جاڭا حابارلار

ادامدى نەلكتەن قىس ماۋسىمىندا وڭاي ۇيقى باسادى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-11-29 22:45:05  

 كونەلەردە ادامنىڭ كوكتەمدە ۇيقى قىسىپ، كۇزدە قالجىراپ، جازدا مىزعىپ العىسى كەلىپ، ال قىستا ۇيقىسى قانبايدى دەيتىن ءتامسىل بار. بۇل ءتامسىلدىڭ وزىندە بەلگىلى شىندىق جاتقانى داۋسىز. قىس ماۋسىمىندا ءتۇن  ۇزاق، كۇن قىسقا، تەمپەراتۋرا پارقى زور. ەرتە زاماندا ادامداردىڭ تۇرمىس شارت - جاعدايى ەرەكشە جاپالى بولعاندىقتان، ادامدار كۇننىڭ شىعۋىمەن تىرلىگىن باستاپ، كۇننىڭ باتۋىمەن دەمالاتىن، تابيعي كۇننىڭ جارىعىنا قاراي ەڭبەكتەنگەن، جاراتىلىستىق زاڭدىلىققا بويسىنعان، بۇل ءبىر جاعىنان ەڭبەك ەتۋگە قولايلىلىق ءۇشىن بولسا، ەندى ءبىر جاعىنان ادام دەنەسىنىڭ وبيەكتيۆتىك شارت- جاعدايىنا ۇيلەسەتىن ءادىس.كوپتەگەن ادام  قالجىڭداپ››قىسقى ۇيقىعا ‹‹ كەتكەنىن ايتىپ جاتادى. ءاسىلى بۇل ايتىلىمدا قاتە ەمەس. ەندەشە ادامدى نەلكتەن قىس ماۋسىمىندا وڭاي ۇيقى باسادى؟ ادام جىلى قاندىلارعا جاتادى، كەشتە تەمپەراتۋرا تومەندپ، ادام دەنەسىندەگى جىلۋ ۇزدىكسىز سارىپ بولادى، ەگەر جىلى ۇيدە وتىرماسا، نەمەسە ۇيقتاۋ ارقىلى جىلۋدىڭ سارىپ بولۋىن بەلگىلى مولشەردە تەجەمەسە، ارتىق ەنەرگيانىڭ سارىپ بولۋىنا اپارىپ سوعادى.    

 ال قازىرگى تۇرمىس مۇلدە باسقاشا، كوپتەگەن ادام قالاداعى الۋان ءتۇستى جاساندى ساۋلەلەردىڭ اسەرىندە كۇندىز بەن ءتۇندى كوپ ەسكەرمەي، جانىن سالا قىزىمەت ىستەيدى  نەمەسە كوڭىل كوتەرۋ قيمىلدارى كوبەيىپ كەتەدى، بۇعان ارينە دەنساۋلىق مۇمكىندىك بەرمەيدى. ادامزاتتىڭ نەشە ميلليون جىلدان بەرگى بىرتىندەپ وزگەرۋ بارىسىنان كەلگەن گەندىك قاسيەتى بىرنەشە جۇز جىلدىق ونەركاسىپ توڭكەرىسىنىڭ ىقپالىنا وڭايلقتا ۇشىراي قويمايدى. ناعىندا قازىرگى ادامداردىڭ تۇرمىس ريتىمىندەگى كەلەڭسىز ادەتتەر ادامداردىڭ تابيعي زاڭدىلىققا مۇلدە قاراما-قارسى. بۇل قازىرگى كەي اۋرۋ تۇرلەرىنىڭ پايدا بولۋىنىڭ باستى سەبەبى.     ەندەشە ءار كۇنى اناعۇرلىم ۇيلەسىمدى قىزىمەت ءتارتىبى مەن تۇرمىس ريتىمىن قالپتاستىرعاندا قىسقى قالجىراۋدى عىلمي تۇردە جوعالتۋعا بولادى. جۇيەلى تاماقتانۋ، ۇيقىنى قاندىرۋ، قالپتى دەنە شىنىقتىرۋ قاتارلىلار، بۇل سىزدىڭ قىسقى قالجىراۋىڭىزدى جەڭىلدەتەتىن ۇتىمدى ادىس-امالدار.  

   دەنساۋلىقتىڭ اقاۋسىزدىعى ءۇشىن، قىستا كوگونىس -جەمىس جيدەكتەردى تۇتىنۋ مولشەرىن تۇراقتاندىرۋدان سىرت،جانەدە ىلايىقتى مولشەردە دەنەگە قاجەتتى ۋيتاميندەردى تولقتاپ تۇرساق، قالجىراپ شارشاۋدىڭ الدىن الۋعا بولادى. تاعى ءبىر ەسكەرتەرىمىز ازىقتانۋ قۇرلىمىن رەتكە سالۋ كەرەك. ەگەر رۋحىڭىزدى سەرپىلتىپ، بويىڭىزدى سەرگىتەمىن دەسەڭىز وندا ءبىر ستاكان كوفە ءىشىڭىز. كوفەنىڭ قۇرامىنداعى كوفەيىن ادام دەنەسىنە ەنگەننەن كەيىن بەلگىلى ۋاقىتتا بارىپ رولىن ساۋلەلەندىرەدى، ءار ادامنىڭ اس قورتۋىنىڭ ۇقساماۋىنا بايلانىستى كوفەيىن ادام دەنەسىندە قان ارقىلى ۇلكەن ميعا بارىپ بولعانشا شامامەن 10-30 مينوت ۋاقىت كەتەدى، سوندىقتان ءبىر ستاكان كوفە ىشكەننەن كەيىن شامامەن 20 مينۋدتان سوڭ بويىڭ سەرگيدى، ادامدار ءار كۇنى  وزدەرىنىڭ ەڭ قالجىرايتىن مەزگىلىندە، وسى ءبىر ستاكان كوفەنىڭ رولىن تولىق ەسكەرىپ، ەڭ ۇيلەسىمدى ۋاقىتتى تاڭداپ،  ››ارسىز ۇيقى‹‹  كەلەردەن بۇرىن، ءار كۇنگى قىزىمەت ادەتىنە نەگىزدەلىپ 20 مينودتىق ۋاقىت پارقىن ءدال مەڭگەرىپ، ءبىر ستاكان كوفە ارقىلى  وزىنە ىلايىقتى ەنەرگيا قابىلداۋ قاجەت.      سونىمەن بىرگە جەتكىلكتى سۋ ىشۋدى دە قاعىس قالتىرمايمىز كەرەك، سۋ ادام دەنەسىندەگى قاننىڭ جابىسقاقتىعىن، قان اينالىسىن، بۇيرەك قىزىمەتىن، ۇلكەن ميدىڭ وتتەگىن قابىلداۋ رولىن جاقسارتادى، ادامداردىڭ رۋحىن سەرپىلتىپ سەرگىتەدى. قازىر كوپتەگەن ادام قاربالاستىقتا سۋ ىشە ءجۇرۋدى ۇمىتىپ كەتەدى، اسىرەسە قىسقى سۋىق كۇندە سۋىق سۋ ىشسەڭ بويىڭدى دا سۋىتىپ تىتىركەندىرەتىندىكتەن سۋ ىشۋگە زاۋقى دا سوقپاي قالادى. ايتسەدە، وزىڭىزگە ادەمى ءبىر جىلۋ ساقتايتىن ستاكان الىپ، قىزىمەت ۇستەلىڭىزدىڭ كورنەكتى جەرىنە قويىپ قويساڭىز، ارى ىلعي سۋ ءىشۋدى ەسكەرتىپ تۇراتىن، جۇمساق دەتالدى ءتۇسىرىپ الساڭىز، ءوزىڭىز ءۇشىن  ءار كۇنى تۇراقتى ۋاقىتتا سۋ ءىشىپ تۇراتىن جاقسى ادەت قالپتاستىراتىنىڭىز ءسوزسىز.
 


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە