جاڭا حابارلار

جەر-جەر ءتۇرلى شارانى قاتار قولدانىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ جەتىستىگىن بەكەمدەدى جانە جوعارلاتتى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-12-07 10:55:24  
ستانسيامىزدىڭ حابارى: باس شۋجي شي جينپيڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ قىزمەتىنىڭ شىنايى جۇرگىزىلۋىنە، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ بارىسىنىڭ تىڭعىلىقتى ورىستەتىلۋىنە، كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ ناتيجەسىنىڭ ناقتىلى بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ ونىمدىلىگىن حالىقتىڭ شىن مانىندە مويىنداۋىنا، امالياتتىڭ جانە تاريحتىڭ سىنىنان وتۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. جەر-جەردەگى ءار دارەجەلى پارتكومدار مەن حالىق ۇكىمەتتەرىنىڭ قۇلشىنۋىندا، رايونىمىزداعى ءىشىنارا كەدەي اۋداندار كەدەيلىك قالپاعىن ءساتتى الىپ تاستادى. قازىر، جەر-جەر ءتۇرلى شارانى قاتار قولدانىپ، كەدەيلەردى تۇرگە ايىرىپ سۇيەمەلدەپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلعان بۇقارانىڭ كىرىسىن ۇزدىكسىز ارتتىرىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ جەتىستىگىن جاپپاي بەكەمدەدى جانە جوعارلاتتى.
11-ايدىڭ 29-كۇنى، موري قازاق اۆتونوميالى اۋدانىنداعى يا-جى-دا اۋ جابدىقتارىن ءوندىرۋ شەكتى سەرىكتەستىگىندەگى 20 نەشە جۇمىسشى اۋ جابدىقتارىن جاساۋمەن قاربالاس بولدى، بۇلاردىڭ بارلىعى بۇرىن سول ماڭداعى اۋىل-قالاشىقتارداعى كەدەي وتباسىنىڭ مۇشەلەرى ەدى. بوستان اۋىلىنان بارعان مۇراتجان، بۇرىن جۇبايى ەكەۋىنىڭ مال باعۋعا سۇيەنەتىنىن، كىرىستەرىنىڭ وتە تومەن بولعانىن، قازىر ونەركاسىپ جۇمىسىشىنا اينالىپ، ەكەۋىنىڭ ايىنا 6 مىڭ يۋان ەڭبەكاقى الاتىندارىن ايتا كەلىپ: «قازىر ەڭبەكاقىمىز بارعان سايىن جوعارلادى، جاقسى ىستەۋگە كۇش سالامىز، تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقساراتىن بولادى»،-دەدى.
2016-جىلى، موري قازاق اۆتونوميالى اۋدانى 25 جىلدىق اۋ جابدىعىن جاساۋ تاجىريبەسىنە يە شىنجىنداعى يا-جى-دا اۋ جابدىعىن ءوندىرۋ شەكتى سەرىكتەستىگىن ەنگىزىپ، «جەتەكشى كاسىپورىن، كاسىپتىك كووپەراتيۆ جانە ەگىنشى-مالشى وتباسىن» بىرلەستىرگەن تيجارات فورماسىن قولدانىپ، كەدەيلەردىڭ كاسىپتەنىپ، كىرىسىن ارتتىرۋ اياق الىسىن جەبەدى، ەكى جىلدان بەرى، سەرىكتەستىك بوستان، شوقپارتاس، ءشورىن اۋىلدارىندا 9 مانەرلەۋ ءتۇيىنىن اشىپ، 500 گە جۋىق كەدەيدى سول جەردىڭ وزىندە، جاقىن ماڭنان كاسىپتەنۋگە جەتەكتەدى.
سوڭعى جىلداردان بەرى، موري قازاق اۆتونوميالى اۋدانى قۇرىلىمدى رەتتەۋ، مەحانيزىم بەلگىلەۋ، ساياسات شىعارۋ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ قىزمەتىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتتى، قازىر كەدەي حالىق سانى تۇگەل كەدەيلىكتەن قۇتىلۋ، 7 كەدەي قىستاقتىڭ كوللەكتيۆ كىرىسى تۇگەل 50 مىڭ يۋاننان اسۋ نىساناسىن ورىندادى. قازىر، جەرگىلىكتى ورىن كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، تۇراقتى كومەكتەسىپ سۇيەمەلدەۋ، باسقا سالادا كاسىپتەندىرۋدى، قامتاماسىزداندىرۋدى ارتتىرۋ سياقتى ءتۇرلى شارانى قاتار قولدانىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدىڭ جەتىستىگىن جاپپاي بەكەمدەدى. موري قازاق اۆتونوميالى اۋداننىڭ ورىنباسار اكىمى سەرىك بىلاي دەدى: «قامتاماسىزداندىرۋ قىزمەتىن ءتۇيىندى مىقتى يگەرىپ، كەدەي وتباسىن تۇرعىن ۇيمەن قامداپ، ەمدەۋ جاعىندا قىزمەت وتەۋدى كۇشەيتىپ، وتباسىلارىنا وتباسى شيپاگەرىن ورنالاستىرىپ، اۋداندىق شيپاحانا مەن اۋىلدىق شيپاحانادا ءبىر ورىندا قىزمەت وتەۋدى جۇزەگە اسىردىق، كەدەيلەردىڭ اۋرۋحانادا جاتۋ اقىسىن تۇگەل كەشىرىم ەتىپ، ەسەپتەن كوتەرۋ سالىستىرماسىن %90 تەن اسىرىپ، كەدەيلەردىڭ قايتادان كەدەيلەسۋىنەن ساقتانۋ نەگىزىن ءتۇيىندى بەكەمدەدىك».
كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ جەتىستىگىن بەكەمدەۋدىڭ ءتۇيىنى ـــ كاسىپتىڭ دامۋىن جەبەپ، كەدەي بۇقارانى كىرىسىن ۇزاق مەرزىمدى ورنىقتى ارتتىرۋدىڭ جولمەن قامداۋ بولىپ تابىلادى. اراتۇرىك اۋدانى 2015-جىلى، كەدەي اۋدان قالپاعىن الىپ تاستادى. قازىرگە دەيىن، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ساياساتىنان ۇزدىكسىز يگىلىكتەنىپ وتىرعان ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتشكا تاراتىلعان ءبىر مىڭ 60 كەدەي وتباسىندا 3 مىڭ 181 ادام بار. بيىل، اراتۇرىك اۋدانى ءوندىرىس ماتەريالىن ءبىر تۇتاس ساتىپ الۋ، قازىنا قوسىمشا قاراجاتى سياقتى تاسىلدەردەن پايدالانىپ، ساۋىن تۇيە باعىمشىلىعىن ءتۇيىندى سۇيەمەلدەپ، نىعايتىپ، ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتشكا تاراتىلعان كەدەيلىكتەن قۇتىلعان وتباسىنا ءبىر مىڭ 150 ساۋىن تۇيە ساتىپ الىپ بەرۋمەن بىرگە، حىناننىڭ شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قولباسشىلىق شتابىمەن ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ كەلىسىمىنە قول قويىپ، تۇيە ءسۇتىن مانەرلەۋ كاسىپورىنى ـــ جۇڭ-تو سەرىكتەستىگىن ەنگىزىپ، قىستاق تۇرعىندارىن تۇيە باعىمشىلىق كووپەراتيۆىن قۇرۋعا باستاپ، «سەرىكتەستىك، بازا، كووپەراتيۆ جانە ەگىنشى-مالشى وتباسىن» ۇشتاستىرۋ فورماسىن قولدانىپ، تۇيە باعىمشىلىعى كاسىبىن دامىتتى. قازىر، اراتۇرىك اۋدانىنداعى تۇيەنىڭ جالپى سانى 3 مىڭنان اسادى، تۇيە باعىمشىلىعى كاسىبى دە بىرتىندەپ كولەم قالىپتاستىردى، تۇتاس اۋدانداعى تۇيە باعىمشىلىق كووپەراتيۆىنە مۇشە بولعان مالشىلاردىڭ ءار قايسىنىڭ كىرىسى 2 مىڭ 500 يۋان اينالاسىندا جوعارلايدى دەپ مەجەلەنىپ وتىر. اراتۇرىك اۋدانىنىڭ باي اۋىلىنداعى تۇيە باعاتىن مالشى نۇرالي قاسىم: «تۇيە باعۋ ارقىلى كىرىسىمىزدى ارتتىرىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلىپ، اۋقاتتاندىق»،-دەدى.
كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ جەتىستىگىن بەكەمدەۋ ءۇشىن، رايونىمىزدىڭ جەر-جەرى تاعى قايتادان كەدەيلەسۋدىڭ الدىن الۋ مەن تەجەۋدى ءتۇيىندى مىقتى يگەرىپ، وڭاي قايتا كەدەيلەسەتىندەردى مەرزىم بويىنشا تەكسەرىپ، تۇرگە ايىرىپ سۇيەمەلدەپ، قايتا كەدەيلەسۋ قاتەرىن تومەندەتتى. نيا اۋدانى رۋحيا اۋىلى يىڭى وستەڭ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ياسىنجان ۇبۇلدىڭ اكەسى قايتىس بولىپ كەتكەن، شەشەسىنىڭ سالماقتى قانتتى نەسەپ اۋىرۋى بولعاندىقتان، سىرتقا شىعىپ ەڭبەك ىستەي المايتىن، سوندىقتان دا وسى وتباسى قىستاقتاعى وڭاي قايتا كەدەيلەسەتىن وتباسى دەپ بەلگىلەندى. ارحيۆ تۇرعىزىپ، ءبىر-بىرلەپ تەكسەرىپ انىقتاۋ جانە حاۋىپ-قاتەردىڭ دارەجەسىن باعالاۋ ارقىلى، اۋدان، اۋىل، قىستاق سىندى 3 دارەجەلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ تاراۋى ياسىنجان ۇبۇلدىڭ وتباسىنىڭ ناقتىلى احۋالىنا «جان-جاقتىلى تەكسەرۋ» جۇرگىزدى، شەشەسى مەملەكەتتىڭ ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىزداندىرۋ سياساتىنان جالعاستى يگىلىكتەنۋمەن بىرگە، ونىڭ ەمدەۋ قاراجاتىنىڭ ءبىر ءبولىمى اۋىل-قىستاق ەمدەۋ قامسىزاندىرۋىنان بەرىلەتىن بولدى. مۇنان سىرت، وعان كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋگە بەرىلەتىن قوي تاراتىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قوراسىن سالىپ بەرۋدى ماقۇلدادى، قىستاق تۇرعىندار كوميتەتى تاعى ياسىنجان ۇبۇلدى كاسىپتەنۋ كۋرىسىنا قاتىناسىپ، بىرەر ونەردى يگەرۋگە شابىتتاندىردى. بيىل ول اسپازدىق ونەردى يگەرىپ، كوشە بويى دۇكەنىنەن بىرەۋىن جالعا الىپ، اسحانا اشتى، وسىنىڭ ارقاسىندا كىرىسى كورنەكتى ارتتى. ياسىنجان ۇبۇل: «اسحانا اشقاننان بەرى، ايىنا 3 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزەم، مۇنىڭ ۇشتەن ءبىرىن شەشەمنىڭ ەمدەلۋ قاراجاتىنا جۇمسايمىن، قالعانىن ەسەپتەگەندە، جىلىنا 10 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزەدى ەكەنمىن. قۇلشىنا ىستەپ، بۇرىنعىدان دا كوپ اقشا تاۋىپ، كەيىن باعىمشىلىق كاسىبىن دامىتپاقشىمىن»،-دەدى.

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە