن سۋ قۇبىرىن تاۋ توبەسىنە جاتقىزىپ، سۋدى تاۋ باسىنا جەتكىزىپ، بيىل تاۋ توبەسىنە ەگىلگەن اعاشتاردىڭ قاتارعا قوسىلۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتى. بۇگىندە ارتقى تاۋ ناسوس پۋنكتى دە سالىنىپ بولىپ، يامالىق تاۋىندا جوعارى، ورتا، تومەن قىسىمدى تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى قالىپتاستى، بۇل بارلىق جاسىلداندىرۋ اۋماعىن قامتىدى.
  بيىل يامالىق تاۋىنىڭ 10 مىڭ مۋ جەرىنە اعاش ەگۋ مىندەتى ورىندالدى، الايدا شۇي تۇڭ قاتارلىلار كۇز مەزگىلىندە اعاشتى باپتاۋ جۇمىسىن ءارى كەلەر جىلى كوكتەمدە اعاش ەگۋدىڭ جوباسى مەن دايىندىعىن جاقسى ىستەۋ ءۇشىن كۇن بويى تاۋدى ارالاپ، ولقى تۇستاردى تولىقتاپ وتىردى. «قازىرگى تاڭدا اعاش ەگۋ ءۇشىن، دايىندالۋدان كۇتۋگە دەيىن جىل بويى دامىلسىز جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەدى. تەحنيكالىق ماسەلەلەردى شەشۋمەن بىرگە، ول تىپتەن تاۋ باسىنا اعاش ەگۋگە ات سالىسقانداردىڭ بەكىمىن سىنايدى». يامالىق تاۋىنا اعاش ەگۋدى اۋىزعا العاندا شۇي تۇڭ اسەرلەنە: تاۋدىڭ توپىراعى قاتتى، جەرى كەدىر - بۇدىر، جاسىلداندىرۋ شارت - جاعدايى ناشار بولدى، بارلىق ادام توپىراقتى تاۋعا ارقالاپ شىعىپ، اعاش ەكتى، - دەدى.
  يامالىق تاۋى سياقتى ءۇرىمجىنىڭ تيانشان رايونىنداعى ياننان قاعىر تاۋىنىڭ «تاۋ باسىنا اعاش ەگۋ» ينجەنەرياسى قاۋىرت ءجۇرىلدى. قازىرگە دەيىن تۇتاس قالا بويىنشا 160 مىڭنان استام ادام (رەت) ياننان قاعىر تاۋىنا مىندەتتى اعاش ەكتى.
  تيانشان رايوندىق ورمان شارۋاشىلىعى باۋ - باقشانى باسقارۋ مەكەمەسى جاسىلداندىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى فۋ يوۋحايدىڭ تانىستىرۋىنشا، ياننان قاعىر تاۋى بۇرىن تاس كەنى، تاۋدىڭ بۇلىنۋى ءبىر شاما اۋىر ءارى تاۋ جىنىسى ەكەن. جەل ازىناپ تۇرادى، مۇندا شۇقاناق قازۋ، اعاش ەگەتىن توپىراقتى جاڭالاۋ ينجەنەريانىڭ قيىن ءتۇيىنى بولعان. كوپتەگەن جەرلەردى ماشينامەن تەگىستەپ ساتىلى اتىزعا اينالدىرعان.
  «قازۋ ماشيناسىمەن ادەتتەگى تاۋدى ءبىر كۇندە 800 مەتر قازۋعا بولادى، ياننان قاعىر تاۋىندا 2 قازۋ ماشيناسى ءبىر كۇندە 200 مەتر اينالاسىندا عانا قازا الادى. ءىرى تۇرپاتتى ماشينانى ىستەتۋگە كەلمەيتىن ورىنداردا ادام كۇشى ارقىلى كۇنىنە 20 مەتر اينالاسىندا، كەيبىر وڭىرلەردە ءبىر كۇندە تەك 3 مەتر قازۋ جۇمىسىن ورىندادىق». فۋ يوۋحاي بىلاي دەدى: توپىراقتى ۋجياچۇي، ساڭفاڭگوۋ سياقتى جەرلەردەن تاسىدىق، ونان كەيىن تۇرلىشە جەر تۇزىلىسىنە ساي توپىراقپەن جابۋ ءادىسى، ساتىلاۋ ءادىسىن، شۇقاناق قازۋ ءادىسى، بوگەۋ ءادىسىن پايدالانىپ اعاش ەكتىك.
  «ءۇرىمجىنىڭ قاعىر تاۋى بۇكىلدەي جاسىلدانعان سول كۇندەردى، ەكولوگيالىق ورتاسىنىڭ يگىلىگىن كورگىم كەلەدى»، - دەدى شۇي تۇڭ.


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە