جاڭا حابارلار

اراسان اۋدانىنىڭ جاڭاشا قالا-قالاشىقتاندىرۋ قۇرىلىسى بۇقارانى باقىتتى تۇرمىسقا كەنەلتتى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-12-03 11:40:26  
ستانسيامىزدىڭ تىلشىلەرى لان تيان مەن جاۋ لينانىڭ حابارى: قالا-قالاشىقتانۋ ـــ وسىزاماندانۋدا، ءسوزسىز، باسىپ وتەتىن جول. سوڭعى جىلدارى، اراسان اۋدانى حاربوح قالاشىعى جاڭاشا قالا-قالاشىقتانۋ قۇرىلىسىن ورنىقتى ىلگەرىلەتىپ، ەگىنشى-مالشىلاردى قالاعا كەلىپ، عيماراتقا كوشىپ كىرىپ، كىرىستەرىن ارتتىرىپ، رەفورما جاساپ ەسىك اشۋ بارىسىندا باقىتتى تۇرمىس كەشىرۋگە باستادى جانە كومەكتەستى.
حاربوح قالاشىعى ــ بۇراتالا-اراسان تاسجولىنىڭ ورتا بولەگىنە ورنالاسقان، بۇراتالا قالاسىنان 38 كيلومەتر، اراسان اۋدانىنان 50 كيلومەتر الىس. وزگەشە جاعىراپيالىق ورىنى، حاربوح قالاشىعىنىڭ قالا-قالاشىقتانۋ اياق الىسىن بارىنشا جەدەلدەتتى، 1999-جىلى حاربوح قالاشىعى ىلگەرىندى-كەيىندى مەملەكەت دارەجەلى ەكونوميكالىق امبەباب اشۋداعى ۇلگى قالاشىق جانە رايونىمىزداعى 100 شاعىن قالا-قالاشىق قۇرۋداعى ۇلگى قالاشىقتىڭ ءبىرى بولىپ تۇراقتاندى. حاربوح قالاشىعىنداعى ىنتىماق باقشاسى شاعىن اۋماعىنىڭ تۇرعىنى لۋ شۋەتيڭنىڭ ۇيىنەن ءتىلشى، 75 شارشى مەترلىك ەكى بولمەلىءۇي ىشىنە كۇن نۇرىنىڭ تولىق تۇسەتىنىن، قالاشىقتاعى جىلۋمەن شوعىرلى قامداۋدىڭ ارقاسىندا ءۇي ءىشىنىڭ وتە جىلى ەكەنىن سەزىندى. لۋ شۇەتيڭ تىلشىگە: «بۇرىن قىستا موتوتسيكل مىنەتىنبىز، ءار سەنبى كۇنى كوشە ارالاپ، ءدال شاعان كەزىندەگىدەي-اق كوكونىستەردى مولىنان ساتىپ الاتىنبىز. قازىر مۇلدە باسقاشا، قاجەت ەتكەنىمىزدى دەر كەزىندە بارىپ ساتىپ الامىز»،-دەدى.
لۋ شۋەتيڭ 2011-جىلى ىرعىتى قىستاعىنان قالاشىققا كوشىپ كەلگەن العاشقى توپتاعى قىستاق تۇرعىنى، ول تىلشىگە بىلاي دەدى: «جەرگىلىكتى ورىندا 2011-جىلدان باستاپ بەيقۇت ءۇي سالىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسى اتقارىلدى، مەملەكەت پەن اۆتونوميالى رايون، سونداي-اق وبلىس، اۋدان سايكەستى قارجى ورنالاستىرىپ، ءار بىر ەگىنشى-مالشىعا 34 مىڭ يۋاننان 45 مىڭ يۋانعا دەيىن تۇرلىشە دارەجەدە قوسىمشا قاراجات بەرىپ، ەگىنشى-مالشىلاردىڭ قالاعا كوشىپ كەلۋ قىزعىندىلىعىن بارىنشا ارتتىردى».
2012-جىلى حاربوح قالاشىعى 3-توپتاعى مەملەكەتتىك دامۋ رەفورماسى سىناق ءتۇيىنى قالا-قالاشىعى قاتارىنا كىردى، جەرگىلىكتى ورىن مەملەكەت پەن اۆتونوميالى رايوننىڭ قالا-قالاشىقتاندىرۋ سايكەستى قارجىسىنان پايدالانىپ، ىلگەرىندى-كەيىندى قالا-قالاشىق وزەكتى رايونىنىڭ قۇبىر سۋىن جەتكىزۋ جانە لاس سۋ ىعسىتىرۋ قۇبىر تورابىن جاڭالاۋ، جىلۋمەن شوعىرلى قامداۋ، قالا-قالاشىق تاسجولىن وزگەرتىپ سالۋ سياقتىلاردى ورىنداۋمەن بىرگە، قالاشىقتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ورنى، اۆتوبۋس بەكەتى، قوقىر-قوقسىقتى ءبىر جاقتىلى ەتۋ زاۆودتى سياقتى سايكەستى قۇرىلعى قۇرىلستاردى سالدى. حاربوح قالاشىعى يۇزۇر كوشەسى الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ تۇرعىنى جيا شيياڭنىڭ قان قىسىمىنىڭ جوعارلاۋ اۋىرۋى جانە قانتتى نەسەپ اۋرۋى بار، قالاشىقتاعى دەنساۋلىق ساقتاۋ ورنىنىڭ شارت-جاعدايى جاقسارعاننان كەيىن، ول ءۇيىنىڭ قاسىنان كۇندەلىك ەمدەلۋ تيىمدىلىگىنەن يگىلىكتەندى. جيا شيياڭ: «بۇرىن ءدارىنى بۇراتالا وبلىستىق حالىق شيپاحاناسىنان الاتىنمىن، قازىر قالاشىقتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ورنىنان الامىن، قالاشىقتىڭ شارت-جاعدايى دا جاقسى، ايىنا ءبىر رەت بارىپ ساتىپ الامىن، قالاشىقتا دەنساۋلىعىمدى تەكسەرتۋىمە دە وتە قولايلى بولدى»،-دەدى.
قازىر، حاربوح قالاشىعىنداعى تۇراقتى حالىق سانى 2011-جىلداعى 3 مىڭ 500 ادامنان مولايىپ، 10 مىڭ ادامنان استى. قالا-قالاشىقتانۋ مولشەرى دە %22.6 تەن جوعارلاپ %46 كە جەتتى. حاربوح قالاشىعىنىڭ ورىنباسار باستىعى جين حاي تانىستىرىپ بىلاي دەدى: «قازىر قالاشىقتاعى كوشەلەرگە تۇگەل اسفاليت جاتقىزىلدى، نەگىزگى جولدارعا شام ورناتىلدى. كەلەر جىلى الدىمەن، قالا-قالاشىقتاعى لاشىقتى وڭىردى وزگەرتىپ، تۇرعىن ءۇي سالىپ، نەگىزدىك قۇرىلعىلاردى تولىقتايمىز، ونان سوڭ، ەگىن-مال شارۋاشىلىق قىستاق-اترەتىندە اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتامىز. مۇندا ءار قانداي قارجى تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس قاجەتىنە جۇمسالىپ، تۇرعىندار دا قالا-قالاشىقتاعى وزگەرىستى، سونداي-اق رەفورما جاساپ ەسىك اشقان 40 جىلداعى زور وزگەرىستى شىنايى سەزىنەتىن بولادى».

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە