باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

«كەشەندى شارانى» ويداعىداي اتقارىپ، قوعام ورنىقتىلىعىن ۇزدىكسىز كۇش سالا قورعايىق

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2017-04-26 18:14:04  

قىزمەتتى تىڭعىلىقتى ىستەپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ مەن  ورنىقتىلىقتى قورعاۋعا بەرىك نەگىز قالايىق
سۇي يۇنيان

باس شۋجي شي جينپيڭ مەملەكەتتىك 12 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 5 - ءماجىلىسى كەزىندە شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ تالقىسىنا قاتىناسقاندا ورنىقتىلىقتى قورعاۋدى ساياسي جاۋاپكەرشىلىك ەتۋگە تاباندى بولىپ، ەرتە باستان، ۇساق ىستەن، جەدەل تۇردە، ويداعىداي يگەرۋدى تياناق ەتىپ، ۇزاق بولاشاقتىق جوبا - جوسپار جاساپ، نەگىزدى بەكەمدەۋ شارالارىن اتقارىپ، باياندى تىنىشتىق اۋقىمىن ساقتاپ، باياندى بيلىكتى جۇزەگە اسىرۋدى باسا دارىپتەدى.
قازىرگى تاڭدا شينجياڭنىڭ جەر - جەرىنەن، تاراۋلارىنان ءار ۇلت كادر - جۇرتشىلىعىنىڭ قوعام ورنىقتىلىعىن قورعاۋ ءۇشىن قۇلشىنىس جاساپ جاتقاندىعىن كورۋگە بولادى. ورنىقتىلىقتى قورعاۋ قىزمەتتەرى تىڭعىلىقتى ورىستەتىلۋدە، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ جوعارى دەڭگەيلى جوباسى، ءتۇزىلىسى مەن مەحانيزمى، سوققى بەرۋ جانە ساقتانۋ شارالارى لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ قوعامدىق نەگىزى مەن نەگىزگى ساتى نەگىزىن بەكەمدەي ءتۇستى.
يدەولوگيا سالاسىندا «ءۇش ءتۇرلى كۇشتىڭ» زيانىن پاش ەتۋ، «ەكىبەتكەي ادامداردىڭ» شىنايى كەيىپ - كەسپىرىن اشكەرەلەۋ، مەكەننىڭ تىنىشتىعى مەن جاراسىمدىلىعىن بىرگە قورعاۋ لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ يدەيالىق جانە بۇقارالىق نەگىزىن سومدادى.
زورلىقتى كۇش لاڭكەستەرىنەن بىرەۋىن تۇتقىنداۋ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك توپتارىنان بىرەۋىن تالقانداۋ لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋ قىزمەتىندەگى جەڭىس حابارى سانالادى، سونىمەن بىرگە قاتاڭ ساقتانىپ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك قىلمىستارى جورگەگىندە تۇنشىقتىرىلدى؛ «ۇشقارىلىقتى الاستاۋ» تاربيەسى ىشكەرىلەي قانات جايدىرىلىپ، بۇرمالانعان رۋحتار قۇتقارىلىپ، ءتىپتى كوپ بۇقارا تاربيەلەندى؛ ءۇن قاتۋ، پوزيتسيا ءبىلدىرۋ ارقىلى ءتىپتى كوپ ادام قىراعىلىقتى ارتتىرىپ، «ءۇش ءتۇرلى كۇشكە» سوعىس جاريالاۋعا جەتەكتەلىپ، ءتىپتى كوپ «ەكىبەتكەي ادامدار» تازالاندى؛ زاڭمەن جونگە سالۋ تاربيەسى بار كۇشپەن قانات جايدىرىلىپ، شينجياڭدى زاڭمەن جونگە سالۋ ءداۋىردىڭ اسقاق ۇنىنە اينالدىرىلدى... بۇلار شينجياڭنىڭ باس نىسانانى ىسكە اسىرۋىنا كەرپىش بولىپ قالانۋدا.
نەگىزدى تىڭعىلىقتى بەكەمدەپ، «كەشەندى شارانى» ءبىر باستان ويداعىداي اتقارىپ، قۇرىشتاي بەرىك ەرىك، جاۋاپكەرشىلىك، ءىس - ارەكەت ارقىلى وتاننىڭ تۇتاستىعىن، ۇلتتاردىڭ ىنتىماعىن قورعاپ، شينجياڭنىڭ قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىعىنىڭ شەشۋشى شايقاسىن جۇرگىزىپ، تولىق جەڭىسكە جەتپەيىنشە، استە، العان بەتتەن قايتپاۋ كەرەك.
«پارتيانىڭ قولباسشىلىعىنا باعىنىپ، جەڭىستى شايقاس جۇرگىزىپ، تاڭداۋلى ستيلدى ساقتايمىز»... رەتتى ساپ كوز تارتىپ، جاۋىنگەرلىك تۋ جالت - جۇلت ەتتى، 19 - ساۋىردەن 21 - ساۋىرگە دەيىن اقسۋ ايماعى 3 كۇن بويى قارۋلى جيىلىس وتكىزدى، وعان قوعام حاۋىپسىزدىگى، قارۋلى ساقشى سياقتى ورنىقتىلىقتى ساقتاۋشى كۇشتەردەن نەشە مىڭ ادام قاتىناستى. جىل باسىنان بەرى، شينجياڭنىڭ جەر - جەرىندەگى ورنىقتىلىقتى ساقتاۋشى كۇشتەر ىركەس - تىركەس سەرت بەرۋ جينالىسى، قارۋلى جيىلىس سياقتى ارەكەتتەر وتكىزىپ، قوعام ورنىقتىلىعىن قورعاپ، زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرىنە سوققى بەرىپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ ءومىرى مەن مال - مۇلكىنىڭ حاۋىپسىزدىگىن جانە وتاننىڭ تۇتاستىعىن قورعاۋ بەكىمى مەن قابىلەتىن ايگىلەدى.
شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم، ۇكىمەت ءار ۇلت جۇرتشىلىعىن ىنتىماقتاستىرىپ، ءار ۇلت جۇرتشىلىعىنا ارقا سۇيەپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىم - ورنالاستىرۋىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، پارتيانىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىنا تاباندى بولىپ، باس نىسانانى تىعىز ارقاۋ ەتىپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ «كەشەندى شارالارىن» ويداعىداي اتقاردى.
ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 9 - كەزەكتى كوميتەتىنىڭ ەكىنشى جالپى (كەڭەيتىلگەن) ماجىلىسىندە قوعامدىق جالپى جاعدايدىڭ ورنىقتىلىعىن قورعاۋ باسا دارىپتەلدى.
ۇزدىكسىز ورىستەتىلۋ ۇستىندەگى قاتاڭ سوققى بەرۋ ارناۋلى كۇرەسىندە ەرتە باستان، ۇساق ىستەن، جەدەل تۇردە، ويداعىداي يگەرۋ تياناق ەتىلىپ، قاتاڭ سوققى بەرۋ، رەتكە سالۋ ىشكەرىلەي ورىستەتىلىپ، ءتۇپ تامىرى قازىلىپ، ءورىسى تارىلىپ، ادا − كۇدە الاستالىپ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك توپتارى مەن زورلىقتى كۇش لاڭكەستەرگە دالمە - ءدال، كۇيرەتە سوققى بەرىلىپ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستەردىڭ ەلەۋرەگەن جەلىگىنە پارمەندى سوققى جاسالىپ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستەردىڭ ءوسىپ - ءوربۋ كەڭىستىگى تارايتىلدى. سونىمەن بىرگە كەمەلدەنۋ ۇستىندەگى قوعامدىق جاعدايدى تىزگىندەۋ جۇيەسى جەر - جەردىڭ توتەنشە جاعدايدى ءبىر جاقتى ەتۋ قابىلەتىن كوتەرىپ، حالىق جۇرتشىلىعىنىڭ حاۋىپسىزدىك سەزىمىن ۇزبەي نىعايتتى.
«ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» بويىنشا قىستاقتا تۇرۋ قىزمەتى مەن «ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى» قيمىلى ىشكەرىلەي ورىستەتىلىپ، نەگىزگى ساتىنى يگەرۋ، نەگىزدى بەكەمدەۋ، جۇرتشىلىقتى جۇمىلدىرۋ، بۇقاراعا قىزمەت ەتۋ ارقىلى شينجياڭنىڭ قوعام جاراسىمدىلىعى مەن ورنىقتىلىعىنا بەرىك نەگىز قالاندى.
شينجياڭدا ءدىني ۇشقارىلىق لاڭكەستىكتىڭ ءتۇپ تامىرى بولىپ وتىر. «شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ ۇشقارىلىقتى الاستاۋ ەرەجەسى» 1 - ساۋىردە رەسمي اتقارىلا باستاپ، «ۇشقارىلىقتى الاستاۋ» قىزمەتىنىڭ قابىلەتى مەن دەڭگەيىن كوتەرۋگە پارمەندى زاڭدىق كەپىلدىك ازىرلەپ، «ۇشقارىلىقتى الاستاۋ» جونىندەگى ۇگىت - تاربيە قىزمەتىن جاقسى ىستەۋدىڭ بەرىك تۇتقاسىنا اينالدى. اۆتونوميالى رايوندىق اۆتونوميالى رايوندى زاڭمەن جونگە سالۋ كەڭسەسى «ۇشقارىلىقتى الاستاۋ ەرەجەسى» تۋرالى ۇيعۇر، حانزۋ تىلدەرىندە 10 مىڭ دانادان اسا ۇگىت ماتەريالىن باستىرىپ، ءار دارەجەلى «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قيمىلى بويىنشا قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتتەرىنە تاراتىپ، قىزمەت اترەتىنىڭ ءبىرىنشى شەپتە بولۋ، بۇقارامەن قويان - قولتىق ارالاسۋ، نەگىزگى ساتىداعى جۇرتشىلىقتى ۇگىتتەۋ، تاربيەلەۋ قىزمەتىن جۇرگىزۋى قولايلى بولۋ سياقتى ءتيىمدى شارتتارىن تولىق پايدالانىپ، زاڭدىق ۇگىتتىڭ «سوڭعى ءبىر شاقىرىمىن» ىركىلىسسىزدەندىردى.
ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا كەريا اۋدانى جاي اۋىلدىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، اۋىل باستىعى وبۇلقاسىم ءماتتۇرسىن جازعان «ۇيعۇر باۋىرلاستارعا جولدانعان ويانۋ حاتى» جاريالانعاننان كەيىن، قالىڭ ۇيعۇر كادر - جۇرتشىلىعى ۇزدىكسىز ءۇن قاتىپ، پوزيتسيا ءبىلدىرىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنا، ۇلى وتانعا العىس ايتىپ، «ءۇش ءتۇرلى كۇشپەن» كۇرەس جۇرگىزۋ بەكىمىن ايگىلەپ، ءتىپتى كوپ كادر - جۇرتشىلىقتى جاۋعا نالەت ايتىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ حالىقتىق كۇرسىنە ات سالىسۋعا ۇندەدى جانە جەتەكتەدى، ءسويتىپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ يدەيالىق نەگىزى ۇزدىكسىز بەكەمدەلدى. 11 - ساۋىردەن باستاپ اۆتونوميالى رايونىمىزداعى ءار ۇلت، ءار سالا «پارتيانى قىزۋ ءسۇيۋ، وتاندى قىزۋ ءسۇيۋ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى شاڭىراعىن قىزۋ ءسۇيۋ، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ، زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋ» تاقىرىبىنداعى ءۇن قاتۋ، پوزيتسيا ءبىلدىرۋ جەلىلەس قيمىلدارىن وتكىزىپ، «ءۇش ءتۇرلى كۇشتىڭ» جيرەنىشتى قىلمىستارى پاش ەتىلىپ جانە وعان تويتارىس بەرىلىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن جەبەپ، قوعام ورنىقتىلىعىن ىسكە اسىرۋ كۇشتى تىلەگىن ءبىلدىردى. 15 - ساۋىردە شينجياڭ گازەتى حوتان ايماعىنداعى ۇيعۇر اقىن - جازۋشىلاردىڭ «ۇيعۇر باۋىرلاستارعا اشىق حاتىنىڭ» تولىق نۇسقاسىن جاريالاپ، قالىڭ ۇيعۇر - كادر جۇرتشىلىعىن قىراعىلىقتى ارتتىرىپ، جۇرەكتىلىكپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىقتى ىسكە اسىرۋعا كۇش قوسۋعا ۇندەدى. 20 - ساۋىردە اۆتونوميالى رايوننىڭ ساياسي - زاڭ سالاسىنداعى تاڭداۋلى 100 ۇيعۇر كادر - ساقشى بىرگە حات جازىپ، پارتياعا، مەملەكەتكە، حالىققا ادال بولىپ، «ءۇش ءتۇرلى كۇشكە» جاپپاي سوعىس اشۋعا بەل بۋعان بەكىمى مەن سەنىمىن ايگىلەدى.
14 - ساۋىردە 2 - رەتكى «مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى جونىندەگى جالپى حالىقتىق تاربيە كۇنىنە» وراي، بۇكىل شينجياڭداعى 400 مىڭ ۇكىمەت قىزمەتكەرى «مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى جونىندەگى جالپى حالىقتىق تاربيە كۇنى» بىلىمدەرى تۋرالى جازباشا جاۋاپ بەرۋ قيمىلىنا قاتىناستى، ءار ۇلت ازاماتتارىنىڭ، اسىرەسە، مەملەكەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەملەكەت حاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ تانىمى ونان سايىن كۇشەيە ءتۇستى.
لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ حالىقتىق سوعىسىندا شابۋىلداۋ مەن ساقتانۋعا قاتار ءمان بەرىلگەن «كەشەندى شارا» ۇزدىكسىز ايبار تانىتىپ، جالپى حالىقتىڭ «ورنىقتىلىقپەن قاتىسسىز ادام جانە ءىس بولمايدى» دەگەن ورنىقتىلىقتى قورعاۋ تانىمى ۇزبەي تەرەڭدەپ كەلەدى.

ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم