باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

رايونىمىزدىڭ جەر-جەرى «قارتتاردى كۇتىمدەۋدىڭ باقىتتى تۇرمىس» جاڭا ۇلگىسى جاعىندا ىزدەنىس جاساپ، قارتتارعا قىزمەت وتەۋدىڭ «سوڭعى ءبىر شاقىرىمىن» ءساتتى ورىندادى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-01-12 12:14:03  

جيناق حاباردى تىڭداڭىزدار: پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا: «حالىق سانىنىڭ قارتتانۋىنا بەلسەنە توتەپ بەرىپ، قارتتاردى كۇتىمدەپ، ولارعا قارايلاسىپ، قۇرمەتتەيتىن ساياسات جۇيەسى مەن قوعامدىق ورتانى قۇرىپ، ەمدەۋ مەن كۇتىمدەۋدى ۇشتاستىپ، قارتتار ءىسى مەن قارتتاردى كۇتىمدەۋ كاسىبىن جەدەل دامىتۋ كەرەك»،-دەپ اتاپ كورسەتىلدى. كەزەكتە، رايونىمىزدىڭ جەر-جەرى قارتتانعانعان قوعامنىڭ امبەباپ قامتاماسىزداندىرۋ مەحانيزمىن بەلسەنە قاراستىرىپ، قارتتارعا قىزمەت وتەۋدىڭ «سوڭعى ءبىر شاقىرىمىن» كۇش سالا ويداعىداي شەشىپ، قارتتاردىڭ باقىتتى سەزىنۋ كورسەتكىشىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى.
ءتۇس اۋعان الەتتە، حوتان اۋدانى باقچي قالاشىعىنىڭ قارتتار كۇتىمحاناسى كۇننىڭ شۇلەن شۇعىلاسىنا مالىندى، وسىنداعى جاناشىر جاقىنى جوق 10 نەشە كاريا كۇن شۋاقتاي وتىرىپ، شۇيىركەلەسە اڭگەمەلەسىپ، قوسىلىپ ءان شىرقادى. 82 جاستاعى كاريا بۇايشامحان زاكىر تىلشىگە بىلاي دەدى:«كۇنىنە ءۇش ۋاق تاماق ىشەمىز، ءدامى دە جاقسى، قىزمەتكەرلەر تىرناعىمدى دا الىپ، مونشاعا ءتۇسىرىپ، كيىم-كەشەگىمدى جۋىپ بەرەدى، سىرقاتتانىپ قالسام شيپاحاناعا اپارىپ ناۋقاسىمدى كورسەتەدى، مەرەكە-مەيرامداردا مادەنيەت كوركەمونەر ءنومىرلەرىن ۇيىمداستىرىپ، كوڭىلىمىزدى كوتەرەدى».
باي اۋدانىءبىر سەنترلى قوعامدىق يگىلىك ورنىن، 5 اۋىل-قالاشىق بولىمشە يگىلىك ورنىن قۇردى، ءار قايسى يگىلىك ورنى ايىنا ءار ادامعا بەرىلەتىن 618 يۋان كومەك قاراجاتتى تۇگەلدەي قارتتاردىڭ تۇرمىستىق قاجەتىنە جۇمساپ، جاناشىر جاقىنى جوق قارتتاردىڭ قارتايعاندا تۇرار جايى، سۇيەنىشى بولۋىنا مۇمكىندىك جاراتتى. باي اۋداندىق قوعامدىق يگىلىك ورنىنداعى جاناشىر جاقىنى جوق كاريا سىمايىل ءاپيز بىلاي دەدى: «كيىم-كەشەك، كورپە-جاستىقتىڭ ءبارىن تولىقتاپ، جاتاقتى تازالاپ بەرەدى. قاسىق، ساقپى، ىدىس-اياقتىڭ ءبارىن دايىندادى. ناۋقاستانىپ قالساق ءدارى بەرەدى، ودان قالسا، شيپاحاناعا اپارىپ كورسەتەدى، بۇعان كەتكەن شىعىننىڭ ءبارىن ۇكىمەت شىعارادى، ولار بىزگە ءوز جاقىندارىنداي قارايلاسادى».
2017-جىلى، ماناس اۋدانى 16 ميلليون يۋاننان ارتىق قارجى شىعارىپ، «عالامتور مەن كۇتىمدەۋ بىرلەستىرىلگەن» زەردەلى قىزمەت وتەۋ نىسانىن ىسكە قوسىپ، قارتتاردى كۇتىمدەۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ، قۋاتتىق تاعامدارمەن ازىقتاندىرۋ، كوڭىل اشۋ-تىنىعۋ سياقتى كاسىپتەردى توعىستىردى. سونىمەن بىرگە، ارناۋلى قۇرىلىمداردى ەنگىزىپ، «عالامتور مەن كۇتىمدەۋ بىرلەستىرىلگەن» تەكشەنى دە ىسكە قوستى. تاياۋدا، ماناس اۋدانىنىڭ قارتتاردى زەردەلى كۇتىمدەۋ قىزمەت وتەۋ تەكشەسى تاعى دا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى قارتتارعا كومەكتەسۋ، ءدارى-دارمەك جەتكىزۋ سياقتى 45 ءتۇرلى جاقتان تەگىن قىزمەت وتەدى. بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا، ماناس اۋدانى شيگۋان الەۋمەتتىك اۋماعىنداعى قارايلاساتىن جاناشىر-جاقىنى جوق لياۋ گولۇڭ كاريا تىماۋ ءتيىپ ناۋقاستانادى، ول زەردەلى كۇتىمدەۋ قىزمەت وتەۋ تەكشەسىنە تەلەفون جالعاعاننان كەيىن الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قارتتارعا كومەكتەسەتىن قىزمەتكەرى شۇي يانمي 15 مينۋتتىڭ ىشىندە وعان ءدارى اكەلىپ بەرەدى، ول بىلاي دەدى: «پارتيا 19-قۇرىلتايىىندا، باس شۋجي قارتتارعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋدى، قارتتارعا قامقورلىق جاساۋدى ايتتى. مەنىڭ باسىم اۋىرىپ، ولارعا تەلەفون سوعىپ ەدىم، بىرنەشە مينۋتقا قالماي جەتىپ كەلدى، ولار ماعان ءدارى اكەلىپ بەرىپ، شيپاحانانىڭ 120 شۇعىل جاردەم تەلەفونىن جالعاپ، مەنى قۇتقارۋعا شاقىردى، مەن ولارعا ەرەكشە ريزامىن».
قۇلجا قالاسىنداعى 30 مىڭنان ارتىق قارت بار، ولار بۇكىل قالاداعى جالپى حالىق سانىنىڭ %11.4 ىن يەلەيدى. قارتتاردىڭ رۋحاني مادەنيەت تۇرمىسىن بايىتۋ ءۇشىن، قۇلجا قالاسى نەگىزگى ساتىداعى 120 قارتتار قوعامىن دانەكەر ەتىپ، «قارتايعاندا تاربيەگە، ۇيرەنۋگە، كوڭىل كوتەرۋگە يە بولۋدى» ورگانيكالى ۇشتاستىرىپ، كوركەمونەر حور ۇيىرمەسى، ءبي ۇيىرمەسى، حۇسنيحات-فوتوسۋرەت قوعامى سياقتى 10 نەشە قوعامدىق توپ ۇيىرمەنى قۇردى. سونىمەن بىرگە، مادەنيەت جاعىنداعى «ساعاتتىق جۇمىسشى» ءتۇزىمىن جولعا قويىپ، كاسىپتىك ادەبيەت-كوركەمونەر تىرەكتىلەرىن نەگىز، كاسىپتەن سىرتقى ادەبيەت-كوركەمونەر اۋەسكەرلەرىن قوسىمشا ەتكەن نەگىزگى ساتىنىڭ مادەنيەت جاعىندا ەرىكتى قىزمەت وتەۋ قوسىنىن قۇرىپ، ءتۇيىن ارقىلى اۋماققا جەتەكشىلىك ەتىپ، «نەگىزگى ساتىنىڭ مادەنيەت جاعىنداعى قارتتاردى كۇتىمدەۋ قىزمەت وتەۋ تورابىن» قۇردى. قۇلجا قالالىق قارتتار كەڭسەسىنىڭ ارناۋلى قىزمەتكە جاۋاپتى ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى شى حۇڭيۇن بىلاي دەدى: «پارتيا 19-قۇرىلتايىندا، قارتتار ءىسىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ كەرەك، دەپ اتاپ كورسەتىلدى. بۇدان كەيىنگى قىزمەتتە، ءبىز ولارعا قامقورلىق جاساۋدى اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، قارتتار ءۇشىن اناعۇرلىم ويداعىداي قىزمەت وتەيتىن جۇيە قۇرىپ، قارتتاردىڭ رۋحاني مادەنيەت تۇرمىسىن اناعۇرلىم بايىتامىز».

ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم