باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

شي جينپيڭ ا ق ش، فرانسيا، جاپونيا ەلدەرىنىڭ باسشىلارىمەن جەكە - جەكە كەزدەستى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2017-07-10 19:53:01  

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 8 - شىلدەدە گەرمانيانىڭ گامبۋرگىنەن بەرگەن حابارى. 8 - شىلدە كۇنى مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ 20 ەل توبى باسشىلارىنىڭ گامبۋرگتەگى باس قوسۋىنىڭ جابىلۋ ماجىلىسىنە قاتىناسقان سوڭ، ا ق ش زۇڭتۇڭى ترامپپەن كەزدەسىپ، جۇڭگو - ا ق ش قاتىناسى مەن بىرگە نازار اۋدارىپ وتىرعان كەلەلى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ماسەلەلەر جونىندە ىشكەرىلەي پىكىر اۋىستىردى.
  شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: مار - ا - لاگو شارۋا قوجالىعىنداعى كەزدەسۋدەن بەرى، تاراپتاردىڭ جۇمىس توبى ەكى ەل باسشىلارى كەلىسكەن ورتاق تانىم بويىنشا، ەكى ەلدىڭ ءار سالاداعى اۋىس - كۇيىسى مەن سەلبەستىگىن جەبەۋدە تىڭ ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزدى. كەلەسى كەزەڭدە تاراپتار بىرگە قۇلشىنىپ، جۇڭگو - ا ق ش قاتىناسىنىڭ جالپى باعىتىن مىقتى يگەرىپ، ءوزارا قۇرمەت ەتىپ، ءبىر - بىرىنە تيىمدىلىك جاساپ، ءار سالاداعى سىندارلى سەلبەستىكتەردى كەڭەيتىپ، حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ماسەلەلەردە سايكەسۋدى كۇشەيتىپ، جۇڭگو - ا ق ش قاتىناسىنىڭ اقاۋسىز، ورنىقتى العا دامۋىن جەبەۋ كەرەك.
  ەكى ەل باسشىلارى جوعارى جىكتەگىلەردىڭ ءجيى بارىس - كەلىسىن ساقتاۋعا، ەكى جاقتىڭ ستراتەگيالىق ءوزارا سەنىمدىلىگىن كۇشەيتۋگە قوسىلدى.

  تاراپتار اقىلداسىپ، جان - جاقتى ەكونوميكالىق ديالوگتىڭ العاشقى اينالىمىن 19 - شىلدەدە وتكىزۋدى، سونداي - اق زاڭ اتقارۋ جانە ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى ديالوگىنىڭ، قوعامدىق جانە گۋمانيتارلىق ديالوگتىڭ العاشقى اينالىمىن جاقىن مەزگىلدە وتكىزۋدى ۇيعاردى. تاراپتار 4 جوعارى دارەجەلى ديالوگ مەحانيزمىنىڭ رولىن تولىق ىسكە قوسىپ، ءوزارا تۇسىنىكتى تەرەڭدەتىپ، سىندارلى سەلبەستىكتەردى ىلگەرىلەتەتىن بولدى.
  شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو مەن ا ق ش - تىڭ ەكونوميكالىق سەلبەستىگى جونىندەگى 100 كۇندىك جوسپار ماڭىزدى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزدى، تاراپتار قازىر ءبىر جىلدىق سەلبەستىك جوسپار تۋرالى اقىلداسۋدا. تاراپتار ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق قاتىناسىنىڭ اقاۋسىز، ورنىقتى دامۋىن بىرگە جەبەۋى كەرەك. زاڭ اتقارۋ، ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى، گۋمانيتارلىق، جەرگىلىكتى ورىندار سياقتى سالالارداعى اۋىس - كۇيىس پەن سەلبەستىكتى بەلسەنە ىلگەرىلەتۋ كەرەك. ەكى ەل ارمياسى قارىم - قاتىناسىنىڭ دامۋىن جەبەۋ كەرەك. ەكى ەلدىڭ قورعانىس مينيسترلەرى ەرتەرەك ءبىر - بىرىنە جۇمىس ساپارىمەن بارۋى، شتاپ باستىقتارى كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ تامىز ايىندا جۇڭگوعا ساپارلاي كەلۋى، ەكى ەل ارميالارىنىڭ بىرلەسكەن شتاپتارىنىڭ قاراشا ايىنداعى تۇڭعىش ديالوگى، جۇڭگو تەڭىز ارمياسىنىڭ 2018 - جىلعى «تىنىق مۇحيت شەڭبەرى» اسكەري مانەۆرىنە قاتىناسۋى سياقتى قىزمەتتەردى بىرگە تىڭعىلىقتى ىستەۋ كەرەك.
  شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: تاراپتار ءبىر - بىرىنىڭ وزەكتى ۇقىق - مۇددەسى مەن ايرىقشا نازار اۋداراتىن ماسەلەلەرىنە قۇرمەت ەتىپ، الاۋىزدىقتار مەن سەزىمتال ماسەلەلەردى ويداعىداي ءبىر جاقتى ەتۋ كەرەك.
  ترامپ بىلاي دەدى: ءتوراعا شي جينپيڭمەن جاقسى قىزمەتتىك قارىم - قاتىناس ورناتقانىما قۋانىشتىمىن. كەزەكتە ا ق ش پەن جۇڭگونىڭ قاتىناسى جاقسى دامىپ كەلەدى. جۇڭگو ا ق ش - تىڭ ماڭىزدى ساۋدا سەرىگى، سونداي - اق حالىقارالىق ىستەردە ماڭىزدى ىقپالى بار مەملەكەت. ا ق ش جۇڭگومەن بىرگە قاتىستى سالالارداعى ديالوگتار مەن ءوزارا ءتيىمدى سەلبەستىكتەردى كەڭەيتىپ، كەلەلى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ماسەلەلەردە پىكىرلەسۋ مەن سايكەسۋدى ساقتاۋدى قالايدى.

  تاراپتار كورەي تۇبەگىنىڭ يادرولىق قارۋ ماسەلەسى جونىندە ىشكەرىلەي پىكىر اۋىستىردى. شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: جۇڭگو ءارقاشان كورەي تۇبەگىن يادرولىق قارۋسىزداندىرۋعا، كورەي تۇبەگىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن تۇراقتىلىعىن قورعاۋعا، ماسەلەلەردى ديالوگ، كەڭەسۋ جولدارىمەن شەشۋگە تاباندى بولادى. جۇڭگو ءوزىنىڭ پرينسيپتىك تۇرعىسىن سان مارتە بىلدىرگەن، ياعني حالىقارالىق قوعام سولتۇستىك كورەيا ب م ۇ حاۋىپسىزدىك القالار كەڭەسىنىڭ قاتىستى قاۋلىلارىنا قايشى ارەكەتتەرىنە ءتيىستى ارەكەت قولدانۋمەن بىرگە، كەلىسسوزدى جەبەۋ جانە جاعدايدى مەڭگەرۋ جونىندەگى قۇلشىنىستاردى كۇشەيتۋى كەرەك. جۇڭگو ا ق ش - تىڭ وڭتۇستىك كورەيادا «ساد» زىمىرانعا قارسى جۇيەسىن ورنالاستىرۋىنا قارسى ەكەنىن قايتالاي دارىپتەدى. ەكى ەل باسشىلارى كورەي تۇبەگىندەگى يادرولىق قارۋ ماسەلەسى جونىندە ءجيى پىكىرلەسۋ مەن سايكەسۋدى جالعاستىرا بەرۋگە قوسىلدى.
  تاراپتار بىرگە كوڭىل ءبولىپ وتىرعان باسقا دا ماسەلەلەردى تالقىلادى ءارى جۇڭگو مەن ا ق ش - تىڭ 20 ەل توبى جۇلگەسىندەگى سايكەسۋى مەن سەلبەسۋىن كۇشەيتۋ جونىندە پىكىر اۋىستىردى.
  ۋاڭ حۋنيڭ، ۋاڭ ياڭ، لي جانشۋ، ياڭ جيەچى، ا ق ش - تىڭ مەملەكەت ىستەرى حاتشىسى تيللەرسون جانە ا ق ش ىشكى ىستەر كابينەتىنىڭ ءبىر توپ مۇشەسى، اق سارايدىڭ جوعارى دارەجەلى ءمانساپتىلارى، ت. ب كەزدەسۋدە بىرگە بولدى.

 شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 8 − شىلدەدە گەرمانيانىڭ گامبۋرگىنەن بەرگەن حابارى. مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ 8 - شىلدەدە گامبۋرگتە فرانسيانىڭ زۇڭتۇڭى ماكرونمەن كەزدەستى.
  شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو مەن فرانسيا ب م ۇ - نىڭ حاۋىپسىزدىك القالار كەڭەسىنىڭ تۇراقتى مۇشە ەلدەرى، ەكى ەل وزدەرىنىڭ دەربەس ديپلوماتيالىق ساياساتتارىنا تاباندى بولىپ، «ب م ۇ ۋستاۆىنداعى» ماقساتتاردى جانە پرينسيپتەردى وزەك ەتكەن حالىقارالىق ءتارتىپتى قورعاپ، تۇرلىشە مادەنيەتتەردىڭ اۋىس - كۇيىس جاساپ، ءوزارا ونەگە الۋىن قۋاتتاپ كەلەدى. كەزەكتەگى جاعدايدا، جۇڭگو - فرانسيا قاتىناسى ستراتەگيالىق جاقتان ىشكەرىلەي كۇشەيدى. ساياسي ءوزارا سەنىمدىلىك − جۇڭگو - فرانسيا قاتىناسىنىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ نەگىزى جانە كەپىلى، ءورىس اشا جاڭالىق جاراتۋ − جۇڭگو - فرانسيا قاتىناسى ومىرشەڭدىگىنىڭ قاينارى، اسا ناتيجەلى حالىقارالىق سەلبەستىكتەر − جۇڭگو - فرانسيا قاتىناسىنىڭ ماڭىزدى ەرەكشەلىگى. جۇڭگو فرانسيامەن بىرگە ەكى ەل قاتىناسىنا ستراتەگيالىق بيىكتەن جانە ۇزاق بولاشاقتىق تۇرعىدان كوز جىبەرىپ، جۇڭگو - فرانسيا قاتىناسىنىڭ اناعۇرلىم ويداعىداي دامۋىن ىلگەرىلەتۋدى قالايدى.
  شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جۇڭگو مەن فرانسيانىڭ جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىن ويداعىداي قورعاۋ، دامىتۋ − ءبىزدىڭ بىرگە وتەۋگە ءتيىستى تاريحي جاۋاپكەرشىلىگىمىز. ءبىز جوعارى جىكتەگىلەردىڭ ءجيى بارىس - كەلىسىن ساقتاپ، ءوزارا قۇرمەتتەپ، ءوزارا سەنىم ارتۋ، ءوزارا ءتۇسىنىسىپ، ءوزارا جول بەرۋ رۋحى بويىنشا ءبىر - ءبىرىنىڭ ءتۇبىرلى مۇددەلەرى مەن كوڭىل بولەتىن كەلەلى ىستەرىن شىنايى قۇرمەتتەپ جانە قارايلاسىپ، ەكى ەل قاتىناسىنىڭ ورنىقتى دامۋىن قورعاۋعا بىرگە قۇلشىنۋىمىز كەرەك. دامۋ ستراتەگيالارىن ءتۇيىستىرۋدى كۇشەيتىپ، يادرو ەنەرگياسى، اۆياتسيا سياقتى ءداستۇرلى سالالارداعى سەلبەستىكتى، اۋىل شارۋاشىلىعى، ازىق - تۇلىك، فينانس، باياندى دامۋ سياقتى تىڭ سالالارداعى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، ورتاق مۇددەنىڭ يگىلىگىن ۇزدىكسىز كەڭەيتۋىمىز ءارى جاقسارتۋىمىز كەرەك. حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ىستەردەگى پىكىرلەسۋ پەن سايكەستىرۋدى كۇشەيتىپ، الەمدىك جانە وڭىرلىك تولعاقتى ماسەلەلەردى بەيبىت شەشۋدى بىرگە ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك.
  شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو ەۆروپا وداعىمەن ۇزاق ۋاقىتتىق، ورنىقتى سەلبەستىك قاتىناسىن دامىتۋدى قالايدى، فرانسيانىڭ جۇڭگو - ەۆروپا قاتىناسىنداعى بەلسەندى باستاماشىلدىق رولىن ۇزدىكسىز ساۋلەلەندىرىپ، جۇڭگو مەن ەۆروپانىڭ ساۋدانى كەڭەيتۋىنە، ەكى جاقتى قارجى قوسۋدى جەبەۋىنە، جوعارى ورەدەگى ءوزارا تيىمدىلىك جاساپ، ورتاق يگىلىكتەنۋدى ىسكە اسىرۋىنا كوبىرەك ۇلەس قوسۋىن ءۇمىت ەتەمىن. «پاريج كەلىسىمى» دارىپتەيتىن جاسىل، تومەن كومىرتەكتى، باياندى دامۋ جولى جۇڭگونىڭ ەكولوگيالق وركەنيەت قۇرىلىسىمەن جانە جاڭا دامۋ ۇستانىمىمەن ۇيلەسەدى. جۇڭگو ءوزىنىڭ باياندى دامۋىنداعى ىشكى سۇرانىسىنا تابان تىرەۋمەن بىرگە، «پاريج كەلىسىمى» اياسىنداعى وتەۋگە ءتيىستى مىندەتتەرىن دە مۇقيات اتقارادى.
  ماكرون بىلاي دەدى: مەن ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ فرانسيا - جۇڭگو قاتىناسىنا بەرگەن باعاسىن قۇپتايمىن. فرانسيا مەن جۇڭگونىڭ دوستىق تاريحى ۇزاق، كەزەكتە ەكى ەل قاتىناسى تاريحتاعى ەڭ جاقسى ورەگە جەتتى. فرانسيا فرانسيا مەن جۇڭگونىڭ جاپپاي ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىنا باسا ءمان بەرەدى، جۇڭگونى ماڭىزدى سەلبەستىك سەرىگى جانە حالىقارالىق ىستەردەگى ماڭىزدى كۇش دەپ قارايدى. ءبىز جۇڭگومەن ەكونوميكا، ساۋدا، قارجى قوسۋ، يادرو ەنەرگياسى، كولىك جاساۋ، ازىق - تۇلىك سياقتى الۋان سالالاردا ءجيى سەلبەستىك ورناتۋدى قالايمىز. ەكى ەلدىڭ كەلەلى حالىقارالىق ماسەلەلەردەگى تۇرعىسى قارايلاس، ب م ۇ سياقتى كوپ جاقتى ارنالارداعى پىكىرلەستىكتى، سەلبەستىكتى نىعايتىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن گۇلدەنۋىن بىرگە جەبەۋىمىز قاجەت.

  ۋاڭ حۋنيڭ، ۋاڭ ياڭ، لي جانشۋ، ياڭ جيەچى قاتارلىلار كەزدەسۋدە بىرگە بولدى.

 شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 8 - شىلدەدە گەرمانيانىڭ گامبۋرگىنەن بەرگەن حابارى. مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ 8 - شىلدە كۇنى ۋاعداعا ساي گامبۋرگتە جاپونيانىڭ باس ءۋازىرى شينزو ابەمەن كەزدەستى.
  شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو مەن جاپونيا ءبىر - ءبىرى جونىنەن ماڭىزدى كورشى. جۇڭگو - جاپونيا قاتىناسىنىڭ اقاۋسىز دامۋى ەكى ەل حالقىنىڭ باقىتىنا سايادى، ازيا جانە دۇنيە ءجۇزى جونىنەن دە ماڭىزدى ىقپالعا يە. بيىل جۇڭگو مەن جاپونيانىڭ ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناسى قالىپقا تۇسكەندىگىنىڭ 45 جىلدىعى، كەلەر جىلى جاپونيا مەن جۇڭگونىڭ بەيبىت، دوستىق شارتىن جاساسقاندىعىنىڭ 40 جىلدىعى. ەكى جاق جاۋاپكەرشىلىك پەن بورىشتىلىق سەزىمدى كۇشەيتىپ، تاريحتى اينا ەتۋ، بولاشاققا بەت تۇزەۋ رۋحىن ارقاۋ ەتىپ، كەدەرگىلەردى الاستاپ، ەكى ەل قاتىناسىنىڭ دۇرىس بەتالىس بويىنشا دامۋىن ىلگەرىلەتۋى كەرەك.
  شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: جۇڭگو مەن جاپونيانىڭ ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناسى قالىپقا تۇسكەن 45 جىلدان بەرى، ەكى ەل قاتىناسى كۇردەلى دە اۋمالى - توكپەلى جانە قاتاڭ سىناقتاردى باستان كەشىپ، باياندى دامۋعا قول جەتكىزىپ، كوپتەگەن ءتيىمدى تاجىريبەلەر مەن ويلاردى قورىتىندىلادى. جاڭا تاريحي كەزەڭدە، ەكى جاق جاعدايمەن ساناسىپ، جالپى جاعداي مەن ۇزاق بولاشاقتى تياناق ەتىپ، ياعني ستراتەگيالىق جاقتا بەيبىتشىلىك، دوستىق، سەلبەستىك ۇلكەن بەتالىسىن ءدال يگەردى ءارى ارەكەتتە تىڭعىلىقتى، ناقتى قۇلشىنىس جاسادى. جاپونيانىڭ جۇڭگو - جاپونيا قاتىناسىن جاقسارتۋ تىلەگىن ساياسات جانە ارەكەت جاعىندا كوبىرەك ايگىلەۋىن ءۇمىت ەتەمىن.
  شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: ساياسي نەگىزدى ويداعىداي قورعاۋ جۇڭگو - جاپونيا قاتىناسىنىڭ اقاۋسىز دامۋىنىڭ العى شارتى. ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناس قالىپقا تۇسكەننەن بەرى، جۇڭگو مەن جاپونيا ەلدەرى ىلگەرىندى - كەيىندى 4 ساياسي حۇجات جانە 4 پرينسيپتىك ورتاق تانىم ورناتىپ، تاريح، تايۋان سياقتى ماسەلەلەردى ۇتىمدى ءبىر جاقتى ەتۋ جونىندە پرينسيپ تۇراقتاندىردى. ەكى ەلدىڭ قاتىناسىنىڭ ساياسي نەگىزىنە ساياتىن وسى كەلەلى ماسەلەلەردە ەشقانداي جول بەرۋگە بولمايدى ءارى تيتتەي دە شەگىنۋگە بولمايدى. وسىلاي بولعاندا عانا جۇڭگو مەن جاپونيا قاتىناسى ارنادان اۋىقتىمايدى، قارقىنىن باسەڭدەتپەيدى. جاپونيانىڭ ۋادەسىندە تۇرىپ، قاعيدا بويىنشا جۇمىس ءبىتىرۋىن ءۇمىت ەتەمىن.
  شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: ەكونوميكا - ساۋدا سەلبەستىگى جۇڭگو - جاپونيا قاتىناسىنىڭ قوزعالتقىشى. ەكى جاق ناقتى ىستەر سەلبەستىگىن ىلگەرىلەتۋى ءتيىس. ءبىز جاپونيانىڭ جۇڭگومەن «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» جۇلگەسىندە سەلبەستىك ورىستەتۋىن قارسى الامىز. ەكى جاقتىڭ مادەنيەت، وقۋ - اعارتۋ، اقپارات قۇرالدارى، جەرگىلىكتى ورىندار، جاستار - وسپىرىمدەر سياقتى سالالاردا كەڭ كولەمدى اۋىس - كۇيىس ورىستەتىپ، ەكى ەل قاتىناسىنىڭ قوعامدىق جانە حالىق رايى نەگىزىن بەكەمدەۋىنە بولادى.
  شينزو ابە بىلاي دەدى: بيىل جاپونيا مەن جۇڭگونىڭ ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناسى قالىپقا تۇسكەندىگىنىڭ 45 جىلدىعىن جانە كەلەر جىلى جاپونيا مەن جۇڭگونىڭ بەيبىت، دوستىق شارتىن جاساسقاندىعىنىڭ 40 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ قارساڭىندا، جاپونيا جۇڭگومەن بىرگە ەكى ەل قاتىناسىنىڭ جاقسارتۋ جاعدايىن قالىپتاستىرۋدى قۇلشىنا ىلگەرىلەتۋدى قالايدى. جۇڭگو مەن جاپونيا جەكە - جەكە دۇنيە جۇزىندەگى 2 - ، 3 - ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعالار، حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ىستەردە ماڭىزدى ىقپالعا يە. جاپونيا جۇڭگومەن بىرگە جوعارى جىكتەگىلەردىڭ بارىس - كەلىسىن كۇشەيتىپ ءارى مەحانيزم سيپاتتى اۋىس - كۇيىس ورىستەتىپ، ەكونوميكا - ساۋدا، فينانس، ساياحات سياقتى سەلبەستىكتەردى تەرەڭدەتىپ ءارى «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» جۇلگەسىندەگى سەلبەستىكتى تالقىلاپ، جاستار اراسىنداعى اۋىس - كۇيىستى كەڭەيتۋ سياقتىلار ارقىلى حالىقتىڭ دوستىق سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرۋدى قالايدى. جاپونيانىڭ 1972 - جىلعى جاپونيا - جۇڭگو بىرىككەن مازمۇنداماسىندا بايانداعان تايۋان ماسەلەسى جونىندەگى تۇرعىسى وزگەرگەن جوق.
  ياڭ جيەچى قاتارلىلار كەزدەسۋدە بىرگە بولدى.

ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم