جاڭا حابارلار

قوعامنىڭ ادىلدىگىن، ادىلەتتىگىن قورعاۋشى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-12-30 10:56:21  
ستانسيامىزدىڭ تىلشىلەرى حى في مەن ديڭ جيەنان جازعان اقپاراتتىق ارناۋلى حابار: 12-ايدىڭ 18-كۇنى رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى بەيجيڭدە سالتاناتتى اشىلدى، جينالىستا پارتيا ورتالىق كوميتەتى، مەملەكەتتىك كەڭەس 100 جولداسقا رەفورما اتويشىلارى اتاعىن بەرىپ، رەفورما اتويشىلارى مەدالىن تاقتى: «قوعامنىڭ ادىلدىگى مەن پەن ادىلەتتىگىن قورعاعان ۇلگىلى پروكۋرور جاڭ بياۋ وسىلاردىڭ ءبىرى» شينجياڭعا قايتا ورالعان جاڭ بياۋ جينالىسقا قاتىناسقان كەزدەگى جاعدايدى ەسكە العاندا كوڭىل-كۇيى باياعىسىنشا تەبىرەنىپ بىلاي دەدى: «پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ ادىلدىكتى،ادىلەتتىكتى قورعاعان ۇلگى پروكۋرور» رەفورما اتويشىسى اتاعىن بەرۋى ماعان ەرەكشە شابىت جانە دەمەۋ بولدى، سونىمەن بىرگە بۇل شينجياڭنىڭ پروكۋراتۋراسىن تولىق تۇراقتاندىرۋ ەسەپتەلەدى! ءدال وسى ساتتە، مەن ءالى دە تەبىرەنىپ تۇرمىن، بۇل داڭىق توتەنشە قاستەرلى!»
بيىل 67 جاستاعى جاڭ بياۋ زەينەتكە شىعۋدان بۇرىن شىحىزى قالالىق حالىق پروكۋراتۋراسى تۇرمە باقىلاۋ ورنى تەكسەرۋ ءبولىمىنىڭ پروكۋرورى بولاتىن. 1980-جىلى پروكۋرورلار قوسىنىنا كىرگەننەن 2011-جىلى زەينەتكە شىققانعا دەيىنگى 32 جىلدا، جاڭ بياۋ قىلمىس جازاسىن وتەپ جاتقانداردىڭ جازاسىن جەڭىلدەتۋدى تەكسەرۋگە، شارتتى بوساتۋ ماتەريالىنان 7 مىڭ 600 نۇسقاسىن جازۋعا قاتىناسىپ، ءٴبىر رەت تە قاتەلىك شىعارمادى، ونى اشكەرەلەپ مالىمدەگەن بىردە-بىرەۋ بولمادى؛ ول قاماۋدا جاتقانداردىڭ ارىزىنان، اشكەرەلەپ مالىمدەۋ دەلوسىنان 21 ىن ءبىتىرىپ، جازا وتەپ جاتقان 9 ادامنىڭ جازا مەرزىمىن ەسەپتەۋدەگى قاتەلىكتى تۇزەتتى.
2007-جىلى جاڭ بياۋ جازا مەرزىمىن وتەپ جاتقان ءبىر ادامنىڭ ۇكىمگە مويىنسال بولماي، ءوزىن قىلمىسسىز دەپ ارىز بەرگەن دەلوسىن قاراعاننان كەيىن، 5 جىل ۋاقىت جۇمساپ، دەلوداعى كۇماندى ماسەلەردى قايتا-قايتا قاراپ، تەكسەرىپ، سوڭىندا ارىز بەرىۋشىنى قىلمىسسىز دەپ اقتاپ شىقتى. جاڭ بياۋ قاتىستى دەلونى قايتا قاراۋ بارىسىندا زاڭسىز فاكتىلەردى كۇشىنەن قالدىرۋ ءتارتىبىن ىسكە قوسۋدى ىلگەرىلەتتى، مۇنى زاڭ سالاسى ناقاق، قاتە دەلولاردىڭ الدىن الۋدا باعدارلاۋىش سيپاتتى ماڭىز الادى دەپ قاراپ، وعان «ناقاق، قاتە دەلولاردى قالپىنا كەلتىرگەن پەردە ارتىنداعى قاھارمان» دەگەن اتاق بەردى.
ەڭ جوعارى حالىق پروكۋراتۋراسى كەزىندە جاڭ بياۋعا «مەملەكەتتىك ۇلگىلى پروكۋرور» اتاعىن، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم وعان «اۆتونوميالى رايوننىڭ تاڭداۋلى پارتيا مۇشەسى» اتاعىن بەرگەن، 2013-جىلى، جاڭ بياۋ مەملەكەت بويىنشا 10 تاڭداۋلى زاڭمەن جونگە سالۋشىنىڭ ءبىرى» بولىپ باعالاندى. «ادالدىق، تالىقپاي تالپىنۋ، ارقالاۋ، ۇلەس قوسۋ» سىندى جاڭ بياۋ رۋحى بۇكىل شينجياڭداعى پروكۋراتۋرا ورگاندارى مەن بارلىق پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى اراسىندا ءامالياتتان وتكىزىلدى.
جاڭ بياۋدان ۇيرەنۋ ءۇشىن، اۆتونوميالى رايوندىق پروكۋراتۋرا، شىحىزى قالالىق حالىق پروكۋراتۋراسى جاڭ بياۋدى ەرەكشە ۇسىنىس ەتىلگەن پروكرورلىققا ءۇسىنىس ەتتى، سونداي-اق ونىڭ اتىمەن  ارناۋلى كەڭسە قۇرىپ، شينجياڭداعى ءٴارقايسى تۇرمە باقىلاۋ ورىندارىندا «جاڭ بياۋ جۇمىس ورنىن» قۇردى. شىحىزى قالالىق حالىق پروكۋراتۋراسى پارتگرۋپپاسىنىڭ شۋجيى، باس پروكۋرورى ياڭ چيانشىڭ بىلاي دەدى: «جاڭ بياۋدىڭ وسى داڭقى ونىڭ زاڭنىڭ ادىلدىگىنە دەگەن سەنىمى مەن بەكىمىنەن، ءارى مۇقيات، سابىرلى جانە ىقىلاستى مىنەزىنەن كەلگەن، قىزمەتتەسى رەتىندە، ءبىز ونى ماقتان تۇتامىز!».
2016-جىلى جاڭ بياۋ ەرەكشە ۇسىنىس ەتىلگەن پروكۋرور سالاۋاتىمەن، اۆتونوميالى رايوندىق پروكۋراتۋرا ايىپتاۋ تەكسەرۋ باسقارماسىنا سەلبەسىپ، ءبىر رەتكى كۇدىكتى، قيىن قىلمىستىق ىستەر ارىز-شاعىم دەلوسىن بىتىرەدى، بۇل دەلونىڭ ءبىتىرۋ ۋاقىتى ۇزاق، دەلو جاعدايى كۇردەلى ەدى، جاسى جەتپىسكە تاياپ قالعان جاڭ بياۋ دەلو گرۋپپاسىنداعىلارعا ىلەسىپ، كوپ جەردى ارالاپ، دەلو جاعدايىن بىرگە رەتتەسىپ، تەكسەرۋ بەتالىسىن تۇراقتاندىرىپ، اقىرى ماڭىزدى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزەدى. وسى دەلونى بىتىرۋگە قاتىناسقان اۆتونوميالى رايوندىق حالىق پروكۋراتۋراسى ايىپتاۋ ارىز-شاعىم باسقارماسىنىڭ ورىنباسار باستىعى راميلا مامەت بىلاي دەدى: «پروكۋرور جاڭ بياۋدىڭ ارقاسىندا، ءبىز بۇقارانىڭ كۇتكەن ءۇمىتىنىڭ الدىندا، قايسى باعىتتا ۇزدىكسىز العا ۇمتىلۋ كەرەك ەكەندىگىن اناعۇرلىم تەرەڭ تانىپ جەتتىك».
زاڭ ــ مەملەكەتتى جونگە سالۋدا ماڭىزدى رول اتقارادى. داڭقتىڭ استارىندا، جاڭ بياۋدىڭ 40 جىلعا جۋىق ءٴادىليانىڭ ادىلدىگى مەن قوعامنىڭ ادىلدىگىنە، ادىلەتتىگىنە دەگەن تاباندىلىعى جاتىر. كوممۋنيست سالاۋاتىمەن، جاڭ بياۋ، وسىنداي داڭقتى، ۇلگىلى پروكۋرور قاسيەتىن ماڭگى ساقتاپ، پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ قوعامنىڭ ادىلدىگىن، ادىلەتتىگىن قورعاۋ رۋحىن ساۋلەلەندىرە تۇسەتىندىگىن ايتا كەلىپ بىلاي دەدى: «رەفورما اتويشىلارى ەڭ قاسيەتتى داڭىق، وسى داڭىق ماعان شابىت بەردى، مەن بۇدان كەيىن دە ەندى قالعان ومىرىمدە قوعامنىڭ ادىلدىگىن،ادىلەتتىگىن قورعايمىن!».

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە